Paraszat Haszawua

W pierwszych s?owach parszy na ten tydzie? czytamy ? ?Popatrz, przedstawiam wam dzisiaj b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo. B?ogos?awie?stwo ? je?eli us?uchacie przykaza? Haszem, Boga waszego, kt?re wam przykazuj? dzisiaj. A przekle?stwo ? je?eli nie us?uchacie przykaza? Haszem, Boga waszego, i zst?picie z drogi, kt?r? wam wskazuj? dzisiaj,...

?Gdyby wyst?pi? ?wiadek niesprawiedliwy przeciw komu, obwiniaj?c go o wyst?pek. Stan? tedy dwaj ci ludzie, maj?cy sp?r przed obliczem Wiekuistego, przed kap?anami i s?dziami, kt?rzy b?d? pod?wczas. I zbadaj? s?dziowie dok?adnie, a oto ? ?wiadkiem fa?szywym ?wiadek ?w, fa?szywie ?wiadczy? przeciw bratu swojemu. Uczy?cie mu wtedy, jako zamy?la? uczyni? bratu swojemu: i wyplenisz z?o spo?r?d siebie. A drudzy to us?ysz? i ul?kn? si?, i nie uczyni? wi?cej rzeczy tak zdro?nej wpo?r?d ciebie.? (Dwarim 19: 16-20) ?Fa?szywi ?wiadkowie? Tak pisze Tora. Chachamim ograniczyli jednak nieco kar? zalecan? przez Tor?. Oto Raszi cytuj?cy Gemar? ? ?Jako zamy?la?? ? Ale nie jak zrobi?. Nasi Rabini powiedzieli w tym miejscu, ?e je?li ?wiadkowie, przed tym jak ich fa?szywo?? ich zezna? zostanie udowodniona, zabili ju? pozwanego [swym zeznaniem], nie mog? by? oni ukarani ?mierci?.? (Raszi Dwarim 19:19) Sprawa ta by?a przedmiotem sporu pomi?dzy Rabinami Miszny a ich przeciwnikami Saduceuszami, kt?rzy domagali si? kary ?wiadk?w jedynie po tym, kiedy wyrok zosta? ju? wydany, podczas gdy Tanaim (rabini tworz?cy Miszn?) odpuszczali kar? w owym przypadku i domagali si? kary jedynie w przypadku gdy wyrok nie zosta? jeszcze wydany. Tak czytamy w Misznie - ?wiadkowie nie mog? by? skazani na ?mier? jako potwierdzeni ?zomemim? (fa?szywi ?wiadkowie), do czasu zako?czenia procesu; poniewa? Saduceusze twierdzili, i? potwierdzeni ?zomemim? maj? by? skazani na ?mier? tylko po tym, jak oskar?ony zosta? faktycznie zabity, zgodnie z biblijnym tekstem: ??ycie za ?ycie?.?Gdyby wyst?pi? ?wiadek niesprawiedliwy przeciw komu, obwiniaj?c go o wyst?pek. Stan? tedy dwaj ci ludzie, maj?cy sp?r przed obliczem Wiekuistego, przed kap?anami i s?dziami, kt?rzy b?d? pod?wczas. I zbadaj? s?dziowie dok?adnie, a oto ? ?wiadkiem fa?szywym ?wiadek ?w, fa?szywie ?wiadczy? przeciw bratu swojemu. Uczy?cie mu wtedy, jako zamy?la? uczyni? bratu swojemu: i wyplenisz z?o spo?r?d siebie. A drudzy to us?ysz? i ul?kn? si?, i nie uczyni? wi?cej rzeczy tak zdro?nej wpo?r?d ciebie.? (Dwarim 19: 16-20) ?Fa?szywi ?wiadkowie? Tak pisze Tora. Chachamim ograniczyli jednak nieco kar? zalecan? przez Tor?. Oto Raszi cytuj?cy Gemar? ? ?Jako zamy?la?? ? Ale nie jak zrobi?. Nasi Rabini powiedzieli w tym miejscu, ?e je?li ?wiadkowie, przed tym jak ich fa?szywo?? ich zezna? zostanie udowodniona, zabili ju? pozwanego [swym zeznaniem], nie mog? by? oni ukarani ?mierci?.? (Raszi Dwarim 19:19) Sprawa ta by?a przedmiotem sporu pomi?dzy Rabinami Miszny a ich przeciwnikami Saduceuszami, kt?rzy domagali si? kary ?wiadk?w jedynie po tym, kiedy wyrok zosta? ju? wydany, podczas gdy Tanaim (rabini tworz?cy Miszn?) odpuszczali kar? w owym przypadku i domagali si? kary jedynie w przypadku gdy wyrok nie zosta? jeszcze wydany. Tak czytamy w Misznie - ?wiadkowie nie mog? by? skazani na ?mier? jako potwierdzeni ?zomemim? (fa?szywi ?wiadkowie), do czasu zako?czenia procesu; poniewa? Saduceusze twierdzili, i? potwierdzeni ?zomemim? maj? by? skazani na ?mier? tylko po tym, jak oskar?ony zosta? faktycznie zabity, zgodnie z biblijnym tekstem: ??ycie za ?ycie?.
W parszy na ten tydzie? omawiane s? dwie micwot (dwa przykazania).049 Jednym z przykaza? jest ?Sziluach hakan? ? micwa dotycz?ca ?ptasiego gniazda? - ?Gdyby si? nadarzy?o gniazdo ptasie przed tob? w drodze na jakimkolwiek drzewie, albo na ziemi, z piskl?tami albo jajeczkami, a matka siedzi na piskl?tach albo jajeczkach ? nie zabieraj wtedy matki wraz z m?odymi. Wolno pu?cisz matk?, a m?ode mo?esz zabra? sobie, aby dobrze ci si? wiod?o, i aby? d?ugo ?y?.? (Dwarim 22, 6-7) Druga z micwot, wymieniona zaraz po micwie ?ptasiego gniazda? to micwa ?por?czy? - ?Gdy zbudujesz dom nowy, zrobisz por?cz woko?o dachu twojego ? aby? nie sprowadzi? krwi na dom tw?j, gdyby kto spad? z niego.? (Dwarim 22:8) Por?cz na dachu domu to jedynie przyk?ad, przykazanie to odnosi si? do wszystkich sytuacji zagra?aj?cych ?yciu i zawiera nakaz zapobiegania tego typu niebezpiecze?stwom. Jaki jest zwi?zek pomi?dzy tymi dwoma przykazaniami?
053O tym, ?e nale?y zmawia? b?ogos?awie?stwo po jedzeniu (birkat hamazon) dowiadujemy si? z wersetu z parszy Ekew: ?I b?dziesz jad? i nasycisz si?, i b?dziesz b?ogos?awi? Wiekuistego, Boga Twojego?. (Dwarim 8:10) W oparciu o jaki tekst ?r?d?owy wiemy natomiast, ?e nale?y b?ogos?awi? te? przed jedzeniem? * Parsza na ten tydzie? uczy nas o tym, ?e nale?y b?ogos?awi? przed rozpocz?ciem nauki Tory ? ?Wszak imi? Haszem g?osz?, nie?cie cze?? Bogu naszemu!? (Dwarim 32:3) Innymi s?owy, Moj?esz m?wi: zanim otworz? swe usta i wypowiem: ?imi? Haszem g?osz??, to ?nie?cie cze?? Bogu naszemu?, za pomoc? b?ogos?awie?stwa. W oparciu o jaki tekst ?r?d?owy wiemy natomiast, ?e nale?y b?ogos?awi? te? po zako?czeniu nauki Tory?
Nauczy? si? na temat ludu Izraela.034 Nasza parsza na ten tydzie? zajmuje si? zliczeniem ludno?ci ludu Izraela. ?I o?wiadczy? Wiekuisty Moj?eszowi na pustyni Synaj...?Zbierzcie poczet zboru syn?w Izraela pod?ug rodzin ich, pod?ug dom?w ich rodowych ? wykaz imienny wszelkiego pog?owia ich m?zkiego?.? (Bamidbar 1:1-2) Moj?esz dokonuje jak przykazano ? ?Jako rozkaza? Wiekuisty Moj?eszowi, - odby? on przegl?d ich na pustyni Synai.? (Bamidbar 1:19) Uk?ad zdania nie ma tu sensu, powinno by? najpierw: ?odby? on przegl?d ich na pustyni Synai?, a dopiero potem ?jak rozkaza? Wiekuisty Moj?eszowi?. Tak by?oby stylistycznie lepiej. To w?a?nie pytanie zostaje postawione przez Rabina Icchaka Lewiego z Berdyczewa, w jego ksi??ce po tytu?em ?Kdoszot Lewi?. Oto odpowied? rabina Icchaka Lewiego w chasydzkim stylu ? Tora zawiera 600 000 liter (oko?o, nie jest to dok?adna liczba). Jest to r?wnie? liczba wszystkich dusz ludu Izraela, jak liczba os?b, kt?re wysz?y z Egiptu. Ka?da litera w Torze reprezentuje jedn? ?ydowsk? dusz?, a ca?a Tora ? wszystkie dusze.

Czy mo?liwe jest, by Stw?rca zmieni? swe zdanie? Czy mo?e by? tak, ?e Haszem stworzy? ?pewn? ide?, lecz p??niej j? odwo?a?? Czy mo?liwe jest, ?e Haszem wyda pewne zarz?dzenie, lecz potem uniewa?ni je, zmieni jego tre??? Czy co? by?o zabronione, mo?e zosta? dozwolone, na mocy zmiany opinii Haszem?

Je?li taka zmiana jest mo?liwa, czy nie os?abia to tym samym absolutno?ci decyzji Haszem? Czy nie poddaje w w?tpliwo?? w?a?ciwo?ci Boskiego nakazu, charakteryzuj?cej si? znajomo?ci? wszystkich mo?liwych sytuacji zwi?zanych z owym nakazem?

Na pierwszy rzut oka, wydaje si?, ?e kilka takich zmian mia?o miejsce, na przyk?ad:

1) Przed potopem zabronione by?o spo?ywanie mi?sa. Po potopie, Haszem dozwoli? Noahowi i jego potomkom spo?ywa? mi?so.

Pierwsza z plag zamieniaj?ca ca?? wod? Egiptu w krew, spada na Egipt, po tym jak Aron wyci?ga r?k? i lask? nad Nilem, w obecno?ci Faraona. B-g m?wi do Moj?esza: ?Powiedz Aronowi: we? lask? swoj?, a wyci?gnij r?k? twoj? na wody Micraimu, na strumienie ich, na kana?y ich, na jeziora ich, i na wszystkie zbiorniki wody ich.? (Szemot 7:19). Co oczywiste, Aron by? w stanie podnie?? r?k? tylko nad kawa?kiem rzeki, dlaczego wi?c B-g wymienia wszystkie te miejsca, obejmuj?c wszystkie zbiorniki wody w Egipcie? Przed sprowadzeniem na Egipcjan ka?dej z plag, B-g instruuje Moj?esza na temat tego, w jaki spos?b konkretnie plaga ta zostanie zainicjowana. To niesamowite, ?e pomimo i? idea ka?dej z plag rodzi si? w umy?le B-ga a nie Moj?esza, B-g ? Tw?rca, Ten, kt?ry podtrzymuje ca?y ?wiat, polega na Moj?eszu je?li chodzi o realizacj? planu sprowadzenia plag. Na tym przyk?adzie uczymy si? wiele na temat relacji B-ga z nami, i og?lnie o ?wiecie fizycznym.
?I rzek? Wiekuisty do Moj?esza: ??Powiedz Aronowi: we? lask? swoj?, a wyci?gnij r?k? twoj? na wody Micraimu, na strumienie ich, na kana?y ich, na jeziora ich, i na wszystkie zbiorniki wody ich, a obr?c? si? w krew i b?dzie krew w ca?ej ziemi Micraim, nawet w naczyniach drewnianych i kamiennych. I uczynili tak Moj?esz i Aron, jak przykaza?? Wiekuisty. I podni?s? lask? i uderzy? wod?, co w rzece, w oczach Faraona i w oczach s?ug jego, - i obr?ci?a si? wszystka woda, co w rzece, w krew.? (Szemot 7, 19-20) Jednak magicy Egiptu znaj? podobne triki ? ?I uczynili to samo i wr??bici Micraimu czarami swoimi.? (Szemot 7:22)

Tora zobowi?zuje nas do trzymania si? zakazu spo?ywania chamecu w Pesach ? ?Przez siedem dni b?dziesz jad? chleb niekwaszony? (Szemot, 13:6), a nie chamec. Tora zakazuje r?wnie? przechowywania chamecu w domu, w czasie Pesach - ??...

Kt?r? z cha?ek nale?y pokroi??

Parsza na ten tydzie? opowiada o mannie ? po?ywieniu z niebios, pojawiaj?cym si? codziennie rano w ilo?ci okre?lonej na potrzeby dnia, i tylko raz w tygodniu, w pi?tek rano, manna pojawia?a si? w podw?jnej ilo?ci, wystarczaj?cej na zar?wno pi?tek jak i sobot? -

?Haszem powiedzia? w?wczas do Moj?esza: "Oto ze?l? wam chleb z nieba, na kszta?t deszczu. I b?dzie wychodzi? lud, i ka?dego dnia b?dzie zbiera? wed?ug potrzeby dziennej...?Lecz w dniu sz?stym zrobi? zapas tego, co przynios?, a b?dzie to podw?jna ilo?? tego, co b?d? zbiera? codziennie.? (Szemot 16: 4-5)

?W sz?stym za? dniu zbierali podw?jn? ilo?? po?ywienia, dwa omery na ka?dego. I przybyli wszyscy prze?o?eni zgromadzenia, i donie?li to Moj?eszowi.??A on rzek? do nich: ?Oto, co Haszem chcia? wam powiedzie?: Dniem ?wi?tym spoczynku, Szabatem po?wi?conym dla Haszem, jest dzie? jutrzejszy. Upieczcie, co chcecie upiec, i ugotujcie, co chcecie ugotowa?. Wszystko za?, co wam zbywa, od???cie na dzie? nast?pny?.??I od?o?yli na nast?pny dzie? wed?ug nakazu Moj?esza. I nie nast?pi?o gnicie, ani te? nie tworzy?y si? tam robaki.?Moj?esz powiedzia?: ?Jedzcie to dzisiaj, albowiem dzisiaj jest Szabat ku czci Wiekuistego! Dzisiaj nie znajdziecie tego na polu.??Przez sze?? dni mo?ecie zbiera?, jednak w dniu si?dmym jest szabat i nie b?dzie nic tego dnia?.?? (Szemot 16: 22-26)

Show more
Loading...