Paraszat Haszawua

?Po?wi?cicie pi??dziesi?ty rok i obwo?acie w ziemi wolno?? dla wszystkich jej mieszka?c?w. B?dzie to dla was rok jubileuszowy. Wr?cicie ka?dy do dawnej swojej w?asno?ci i wr?cicie ka?dy do swojej rodziny.? Wajikra 25:10 Cykle s? wa?ne w Biblii oraz w naszym ?ydowskim ?yciu. Dzie?, tydzie?, miesi?c i rok - wszystko to stanowi sp?jno?? w s?u?eniu Bogu i prowadzeniu naszego naturalnego cyklu. Ka?dego dnia bierzemy pod uwag? nasze wcze?niejsze sukcesy i pora?ki i wyznaczamy nowy kurs na bardziej produktywny. Podobnie jest z pocz?tkiem kolejnego miesi?ca czyli Rosz Chodesz, jak r?wnie? pocz?tkiem nowego roku - ?Rosz Haszana. Ka?dy cykl daje nam pauz?, pozwala na introspekcj?, ale tak?e stawia przed nami wyzwania, poniewa? cykl nigdy si? nie ko?czy i wymaga, aby?my kontynuowali i przygotowywali si? na kolejne wydarzenie.
Jest pewne s?owo, kt?re pojawia si? w momencie konfrontacji ?J?zefa z jego bra?mi, kt?re nie jest jednoznaczne. S?owo ?powstrzyma??. ??A J?zef nie m?g? si? powstrzyma? przed wszystkimi, kt?rzy przed nim stali?. Czego J?zef nie by? w stanie zrobi?? I komu lub przed kim nie m?g? tego zrobi?? Raszi wyja?nia, ?e J?zef po prostu nie m?g? ?cierpie? ha?by swoich braci, by jego s?udzy i jego ministrowie byli ?wiadkami opowie?ci o tym, czego bracia si? dopu?cili. Rabin Saadja Gaon ben Josef Rav Saadya uwa?a, ?e s?owo ?powstrzyma?? w tym przypadku oznacza ruch, czyli niemoc w ruchu. Jego zdaniem J?zef najwyra?niej by? sparali?owany obecno?ci? stoj?cych przed nim.

Czcigodni Praojcowie, Awrahamie, Icchaku i Jakowie! By?o fantastycznie, dzi?kujemy i do zobaczenia za rok. Fragment Tory na ten tydzie? jest ostatni? parsz? ksi?gi Bereszit. Opowie?? o rodzinnych korzeniach narodu ?ydowskiego dobiega ko?ca. Wr?cimy do tej opowie?ci za kilka miesi?cy, oczywi?cie z Bo?? pomoc?, ale dzi? i w najbli?szych dniach mo?emy postara? si? zebra? owoce naszej przygody z Praojcami.

Rzekli do Moj?esza: ?Czy? brakowa?o grob?w w Egipcie, ?e nas tu przyprowadzi?e?, aby?my pomarli na pustyni? C?? za us?ug? wy?wiadczy?e? nam przez to, ?e wyprowadzi?e? nas z Egiptu???Czy? nie m?wili?my ci wyra?nie w Egipcie: Zostaw nas w spokoju, chcemy s?u?y? Egipcjanom. Lepiej bowiem nam by?o s?u?y? im, ni? umiera? na tej pustyni?. (Szmot 14:11-12) Maruderzy pojawiaj? si? w najmniej dogodnym dla przyw?dcy czasie. Zajmuj?c si? ucieczk? na pustyni? oraz narodem by?ych niewolnik?w w dodatku posiadaj?c jedynie nie do ko?ca jasny przekaz od Boga, Moj?esz musi si? zmierzy? z grup? cynik?w, kt?rzy szemraj? z satysfakcj?: "A nie m?wili?my!? Wi?c kim s? ci oponenci? Sk?d si? wzi?li na Pustyni? Tora nas nie informuje, kiedy to dok?adnie ?przepowiadali, ??e lepiej by? ?ywym niewolnikiem w Egipcie ni? martwym wolnym cz?owiekiem na pustyni"?
Czy nie pro?ciej by?oby zabi? faraona? To nic skomplikowanego. Dlaczego zatem B?g ka?e nam przej?? przez ca?y proces dziesi?ciu plag, k?amstw i rozczarowa?, wiedz?c, ?e faraon nadal odrzuci Boga i lud Izraela? Przestudiujmy pierwsze wersety paraszy z tego tygodnia oraz pytania jakie zosta?y postawione w ksi?dze Zohar na ten temat a tak?e odpowiedzi jakich udzieli? mistrz chasydzki. ?I rzek? Pan do Moj?esza: ?Id? do faraona, poniewa? uczyni?em twardym serce jego i jego s?ug, abym m?g? czyni? znaki swoje w?r?d nich,?i aby? opowiada? dzieciom twoim i wnukom, co zdzia?a?em w Egipcie. A znaki moje czyni?em mi?dzy nimi, aby wiedzieli, ?e Ja jestem Pan?. Noam Elimelech - Rabin Elimelech z Le?ajska, s?ynny mistrz chasydzki, ucze? Magida z Mezeritch, zada? kilka pyta? na temat tego wersetu.
?I Jitro us?ysza?? Raszi zada? pytanie: ?Co takiego us?ysza? Jitro, ?e sk?oni?o go do przyj?cia??. Raszi cytuje Midrasz Mechilta, kt?ry wskazuje na r??ne mo?liwe motywy Jitro: Rabi Jehoszua uwa?a, ?e Jitro us?ysza? o bitwie z Amalekiem; Rabin Elazar uwa?a, ?e chodzi o nadanie Tory (istnieje dyskusja, czy Jitro przyby? do Moj?esza przed czy po nadaniu Tory); Rabin Eliezer wskazuje na rozst?pienie si? w?d Morza Czerwonego; Rabin Szymon ? m?wi, ?e Jitro zosta? poruszony wie?ci? o mannie spadaj?cej z nieba; Rabin Jose ? wskazuje na chmury, kt?re chroni?y Izraelit?w; istnieje te? pogl?d, ?e Jitro us?ysza? o budowie Miszkan. Co jest wsp?lnym mianownikiem tych opinii? Wszyscy us?yszeli, ?e chodzi?o o co? cudownego, nadzwyczajnego co zmotywowa?o Jitro by opu?ci? swoje miejsce, rodzin? i przyby? do obozu Izraelit?w oraz b?ogos?awi? Boga. Nie wiemy z ca?? pewno?ci?, czy si? nawr?ci? i przyj?? Judaizm, ale wiemy, ?e przyszed? do obozu Izraelit?w. Niemniej jednak niezwyk?e jest to, ?e ka?da wersja reprezentuje inn? perspektyw?, inny punkt widzenia na te same zdarzenia.
Zaskakuj?ce, ?e pod koniec poprzedniej paraszy, czyli paraszy Wajera, zaraz po zwi?zaniu Izaaka, otrzymujemy pozornie nieistotn? informacj? o dzieciach brata Abrahama i ich potomkach. W?r?d nich by?a Rebeka, kt?ra p??niej zosta?a ?on? Izaaka. Nast?pn? parasz? otwiera ?mier? Sary. Baal Haturim (Jacob Ben Asher 1269-1343 zmar?y w ?Toledo w Hiszpani, kt?ry napisa? jedn? z najwa?niejszych ksi??ek omawiaj?cych Halach?, zwan? "Tur") zauwa?a, ?e najpierw dowiadujemy si? o narodzinach Rebeki, zanim czytamy wie?? o ?mierci Sary. Przed zachodem s?o?ca Sary jeste?my ?wiadkami wschodu s?o?ca Rebeki.

Jak to w tym ?wiecie jest, ?e bracia gotowi s? si? zabi?? Co jak co, ale wi?zi rodzinne powinny chroni? przed zazdro?ci?, zawi?ci?, rywalizacj? i wszelkimi z?ymi emocjami. M?wi si? o tym, ?e cz?owiek najbardziej boi si? obcego, nieznanego, nieoswojonego. St?d bior? si? rasizm, antysemityzm, ksenofobia. Tu rodz? si? stereotypy i uprzedzenia. Ale jak kogo? poznamy, zbli?ymy si? do niego, oswoimy to ?atwiej o budowanie wsp?lnoty, o wzajemne dzia?ania.

Talmud w Traktacie Berachot 26b przekazuje nam: "Rabin Jose powiedzia?, ?e nasi praojcowie ustanowili dla nas trzy modlitwy: Abraham ustanowi? modlitw? szachrit - jak zosta?o powiedziane ?Abraham wsta? rano?; Izaak ustanowi? Minch?, jak oznajmiono: "Izaak po po?udniu poszed? rozmawia?"; Jakub ustanowi? Maariw, co okre?laj? s?owa "a on przyszed? na miejsce". Abraham reprezentuje poranek a nawet ?wit. Jego do?wiadczenie Boga jest bezkrytyczne, bez niebezpiecze?stwa. Jest to jednokierunkowy drogowskaz skierowany ku przysz?o?ci i b?ogos?awie?stwom, zaufaniu i m?stwu. Z tego powodu rabini ucz? si? od Abrahama, ?e ochoczo "wstawa? wcze?nie rano", aby si? modli?.
M?j dziadek, rabin Joseph Baumol, zauwa?y? kiedy?, ?e Tora ca?kiem wyrazi?cie przedstawia a? dwa sny J?zefa; jeden sen o przyw?dztwie nie by? wystarczaj?cy. Dlaczego nie? Czym r??ni si? przes?anie p?yn?ce ze snu z gwiazdami, od snu z wi?zkami pszenicy? Wyja?ni?, ?e do?wiadczenie J?zefa by?o typowe dla jego przodk?w, zar?wno dla jego ojca, jak i dziadka. B?g nawiedzi? Abrahama zar?wno w wymiarze duchowym, jak i praktycznym. Przekaza? Abrahamowi zar?wno przes?anie materialnego b?ogos?awie?stwa, jak i historycznego proroctwa. Izaak tak?e otrzyma? b?ogos?awie?stwo i obietnic? ci?g?o?ci jako ogniwo w ?a?cuchu wielkiego narodu oraz materialn? obietnic? posiadania stu miar ziemi. Ale co najwa?niejsze, Jakub ?ni? dwa razy: za pierwszym razem zjawia?y si? anio?y a za drugim mowa jest o owcach. Przes?anie jakie otrzyma? Jakub nie mog?oby by? bardziej wyraziste - masz dwie misje, dwa cele, dwie sfery, w kt?rych mo?esz s?u?y? Bogu i ulepsza? ludzko??: sfera duchowa i materialna.
Show more
Loading...