Paraszat Haszawua

?Pami?taj na dzie? Szabatu, aby? go ?wi?ci?. Sze?? dni pracuj i wykonuj robot? swoj?. Ale dzie? si?dmy Szabat Wiekuistemu, Bogu twojemu: nie czy? ?adnej roboty...? (Szemot 20:8-10)

Najwi?kszym problemem dla ?yd?w, zwi?zanym z trzymaniem Szabatu jest gotowanie. A raczej nie samo gotowanie, bo ugotowa? mo?na przed Szabatem, ile utrzymanie przygotowanego jedzenia w odpowiedniej temperaturze przez ca?y Szabat. Poniewa?, jak wiadomo, Szabat by? nam dany jako dzie? przyjemno?ci, a nie zmartwie?, jedzenie wi?c powinni?my spo?ywa? na ciep?o. Spo?eczno?ci ?ydowskie mia?y zawsze w zwyczaju spo?ywa? ciep?e posi?ki w Szabatowe po?udnie (po porannej modlitwie). Ka?da kehila mia?a sw?j tradycyjny ?gulasz? ? czulent (u Aszkenazyjczyk?w), dafina i skhina (u Marokajczyk?w), tebit (u Irakijczyk?w) czy te? oszsawo (u ?yd?w z Buhary), i wiele innych odmian.

W temacie gotowania na Szabat powsta?o wiele przepis?w chalachy i owe chalachot (przepisy ?ydowskiego prawa) uwa?ane s? za szczeg?lnie trudne, jako ?e zawieraj? one wiele szczeg???w, a tak?e istnieje wiele r??nic pomi?dzy r??nymi minhagami (zwyczajami r??nych spo?eczno?ci).

Parsza na ten tydzie? wymienia wi?kszo?? praw dotycz?cych prawa cywilnego jak i odszkodowa?, a tak?e praw reguluj?cych stosunki gospodarcze i finansowe w ?yciu spo?ecznym ? ?A oto s? prawa, kt?re przedstawisz im? (Szemot 21:1) Chalacha to chalacha, ale poza ni?, istnieje te? zwyk?e zachowanie cz?owieka, ludzkie, b?d?ce poza prawem. Zachowanie to nazywamy ?poza wymaganiami prawa?, ?w pob?a?liwo?ci do linii prawa? .
B?yskotliwo?? prawnego system wytyczonego przez tegotygodniow? Parsz?, jest niebywa?a i jedynie inna cecha owego systemu ? r?wnowaga ? przewy?sza ow? b?yskotliwo??. Miliony stron zapisanych zosta?o wyja?niaj?c, poszerzaj?c, kodyfikuj?c owe prawa. Tak wiele, ?e pozostawi? ?w temat w spokoju. To, co niepokoi?o mnie najbardziej w tej Parszy to pierwsze zapisane w niej prawo; dlaczego ca?y proces otwiera si? losem ?ydowskiego niewolnika? We wcze?niejszych latach mojego ?ycia, ja i moi przyjaciele sp?dzili?my wiele czasu s?uchaj?c i analizuj?c piosenki Boba Dylana. Z nami?tno?ci? kwestionowa?em twierdzenie Dylana: ?B?dziesz komu? s?u?y?, to mo?e by? diabe? lub to mo?e by? pan, ale b?dziesz musia? komu? s?u?y?.?B?yskotliwo?? prawnego system wytyczonego przez tegotygodniow? Parsz?, jest niebywa?a i jedynie inna cecha owego systemu ? r?wnowaga ? przewy?sza ow? b?yskotliwo??. Miliony stron zapisanych zosta?o wyja?niaj?c, poszerzaj?c, kodyfikuj?c owe prawa. Tak wiele, ?e pozostawi? ?w temat w spokoju. To, co niepokoi?o mnie najbardziej w tej Parszy to pierwsze zapisane w niej prawo; dlaczego ca?y proces otwiera si? losem ?ydowskiego niewolnika? We wcze?niejszych latach mojego ?ycia, ja i moi przyjaciele sp?dzili?my wiele czasu s?uchaj?c i analizuj?c piosenki Boba Dylana. Z nami?tno?ci? kwestionowa?em twierdzenie Dylana: ?B?dziesz komu? s?u?y?, to mo?e by? diabe? lub to mo?e by? pan, ale b?dziesz musia? komu? s?u?y?.?B?yskotliwo?? prawnego system wytyczonego przez tegotygodniow? Parsz?, jest niebywa?a i jedynie inna cecha owego systemu ? r?wnowaga ? przewy?sza ow? b?yskotliwo??. Miliony stron zapisanych zosta?o wyja?niaj?c, poszerzaj?c, kodyfikuj?c owe prawa. Tak wiele, ?e pozostawi? ?w temat w spokoju. To, co niepokoi?o mnie najbardziej w tej Parszy to pierwsze zapisane w niej prawo; dlaczego ca?y proces otwiera si? losem ?ydowskiego niewolnika? We wcze?niejszych latach mojego ?ycia, ja i moi przyjaciele sp?dzili?my wiele czasu s?uchaj?c i analizuj?c piosenki Boba Dylana. Z nami?tno?ci? kwestionowa?em twierdzenie Dylana: ?B?dziesz komu? s?u?y?, to mo?e by? diabe? lub to mo?e by? pan, ale b?dziesz musia? komu? s?u?y?.?
?I wystawi? Mi ?wi?tyni?, abym zamieszka? w po?r?d nich.? (Szemot 15:8) W dzisiejszych czasach nie mamy ?wi?tyni, jednak w jej miejsce mamy synagog?, stanowi?c? ?ma?? ?wi?tyni??. Tak pisze prorok ? ?Dlatego m?w: Tak m?wi Pan B?g: Wprawdzie wygna?em ich pomi?dzy narody i rozproszy?em po krajach, jednak przez kr?tki czas b?d? dla nich ma?? ?wi?tyni? w tych krajach, do kt?rych przybyli.? (Ksi?ga Ezechiela 11:16)
?A rozka?esz synom Izraela, aby przynosili tobie oliwy z oliwnika, czystej, wyt?oczonej, dla o?wietlania, dla ci?g?ego zapalania ?wiat?a.? (Szemot 27:20) W miejsce zapalania oliwnych ?wiec w ?wi?tyni, w dzisiejszych czasach zapalamy ?wiece w naszych prywatnych ?wi?tyniach ? czyli naszychdomach. Wraz z nadej?ciem Szabatu, zapalamy szabatowe ?wiece. Zwyczajowo to kobieta zapala szabatowe ?wiece, jako ?e to ona jest ?pani? domu?,a tak?e jest to jedno z przykaza?, przeznaczonych specjalnie dla kobiet. Zapoznamy si? z kilkoma chalachicznymi zapisami w owym temacie, opieraj?c si? na naukach Rabina Remu. Istniej? trzy powody, podawane jako uzasadnienie dla nadania owej micwy
?Nie b?dziesz gotowa? ko?l?cia w mleku matki jego.? (Szemot 34:26) Werset ten ? obecny w Torze w trzech miejscach ? jest jedynym ?r?d?em micwy zwi?zanej z odzielaniem mi?sa i mleka. Do zakazu gotowania razem mi?sa i mleka, czy te? zakazu spo?ywania mi?sa i mleka ugotowanych razem, ?chachamim? (uczeni rabini) dodali wiele innych zakaz?w: zakaz spo?ywania razem mi?sa i mleka nawet je?li nie by?y one razem gotowane. Istnieje nawet zakaz k?adzenia mi?sa i mleka na jednym stole. Zabronione jest oczywi?cie spo?ywanie mleka i mi?sa podczas jednego posi?ku, lecz zaostrzono to prawo i wprowadzono nakaz odczekania pewnego okrse?lonego czasu po zjedzeniu mi?sa, zanim spo?yje si? produkty z nabia?u.
Parszat Ki Tissa otwiera si? podaniem nam szczeg???w na temat kszta?tu, sposob?w u?ytkowania i u?wi?cania Miszkanu. W nast?puj?cej zaraz potem sekcji tekstu, B?g ostrzega nas, aby przestrzega? Szabatu i jego ?wi?to?ci. Zgodnie z zasadami biblijnej egzegezy,jakie otrzyma? Moj?esz na Synaju, u?yty j?zyk i rozmieszczenie r??nych cz??ci tekstu, wskazuje nam na to, ?e por?wnuj?c te dwie sekcje Parszy, mo?emy si? wiele dowiedzie?. Werset opisuj?cy Szabat, u?ywa najpierw hebrajskiego s?owa ??, s?owo to t?umaczone jest jako ?sprawiedliwy?, jednak Raszi wskazuje na to, ?e kiedykolwiek s?owo to pojawia si? w tek?cie oznacza ono ograniczenie. ?? przychodzi jako wytyczenie granic Miszkanu. Halachicznie wskazuje na to, ?e przestrzeganie Szabatu ma pierwsze?stwo przed budow? Miszkanu.
?I o?wiadczy? Moj?esz ca?emu zborowi syn?w Izraela, i rzek?: ?Oto, co rozkaza? Wiekuisty m?wi?c: Zbierzcie od siebie daninc? Wiekuistemu; ka?dy szczodrobliwego serca niechaj z?o?y j?, ow? danin?, Wiekuistemu: z?oto, srebro i mied?.? (Szemot 35: 4-5) * Cz?owiek, kt?ry wyra?nie z?o?y? ustn? przysi?g?, ?e ma da? cedak? (dobroczynny datek), z pewno?ci? musi wywi?za? si? z tej obietnicy ( i da? cedak?), zgodnie ze s?owami wersetu: ?Wyrzeczenia ust twoich przestrzegaj, i spe?niaj jako? ?lubowa? Wiekuistemu, Bogu twojemu, i dobrowolnie, co? wypowiedzia? usty twojemi.? (Dwarim 23: 24)

Czy mo?na przyj?? cedak? od goja? Czy mo?na wzi?? charytatywny datek na rzecz synagogi od goja? (U?ywam terminu ?goj?, i chc? zaznaczy?, ?e w terminie tym nie ma nic zdro?nego, s?owo ?goj? pojawia si? w Tanachu w pozytywnym kontek?cie, jak np w wersetach: ?I kto jest...

?I przyst?pi? do? Jehuda i rzek?: ?Prosz?, panie m?j! Dozw?l?e s?udze twojemu powiedzie? s?owo w uszy oana mojego, a niech si? nie zapali gniew tw?j na s?ug? twojego...? (Bereszit 44:18)

Tymi ostrymi s?owami, skierowanymi do swego brata Josefa, otwiera Jehuda parsz? na ten tydzie?.

Konfrontacja pomi?dzy dwoma bra?mi ? Jehud? i Josefem rozpocz??a si? ju? wcze?niej, wraz ze sprzeda?? Josefa, i kontynuowa?a si? przez wiele lat p??niej, pocz?tkowo pomi?dzy dwoma bra?mi, a nast?pnie w formie konfrontacji pomi?dzy dwoma plemionami.

Te dwa plemiona ? Jehuda i Josef (plemi? Josefa mia?o kontynuacj?, w p??niejszym czasie, ?poprzez plemi? Efraima ? syna Josefa) rywalizuj? o piersze?stwo, o przyw?dztwo nad narodem Izraela.

Show more
Loading...