Paraszat Haszawua
Paraszat Jitro
"Czy na ?wiat nadci?ga pow?d??" I pojawi?y si? grzmoty i b?yskawice oraz ci??kie chmury nad g?r?. ?W?wczas Narody ?wiata, kt?re by?y ?wiadkami tego wydarzenia uda?y si? do Balaama z pytaniem: Czy nadci?ga potop, kt?ry zagrozi ?wiatu? Balaam odpowiedzia? cytuj?c Tor?: ?Pan da si?? swojemu ludowi, pob?ogos?awi i...
Paraszat Miszpatim: ?le Zachowuj?cy si? ?ydzi
Parsza, kt?r? czytali?my w zesz?ym tygodniu to szczyt szczyt?w. Ca?y nar?d Izraela do?wiadczy? wi?kszego objawienia B!ga, ni? mia? okazj? do?wiadczy? jakikolwiek prorok w historii, poza Moj?eszem. Moj?esz, pod koniec Parszy,wchodzi na szczyt G?ry Synaj i sp?dza tam czterdzie?ci dni ucz?c si? Tory bezpo?rednio od samego Autora. Nigdy przedtem co? takiego nie mia?o miejsca, i nigdy p??niej nie b?dzie mie? miejsca. Gdzie wi?c zabierze nas teraz Tekst? By? mo?e opisze nam Miszkan, miejsce wyznaczone na wszystkie nasze przysz?e spotkania z B!giem, lub wy?o?y nam prawa zwi?zane z rytualn? czysto?ci??
Nie, nasza Parsza rozpoczyna si? opisem praw z?odzieja, kt?rego nie sta? by zap?aci? za to co ukrad?. Tora nast?pnie przechodzi do opisu jeszcze gorszych sytuacji: ojca kt?ry sprzedaje sw? c?rk? do niewoli, dziecka kt?re uderza lub przeklina rodzic?w, m??czyzn? kt?ry wdaje si? w bitw? itp. Kiedy czytam Parsz? na ten tydzie?, wype?nia mnie zar?wno duma jak i wstyd. Duma z tego, ?e nasze prawa charakteryzuj? si? tak? wrazliwo?ci? i wstyd z opisanych sytuacji. Czy my naprawd? robimy takie rzeczy, czy jeste?my tak ?li? Tak, tak robimy; tak, tacy jeste?my.
Dlaczego Tora rozpoczyna sw? pierwsz? lekcj? na temat prawa cywilnego, ?ydem winnym kradzie?y i nie zdolnego do sp?aty swego d?ugu? Raw Samson Raphael Hirsch wyja?nia, ?e Tora zawsze wykorzystuje najbardziej ekstremalne przyk?ady do nauczania Halachy. Poznaj?c granice prawa, zostaj? wyposa?ony w narz?dzia do nauki mniej ekstremalnych przypadk?w. Raw Hirsch zwraca nast?pnie uwag? na to, ?e Tora wybiera przyk?ady os?b, kt?re wypad?y tak daleko, ?e s? zupe?nie niezdolne do funkcjonowania w spo?ecze?stwie, po to by zademonstrowa?, ?e jeste?my zobowi?zani przede wszystkim do okazania mi?o?ci i mi?osierdzia wszystkim ludziom niezale?nie od ich pozycji czy zdolno?ci.
Znikn?? Tutaj – Paraszat Tecawe
Parsza Tecawe posiada wyr??niaj?c? j? cech?, jako ?e czytana jest w ka?dy nie-przest?pny rok zaraz przed Purim. W zwi?zku z czym nie jest dla nas zaskoczeniem, ?e g??wnym tematem Parszy jest wyj?tkowe ubranie, zak?adane po to by s?u?y? B!gu. Stanowi to doskona?y opis kostium?w purimowych i jasny dow?d na to, ?e przebieranie si? na Purim to nie tylko zwyczaj dla dzieci.
Parsza Tecawe jest wyj?tkowa z innego powodu; to jedyna Parsza spoza Ksi?gi Bereszit, w kt?rej nie pojawia si? imi? Moj?esza. Nasza tradycja ??czy to ze stwierdzeniem wypowiedzianym przez Moj?esza w nast?pnej Parszy. ? A teraz, czy mo?esz przebaczy? grzech ich?? (Szmote 32:32). Podobnie Megilat Ester jest jedyn? ksi?g? w ca?ym Tanachu ca?kowicie pozbawion? imienia B!ga. Widzimy wi?c, ?e nasza Parsza zwi?zana jest z Purim w g??boki i mistyczny spos?b. Czego mamy si? nauczy? dzi?ki temu po??czeniu, jakie jest znaczenie tego, ?e imienia Moj?esza i B!ga nie pojawiaj? si? w tych dw?ch tekstach?
Dlaczego Moj?esz pozwala na to by jego imi? zosta?o wymazane? Moj?esz b?aga B!ga by ten wybaczy? Izraelitom po grzechu z?otego cielca. By? to pierwszy raz po otrzymaniu Tory, jak Izrael dokona? przewinienia, i Moj?esz ustala? w tym momencie warunki na jakich B!g przebaczy narodowi to przewinienie i wszystkie przewinienia w przysz?o?ci. Moj?esz m?wi B!gu, ?e jest got?w by zosta? wymazany z Tory, podstawy ca?ej rzeczywisto?ci. To w?a?nie by?o to, co chcia? us?ysze? B!g. Moj?esz m?wi B!gu, ?e jego mi?o?? do Izraela by?a wystarczaj?co wielka, ?e m?g?by zaryzykowa? nie tylko swe w?asne ?ycie, ale i sam fakt istnienia narodu. Mi?o?? Moj?esza dla Izraela by?a wyrazem jego mi?o?ci do B!ga, poniewa? nar?d Izraela reprezentuje B!ga po?r?d narod?w. Moj?esz wyznaczy? tu standardy dla lider?w Izraela i indywidualnego wyra?enia mi?o?ci do B!ga.
Ofiarowanie
Paraszat Szemot
Humasz, kt?rego lektur? rozpoczynamy w tym tygodniu nazywa si? ?Szemot?, podobnie jak parsza na ten tydzie?, otwieraj?ca t? ksi?g? Tory. ?Szemot? (w t?umaczeniu na polski: ?imiona?) zawdzi?cza sw? nazw? imionom Jakuba i jego syn?w, kt?re wymienione s? w pierwszych s?owach parszy ?
?Oto imiona syn?w Izraela, przyby?ych do Micraim: z Jak?bem, ka?dy z domem swoim, weszli: Reuben, Szymon, Lewii Jehuda; Isachar, Zebulun i binjamin; Dan i Naftali, Gad i Aszer.? (Szmot 1:1-4)
Zgodnie z tym co m?wi? Chazal (nasi uczeni m?drcy), ka?de z imion posiada znaczenie. Oto wereset z Ksi?gi Psalm?w -
?Przyjd?cie, zobaczcie dzie?a Haszem,
dzie?a (?szamot?) zdumiewaj?ce, kt?rych dokonuje na ziemi.? (Tehilim 46:9)
Ki Tawo
W pierwszych s?owach parszy na ten tydzie?, Tora nakazuje przestrzeganie micwy ?pierwocin? -?
?I stanie si?, gdy wejdziesz do ziemi, kt?r? Wiekuisty, B?g tw?j, oddaje ci w udziale, aby? j? posiad?, i zamieszkasz w niej. We?miesz wtedy z pierwocin wszystkich p?od?w ziemi, kt?re otrzymasz z ziemi twojej, kt?r? Wiekuisty, B?g tw?j, oddaje ci, i w?o?ysz w kosz, i udasz si? na miejsce, kt?re wybierze Wiekuisty, B?g tw?j, aby ustanowi? imi? Swoje tam. I przyjdziesz do kap?ana, kt?ry b?dzie pod?wczas, i powiesz mu: o?wiadczam dzisiaj przed Wiekuistym, Bogiem twoim, ?em wszed? do ziemi, o kt?rej zaprzysi?g? Wiekuisty ojcom naszym, i? j? odda nam. We?mie wtedy kap?an kosz z r?ki twojej i postawi go orzed o?tarzem Wiekuistego, Boga twojego...? (Dwarim 26: 1-4)
Tora ko?czy omawianie owej micwy s?owami ?
?I b?dziesz si? weseli? wszystkim dobrem, kt?re da? Wiekuisty, B?g tw?j, tobie i domowi twojemu...? (Dwarim 26:11)
Rabin Szlomo Hacohen, rabin z Radomska, wyja?nia ?w werset w nast?puj?cy spos?b ?
Cz?owiek, kt?ry otrzyma? prezent od kr?la, raduje si? z faktu otrzymania prezentu, lecz to co go najbardziej cieszy, to nie sam otrzymany przedmiot, lecz fakt dostania prezentu od kr?la, poniewa? to, ?e kr?l da? mu prezent wskazuje na znaczenie tego cz?owieka w oczach kr?la, na mi?o?? kr?la do tej osoby. Owo ?wiadectwo wa?niejsze jest, w oczach osoby kt?ra otrzyma?a prezent, od tego jak? warto?? posiada otrzymany przedmiot. Parszat Nicawim – Wajelech
?Gdy tedy przyjd? na ci? wszystkie te rzeczy, b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo, kt?rem przed?o?y? tobie, - a we?miesz je do serca swego po?r?d wszystkich narod?w, mi?dzy kt?re rzuci?by ci? Wiekuisty, B?g tw?j. I nawr?cisz si? do Wiekuistego, Boga twojego, i pos?uchasz g?osu Jego, we wszystkim, co...
Co tak naprawd? znaczy, ?e bycie ?ydem to przywilej? – Paraszat Wajece
Jeste?my uprzywilejowani! Dlaczego? Dlatego, ?e urodzili?my si? w Ziemi Izraela lub wr?cili?my do tej ziemi (marzenie pokole? dw?ch tysi?cy lat zi?ci?o si? w?a?nie w naszych czasach), dlatego ?e urodzili?my sie ?ydami dumnymi z naszej bogatej tradycji, z dobrymi referencjami, lub przyj?li?my judaizm w procesie konwersji, gdy? zdecydowali?my si? wej?? pod skrzyd?a Szechiny ? Boskiej Obecno?ci i do??czy? do narodu Izraela. Byli?my przekonani, ?e droga ta zosta?a nam z g?ry przypisana, otrzymali?my j? jako prawo przypadaj?ce nam z tytu?u pochodzenia naszych ojc?w. Uwa?ali?my, ?e jest to prawo nam przyrodzone, prowadz?ce nas spokojnie drog? ku przysz?o?ci. Lecz byli?my w b??dzie! Prawda jest taka, ?e droga ta jest bardzo daleka i wszystkie przywileje nie s? w stanie zwolni? nas z pracy jak? musimy podj??, pracy na rzecz doskonalenia siebie i doskonalenia naszego otoczenia. Aby zas?u?y? sobie na bycie ?ydem, trzeba ci??ko pracowa? i nie mo?na zak?ada?, ?e przywilej ten nam si? poprostu nale?y, bo tak zadecydowa?a historia.
Paraszat Wajece
Parsza w tym tygodniu po?wi?ca sporo tekstu na wyja?nienie metody, jak? stosowa? Jakub w celu otrzymania nakrapianych i pstrych owiec, w odr??nieniu do owiec jednokolorowych. Jakub wyja?nia nawet w pewnym momencie swej ?onie, ?e mia? sen, w kt?rym ukaza? mu si? anio?, i to anio?...