Paraszat Haszawua

Drodzy przyjaciele, zako?czyli?my cykl talmudycznych przypowie?ci, zwi?zanych z 52 parszajot. Wraz z dzisiejsz? parsz? otwieramy nowy cykl kr?tkich sentencji - m?dro?ci chasydzkich , jako pierwszy - Kalman Klonimus Epsztejn, autor dzie?a ?Maor weSzemesz?. Paraszat Wajera ? tajemnica pere?.
Ok, a wi?c cotygodniowo dodamy do parszy na dany tydzie? kr?tk? histori?. Bawcie si?!
?? ?? ?????...
?Pan rzek? do Abrama: Wyjd? z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, kt?ry ci uka???. (Bereszit 12:1)
Odcinek Tory, kt?rego czytamy w tym tygodniu, zaczyna si? ze s?owami: 'Vajera elaw Haszem beelonei Mamre' ? 'I ukaza? mu si? Haszem w d?browie Mamre'. Jeden z wielkich chasydzkich rabin?w, Rabbi Lewi Jicchak z Berdyczowa (1740-1809), zastanawia si? nad faktem dlaczego nasza parasza ma taki dziwny pocz?tek. Normalny pocz?tek by?by 'Vajera Haszem el Awraham' ? 'I Haszem ukaza? si? Abrahamowi'; a nie 'i ukaza? mu si? Haszem'. Dlaczego jest imi? Abrahama? tutaj omij?te?
?Oto b?ogos?awie?stwo, kt?re wypowiedzia? Moj?esz, m?? Bo?y, nad Izraelitami, przed swoj? ?mierci?: ? Do Asera powiedzia?: Aser b?ogos?awiony w?r?d syn?w, niech b?dzie kochany przez braci, niech k?pie nog? w oliwie?? (Dwarim 33:1,24)

Paraszat Noach

Rabin Yitzchak Rapoport - T?umaczy?a Daniela Malec
22/10/2009
Parsza na ten tydzie? rozpoczyna si? wielkimi s?owami. Noach isz cadik, tamim haja bedorotaw. Noach by? cz?owiekiem sprawiedliwym, doskona?ym w swym pokoleniu. Nasi Rabini dyskutowali na temat tego, czy owe donios?e s?owa znalaz?y si? w rozpocz?ciu Parszy w celu wywy?szenia Noacha nawet ponad Abrahama, czy wr?cz przeciwnie ? by umie?ci? jego pozycj? ni?ej ni? Abraham. Innymi s?owy ? czy mo?emy powiedzie?, ?e Noach ? doskona?y w swym niedoskona?ym pokoleniu by?by jeszcze bardziej doskona?y, gdyby ?y? w czasach lepszego pokolenia, takiego jak pokolenie Abrahama?? Czy chodzi raczej o to, ?e Noach by? doskona?y tylko na tle swego pokolenia i gdyby ?y? w innych czasach nie by?by on nikim szczeg?lnym? Tora w klarowny spos?b prosi nas o por?wnanie Noacha z Abrahamem, jako ?e Noacha opisuje s?owami: tamim haja bedorotaw et haElohim hithalech Noach ? doskona?ym by? w swym pokoleniu Noach kroczy? z B-giem; podczas gdy o Abrahamie wyra?a si? tymi samymi s?owami, tylko inaczej u?ytymi: hithalech lefanaj weheje tamim ? krocz przede mn? i b?d? doskona?y.
Nicawim ?Rzeczy ukryte nale?? do Pana, Boga naszego, a rzeczy objawione - do nas i do naszych syn?w na wieki, by?my wykonali wszystkie s?owa tego Prawa?. (Dwarim 29:28)Nauczano: Eleazar b. Dordia nie przepuszcza? ?adnej nierz?dnicy na tym ?wiecie. Pewnego razu, us?yszawszy o tym? ?e w jednym z nadmorskich miast, mieszka nierz?dnica kt?ra przyjmuje sakiewk? denar?w za sw? pos?ug?, chwyci? sakiewk? denar?w i uda? si? na spotkanie z ni?, przemierzaj?c siedem rzek. Kiedy z ni? by?, nierz?dnica wypu?ci?a naraz g??boki wydech m?wi?c: Tak, jak ?w oddech nie ma mo?liwo?ci powr?ci? sk?d przyszed?, tak skrucha Eleazara b. Dordia nigdy nie zostanie przyj?ta.?
Pierwszy wers Tory - Bereszit bara Elohim et haszamaim we'et haarec- wydaje si? niemo?liwy do ca?kowitego obj?cia rozumem. Wielu komentator?w zmaga?o si? ze zrozumieniem tego zdania, jednak ?aden z nich nie by? w stanie zdystansowa? pozosta?ych. Jedn? z podstawowych zasad naszej religii jest wiara, ?e B-g utworzy? ?wiat ex nihilo -? co? z niczego. Znaczenie pierwszych biblijnych wers?w kepszutan ( zgodnie z ich prostym rozumieniem) wydaje si? jednak by? sprzeczne z t? fundamentaln? wiar?. Drugi werset opowiada nam o tym, jak ?ziemia by?a pusta i bez formy? a ? duch B-?y przeni?s? si? nad powierzchni? wody? (na podstawie t?umaczenia ?The Living Torah? Rabina Arjego Kaplana). Gdyby nie to, ?e posiadamy Ustn? Tradycj?, werset ten zak?ada?by, uchro? nas Panie! ?e ziemia i wody istnia?y wiecznie przed stworzeniem ?wiata! Sta?oby to oczywi?cie w sprzeczno?ci ze stworzeniem ex nihilo. Dlaczego wi?c Tora otwiera si? s?owami niejasnymi, zagadkowymi i sprzecznymi ze sob??
?Pan ci? odprowadzi okr?tami i drog? do Egiptu, o kt?rym ci powiedzia?em: Nie b?dziesz go ju? ogl?da?. A kiedy zostaniesz sprzedany twoim wrogom jako niewolnik i niewolnica, nikt ci? nie wykupi?? (Dwarim 28:68)
?Zrobisz sobie fr?dzle na czterech rogach p?aszcza, kt?rym si? okrywasz? (Dwarim 22:12) Raba b. Bar Hana opowiedzia?: Podr??owali?my po pustyni kiedy do??czy? do nas pewien arabski kupca, kt?ry posiada? zdolno?? rozpoznawania po zapachu piasku w kt?r? stron? i?? a w kt?r? nie i??. Zapytali?my go: ?Jak daleko jeste?my od wody?? Odpowiedzia? ? ?Dajcie mi troch? piasku.? Podali?my mu piasek, a on rzek? do nas: ?Osiem parasang.? (=jednostka miary) Kiedy zn?w podali?my mu piasek, [p??niej] powiedzia?, ?e jednak trzy parasangi mniej. Zamieni?em piasek (jeden w miejsce drugiego, tak by go sprawdzi?, jednak nie by?em w stanie zmyli? go.