Judaizm
Amulety i Leczenie w Szabat
Artyku? na wy?ej wymieniony temat wymaga wst?pu odno?nie tematu eruw w Szabat. Eruw jest ogrodzeniem miejsca publicznego, np. miasto albo cz??? miasta. Wielu z czytaj?cych na pewno wiedz?, ?e Halacha zabrania noszenie w Szabat rzeczy w sferze publicznej, nawet chusteczk? nie wolno nosi? w kieszeni. Jest r?wnie? zabronione wybiera? czego? ze sfery prywatnej do sfery publicznej lub na odwr?t, np. wybieranie czego? z domu na ulic? lub z ulicy do domu. Eruw umo?liwia robienie tego w Szabat, poniewa? poniek?d zmienia sfer? publiczn? na sfer? prywatn?. PRZES?ANIA W GRAMATYC? J?ZYKA HEBRAJSKIEGO
Chcia?bym przeciwstawi? dwa wyrazy u?ywane w Tanachu, kt?re rozpoczynaj? r??ne opowie?ci i fragmenty, a mianowicie wyrazy: we-haja i wa-jehi.
Wyraz wa-jehi oznacza ?i wydarzy?o si???. Tora Ustna naucza, ?e ten wyraz s?u?y do rozpocz?cia opowie?ci, kt?ra ma w sobie element z?a dla protagonist?w.
Natomiast wyraz we-haja oznacza ?i wydarzy si??? i ten wyraz rozpoczyna opowie??, kt?ra zawiera b?ogos?awie?stwo dla protagonist?w. Wyraz wa-jehi rozpoczyna co? z?ego a wyraz we-haja rozpoczyna co? dobrego.
Dlaczego w?a?nie tak a nie odwrotnie? Dwa Dni Rosz HaSzana
Wiele ludzi b??dnie rozumie, dlaczego obchodzimy Rosz HaSzana przez dwa dni zamiast jednego dnia. W Torze jest napisane o Rosz HaSzana ?w si?dmym miesi?cu w pierwszym dniu miesi?cu..? (Wajikra 23, werset 23), czyli powinni?my Rosz HaSzana obchodzi? przez jeden dzie? a nie przez dwa! Natomiast wiemy, ?e ju? w czasie Tanachu, ju? z okresu pierwszego Beit HaMikasz (?wi?tyni?) w Jerozolimie, ju? wtedy zacz??o wiele ludzi obchodzi? Rosz HaSzana w ci?gu dw?ch dni zamiast jednego. Dlaczego?
Musimy najpierw wyt?umaczy? temat obchodzenia nowego miesi?ca, na bazie ?r?de? w Torze i w Talmudzie. Tora m?wi:
?Miesi?c ten, b?dzie wam pocz?tkiem miesi?cy; pierwszym on dla was z miesi?cy roku? (Ksi?ga Szemot 12, werset 2; t?um. Cylkowa).
Tora r?wnie? nakazuje:
?Oto uroczysto?ci Wiekuistego, zgromadzenia ?wi?teczne, kt?re obwieszcza? macie w czasie swoim? (Ksi?ga Wajikra 23, werset 4; t?um Cylkowa).
W jaki spos?b mamy obwieszcza? uroczysto?ci Wiekuistego ?w czasie swoim?? Spo?ecze?stwo a Indywidualno??
Talmud w traktacie Eiruwin folio 21b opowiada o dw?ch dekretach rabinackich, kt?re nie by?y wprowadzone przez rabin?w, ale raczej przez kr?la Szlomo (Salomona). M?wimy o dw?ch dekretach, nazywane po hebrajsku eiruw i netilat jadajim. Co one oznaczaj??
Eiruw jest to dekret, kt?ry m?wi, ?e nie wolno w Szabat wynosi? co? z przestrzeni prywatnej jak np. z domu, do przestrzeni publicznej jak np. na ulic?, lub odwrotnie. R?wnie? nie wolno przemieszcza? rzeczy w przestrzeni publicznej lub nosi? je ze sob?, tak jak np. nosi? klucze w kieszeni, pcha? w?zek dzieci?cy itp. Wszystko to jest zabronione, ale tylko i wy??cznie, je?li nie ma eiruw. Co to jest eiruw?
Eiruw jest ogrodzeniem przestrzeni publicznej, co symbolicznie robi j? do przestrzeni prywatnej. To nie musi by? odr?bne ogrodzenie; ono mo?e sk?ada? si? z lin telefonicznych i z lin prowadz?ce pr?d.
Jaki jest cel dekretu eiruw? Celem jest, ?eby zach?ci? ?yd?w do zamieszkania razem i tym sposobem wzmocni? spo?ecze?stwa ?ydowskie. W ka?dym miejscu gdzie mieszka wielu ?yd?w konstruuje si? eiruw, bo brak eiruw bardzo utrudnia ?ycie cz?owieka przestrzegaj?cego Szabat. W ka?dym miejscu w Izraelu jest eiruw, jak r?wnie? np. w ?ydowskich dzielnicach Londynu, Nowego Jorku, Sydney, itd. Je?li jest wystarczaj?ca ilo?? ch?tnych to spo?ecze?stwo zapewni, ?eby istnia? eiruw. Natomiast w ma?ych gminach jak w Polsce ?ydzi cierpi? z braku eiruw. W taki spos?b ten dekret s?u?y, ?eby zach?ci? ?yd?w do mieszkania razem w tej samej miejscowo?ci. Sukot
Sukot to wyj?tkowo wspania?e ?wi?to; tak wiele micw i tradycji spotyka si? w jednym miejscu i czasie. Wreszcie po ponad miesi?cu pracy nad sob? i sprostowaniem naszych czyn?w i wykrocze? oraz po dniu postu wychodzimy na zewn?trz siebie i swoich dom?w, by rozpocz?? budow?. Jeszcze...
Terroryzm, antysemityzm i asymilacja
Pisz? ten artyku? w czasie, kiedy codziennie arabscy muzu?manie dokonuj? atak?w terrorystycznych w Izraelu. Rani? i zabijaj?. W ostatnim czasie ataki te s? cz?sto bardziej ?amatorskie? ni? przedtem. Teraz terrory?ci najcz??ciej u?ywaj? no?y, kiedy? mieli pistolety, co ogranicza?o ilo?? atak?w. Dzisiaj s? no?e, co oznacza,...
Wiedza i jej warto??Wiedza i jej warto??Wiedza i jej warto??
Czyta?em dzisiaj ?mieszny i prowokuj?cy do my?lenia komiks ?Calvin and Hobbes? (tzw. comic strip, czyli kr?tki komiks kilkoobrazowy publikowany w pewnych gazetach). ?w komiks zawsze stara si? przedstawi? g?upot? ludzkiej natury. W tym wypadku szkolny ucze? Calvin skar?y si? do Hobbesa, kt?ry jest jego zabawk?,...
C?rka Abrahama
Pod koniec ?ycia Abrahama, Tora nam opowiada, ?e ?Haszem b?ogos?awi? Abrahama ze wszystkim? (Bereszit 24;1). B?ogos?awie?stwo ?ze wszystkim? mo?emy zrozumie? prozaicznie, jako odnosz?ce si? do Abrahama bogactwa, do jego d?ugiego ?ycie w dobrym zdrowiu itd. Ale Rabini Talmudu przedstawili r?wnie? inny i g??bszy poziom zrozumienia Bo?ego...
Hebron i muzu?ma?ska nie-akceptacja ?ydowskiej suwerenno?ci
Hebron i muzu?ma?ska nie-akceptacja ?ydowskiej suwerenno?ciWiele ludzi i w?r?d nich ja r?wnie?, twierdz?, ?e konflikt w Izraelu jest konfliktem religijnym, a nie geograficzno-politycznym. Od wielu lat przed powstaniem pa?stwa ju? odbywa?y si? straszne pogromy nad ?ydami mieszkaj?cymi w Ziemi Izraela, zw?aszcza w Hebronie w 1920-tych...