Paraszat Haszawua

Abram czy Abraham? Czy Abram zawsze mia? by? Abrahamem? Czy na pewno mia? sta? si? ojcem wielu narod?w? Tak? wyk?adni? Tory wszyscy pami?tamy ze szko?y, ale przy bli?szym zbadaniu tekstu, okazuje si?, ?e nie jest on jednoznaczny. Zazwyczaj zak?adamy, ?e B?g wybra? Abrahama, by ten by? za?o?ycielem...

Prawie ca?a parasza po?wi?cona jest opisom podr??y, co jest do?? nieproporcjonalnym zagospodarowaniem miejsca w Torze, w stosunku do innych sk?pych informacji przekazanych w narracji Tory. Chcia?bym dowiedzie? si? ?wi?cej o relacjach ?Moj?esza z jego dzie?mi ? a tu nie ma ani s??wka. By?bym zainteresowany wys?uchaniem Cipory i jej historii opowiedzianej jej s?owami, ale nie ma takiej opcji.? Zamiast tego prosz? bardzo otrzymujemy 49 werset?w, kt?re s? niczym innym lecz dziennikiem podr??y, kt?r? ju? znamy i zastanawiamy si?, dlaczego musimy to czyta? ponownie. Komentarze s? obfite w pr?by wyja?nienia tej zagadki, chcia?bym przedstawi? kilka:

Ksi?ga Dwarim jest ostatni? z Pi?cioksi?gu Moj?esza. M?drcy nazywaj? j? "Miszne Tora" (Tora Powt?rzona) ze wzgl?du na jej zawarto??, kt?ra jest powt?rzeniem wielu kwestii poruszonych ju? wcze?niej. Jak pisze Ramban we wst?pie do ksi?gi Dwarim: W tej ksi?dze Moj?esz wyja?nia pokoleniu wchodz?cemu do Ziemi Izraela wi?kszo?? przykaza?, kt?re b?d? tam obowi?zywa?y. Wszystkie te micwy ju? zosta?y mu dane na G?rze Synaj lub w Namiocie Wyznaczonych Czas?w w pierwszym roku po wyj?ciu z Egiptu przed grzechem szpieg?w. Dlatego te? j?zyk przekazywania praw r??ni sie od tego, kt?ry u?ywany by? we wcze?niejszych ksi?gach (np. brak takich zwrot?w jak: "I powiedzia? B?g do Moj?esza m?wi?c rozka? Synom Izraela...").

Gdy panuj? ciemno?ci, pojawia si? nadzieja. Gdy kto? popada w g??biny grzechu, ?wiat?o go odnajdzie i poprowadzi ku odkupieniu. To w zasadzie wydaje si? nieprawdopodobne, bo do?wiadczenie cz?sto przekonuje nas o czym? zupe?nie innym . Jednak?e Moj?esz pociesza sw?j lud, m?wi?c, ?e nawet w najciemniejszej chwili, kt?r? sami stworzyli ? a mo?e w?a?nie szczeg?lnie w?wczas - zaczyna si? odkupienie. Jeremiasz trafnie prorokuje to przes?anie: "z dala B?g ukaza? mi si? ..." (Jeremiasz 31: 2). Tu Jeremiasz wypowiada si? jak echo Paraszy Weetchanan, kt?r? ZAWSZE czytamy w Szabat po Tisza Be-Aw: "A stamt?d (miejsca grzechu i wyobcowania ) b?dziesz szuka? Boga i Go znajdziesz, poniewa? szuka?e? Go z ca?ego serca i duszy swojej? (Dwarim 4:29).

Zaraz na pocz?tku parszy Ekew wymieniane s? zalety Erec Israel. Czytamy tam:

Gdy? Pan, B?g tw?j, wprowadza ci? do ziemi pi?knej, do ziemi, gdzie bystre rzeki i ?r?d?a tryskaj? w dolinie i na g?rze;

Do ziemi pszenicy, j?czmienia, winnej latoro?li, drzewa figowego i drzewa granatu, do ziemi drzewa oliwnego, oliwy i miodu;

Duchowo?? jest ekstatycznym do?wiadczeniem, kt?re najpro?ciej mo?na dozna? w samotno?ci. Osobiste doznanie wi?zi z Bogiem to co?, czego nie da si? opisa?. Cz?sto postacie z Tory do?wiadczaj? Boga w najbardziej osobistych i prywatnych momentach: ?Noe, dzi?kuj?c Bogu za przetrwanie; Pierwsze spotkanie Abrahama; Og?oszenie brzemienno?ci Sary; Sen Jakuba; Moj?esz modli si? o ?ycie siostry i oczywi?cie Hanna (Chana) modli si? prosz?c o dziecko. Wszystkie te sytuacje opowiadaj? o osobistym do?wiadczeniu Boga w ich ?yciu. Nasza parasza natomiast przedstawia drugi rodzaj do?wiadczenia kontaktu z Bogiem. W tym przypadku mowa jest o czym? zupe?nie innym, o ??zbiorowym do?wiadczeniu jako kluczowym w doznaniu Boga. ?wi?tynia b?dzie spe?nia? rol? jednego uniwersalnego miejsca kultu, gdzie dzi?ki Aron ha-Kodesh duch Bo?y spocznie w?r?d "nich". W ?wi?tyni cud?w mo?na b?dzie do?wiadcza? na co dzie?, g?osy chwa?y, d?wi?ki pie?ni Lewit?w przenikn? ?ciany.
Trudno mi s?ucha? wiadomo?ci. Gdy niekt?rzy pog?a?niaj? d?wi?k, aby us?ysze?, co dzieje si? w naszym kraju, ja ?ciszam, aby uciec od codziennych informacji. Dlaczego? Trudno mi s?ucha? nie tyle o zagro?eniu naszego istnienia ? terrory?ci ze wszystkich stron, ataki ze strony innych pa?stw ? tego si? spodziewam i rozumiem dlaczego jeste?my szkalowani, prze?ladowani i atakowani. To przecie? wyja?niaj? mi s?owa Tory z naszej paraszy, kt?re zarazem sprawiaj?, ?e istniejemy, ale r?wnie? jeste?my prze?ladowani: ?Dzi? Pan, B?g tw?j, rozkazuje ci wykona? te prawa i nakazy. Strze? ich, pe?nij z ca?ego swego serca i z ca?ej duszy. Dzi? uzyska?e? to, ?e Pan ci powiedzia?, i? b?dzie dla ciebie Bogiem, o ile ty b?dziesz chodzi? Jego drogami, strzeg? Jego praw, polece? i nakaz?w oraz s?ucha? Jego g?osu. A Pan uzyska? to, ?e? ty dzi? obieca? by? ludem stanowi?cym szczeg?ln? Jego w?asno??, jak ci powiedzia?, aby? zachowywa? Jego wszystkie polecenia.?On ci? wtedy wywy?szy we czci, s?awie i wspania?o?ci ponad wszystkie narody, kt?re uczyni?, aby? by? ludem ?wi?tym dla Pana, Boga twego, jak sam powiedzia?? (Dwarim 26:17-19).
Parsza Behar skupia si? niemal wy??cznie na dw?ch przykazaniach dotycz?cych ?ycia na ziemiach Izraela ? szmicie (roku Szabatowym) oraz juwelu (roku jubileuszowym). Wraz z obj?ciem w posiadanie ziemii, dzieci Izraela zobowi?zane s? do prowadzenia rachuby lat si?dmych oraz pi??dziesi?tych. ,,Policzysz sobie siedem lat szabatowych, to jest siedem razy po siedem lat, tak ?e czas siedmiu lat szabatowych b?dzie obejmowa? czterdzie?ci dziewi?? lat. Dziesi?tego dnia, si?dmego miesi?ca zatr?bisz w r?g. W Dniu Przeb?agania zatr?bicie w r?g w ca?ej waszej ziemi. B?dziecie ?wi?ci? pi??dziesi?ty rok, oznajmijcie wyzwolenie w kraju dla wszystkich jego mieszka?c?w.? (Ksi?ga Kap?a?ska ? Waikra 25: 8-10)
Zbyt radykalna teoria? Herezja? C??, przeanalizujmy to. Sefer Bereszit (Ksi?ga Rodzaju) ma bardzo jasny przekaz: Powstanie ?wiata i cz?owieka, kreacja, kszta?towanie cywilizacji i ostatecznie historia rodziny Abrahama w tym ?wiecie. Abraham zosta? wyr??niony, zosta? obdarzony wielkim narodem, kt?rego misj? jest nauczanie ?wiata o Bogu. Gdzie mieli tego dokona?? "Lech lecha me'artzecha" ? ?Id? do ziemi Kanaanu?. Sefer Szmot (Ksi?ga Wyj?cia) m?wi o narodzie w niewoli oraz o narodzie podczas wyj?cia z niewoli. Po wyzwoleniu Dzieci Izraela wype?niaj? swe przeznaczenie: otrzymuj? Tor? i buduj? Dom obecno?ci Bo?ej. Ten dom jest w drodze do ziemi Kanaanu.
I przem?wi? B?g do Moj?esza: We? lewit?w i oczy?? ich ... Dlaczego? Aby przygotowa? Lewit?w do s?u?by w ?wi?tyni. Nie ma tu znaczenia wiek, w kt?rym si? tego dokonuje. Nasza parasza k?adzie nacisk na opis procedury, kt?ra przygotowuje lewit?w do wznios?ej funkcji s?u?enia w ?wi?tyni. A jaka dok?adnie jest ich rola i misja? Co nale?y do ich obowi?zk?w? Raszi pomaga nam, to zrozumie? komentuj?c ten fragment Tory: (Ksi?ga Liczb 8: 5-19)