Author: daniella

30082012174350_6527526844110410"Podczas budowy nowego domu uczynisz ogrodzenie na dachu, by nie sta? si? on przyczyn? rozlewu krwi w domu, gdyby kto? z niego spad?" (Pwt. 22: 8). To wygl?da na bezpo?rednie przykazanie zabezpieczenia miejsc we w?asnych nieruchomo?ciach tak, aby zapobiec nieszcz??ciu. Wiele system?w prawnych oferuje podobny kodeks post?powania w spo?ecze?stwie. Jednak Raszi w XI wieku zadaje pytanie: "Je?li mia?by upa??, to znaczy, ?e takie by?o jego przeznaczenie!" - Skoro B-g wyznaczy? mu ?miertelny upadek, to po co budowa? ogrodzenie? Je?li wszystko jest wynikiem woli boskiej, to dlaczego podejmowa? si? dzia?ania sprzeciwiaj?ce si? temu losowi? Mo?e si? jeszcze w ten spos?b okaza?, ?e kto? krzy?uje plany boskie, gdy buduje ogrodzenie! Raszi odpowiada, ?e w sytuacji nieuchronno?ci ?miertelnego upadku danego cz?owieka, nadal ten upadek nie musi by? z naszej winy i z naszego dachu. Pozw?lmy wszechmog?cemy zabi? w wypadku i by? odpowiedzialnym bez naszej winy i udzia?u.
colar-pingente-hamsa-amuleto-filigranado-cristais-turquesa-10423-MLB20028627415_012014-FArtyku? na wy?ej wymieniony temat wymaga wst?pu odno?nie tematu eruw w Szabat. Eruw jest ogrodzeniem miejsca publicznego, np. miasto albo cz??? miasta. Wielu z czytaj?cych na pewno wiedz?, ?e Halacha zabrania noszenie w Szabat rzeczy w sferze publicznej, nawet chusteczk? nie wolno nosi? w kieszeni. Jest r?wnie? zabronione wybiera? czego? ze sfery prywatnej do sfery publicznej lub na odwr?t, np. wybieranie czego? z domu na ulic? lub z ulicy do domu. Eruw umo?liwia robienie tego w Szabat, poniewa? poniek?d zmienia sfer? publiczn? na sfer? prywatn?.
open bookChcia?bym przeciwstawi? dwa wyrazy u?ywane w Tanachu, kt?re rozpoczynaj? r??ne opowie?ci i fragmenty, a mianowicie wyrazy: we-haja i wa-jehi. Wyraz wa-jehi oznacza ?i wydarzy?o si???. Tora Ustna naucza, ?e ten wyraz s?u?y do rozpocz?cia opowie?ci, kt?ra ma w sobie element z?a dla protagonist?w. Natomiast wyraz we-haja oznacza ?i wydarzy si??? i ten wyraz rozpoczyna opowie??, kt?ra zawiera b?ogos?awie?stwo dla protagonist?w. Wyraz wa-jehi rozpoczyna co? z?ego a wyraz we-haja rozpoczyna co? dobrego. Dlaczego w?a?nie tak a nie odwrotnie?
maxresdefaultMoj?esz staje przed swoim narodem a lud stoi przed nim w gotowo?ci ? s? "nicawim": s? gotowi s?ucha?, uczy? si? i naucza? wszystkich praw i prawide? ?wi?tej Tory. Nie tak jak kiedy? ich przodkowie, kt?rzy wyszli z Egiptu i nie mogli stan?? przed wyzwaniem z powodu strachu i braku pewno?ci siebie, ale ci s? gotowi stan?? przed Bogiem. Jest atmosfera poruszenia, realizacji oczekiwa?, spe?nienia nadziei i aspiracji na przysz?o??. Jest poczucie, ?e wszystko jest w ich r?kach, ?e s? w stanie zachowa? prawo Pana i s?u?y? Mu z ca?ego serca i ca?? dusz?. Izraelici rzeczywi?cie s? gotowi na wyzwania. "Gotowi" ("muhanim") ? to t?umaczenie s?owa "nicawim" zaproponowane przez Rambama.
shutterstock35648752-4-Wiele ludzi b??dnie rozumie, dlaczego obchodzimy Rosz HaSzana przez dwa dni zamiast jednego dnia. W Torze jest napisane o Rosz HaSzana ?w si?dmym miesi?cu w pierwszym dniu miesi?cu..? (Wajikra 23, werset 23), czyli powinni?my Rosz HaSzana obchodzi? przez jeden dzie? a nie przez dwa! Natomiast wiemy, ?e ju? w czasie Tanachu, ju? z okresu pierwszego Beit HaMikasz (?wi?tyni?) w Jerozolimie, ju? wtedy zacz??o wiele ludzi obchodzi? Rosz HaSzana w ci?gu dw?ch dni zamiast jednego. Dlaczego? Musimy najpierw wyt?umaczy? temat obchodzenia nowego miesi?ca, na bazie ?r?de? w Torze i w Talmudzie. Tora m?wi: ?Miesi?c ten, b?dzie wam pocz?tkiem miesi?cy; pierwszym on dla was z miesi?cy roku? (Ksi?ga Szemot 12, werset 2; t?um. Cylkowa). Tora r?wnie? nakazuje: ?Oto uroczysto?ci Wiekuistego, zgromadzenia ?wi?teczne, kt?re obwieszcza? macie w czasie swoim? (Ksi?ga Wajikra 23, werset 4; t?um Cylkowa). W jaki spos?b mamy obwieszcza? uroczysto?ci Wiekuistego ?w czasie swoim??
Channel-Marketing_2-500x421Talmud w traktacie Eiruwin folio 21b opowiada o dw?ch dekretach rabinackich, kt?re nie by?y wprowadzone przez rabin?w, ale raczej przez kr?la Szlomo (Salomona). M?wimy o dw?ch dekretach, nazywane po hebrajsku eiruw i netilat jadajim. Co one oznaczaj?? Eiruw jest to dekret, kt?ry m?wi, ?e nie wolno w Szabat wynosi? co? z przestrzeni prywatnej jak np. z domu, do przestrzeni publicznej jak np. na ulic?, lub odwrotnie. R?wnie? nie wolno przemieszcza? rzeczy w przestrzeni publicznej lub nosi? je ze sob?, tak jak np. nosi? klucze w kieszeni, pcha? w?zek dzieci?cy itp. Wszystko to jest zabronione, ale tylko i wy??cznie, je?li nie ma eiruw. Co to jest eiruw? Eiruw jest ogrodzeniem przestrzeni publicznej, co symbolicznie robi j? do przestrzeni prywatnej. To nie musi by? odr?bne ogrodzenie; ono mo?e sk?ada? si? z lin telefonicznych i z lin prowadz?ce pr?d. Jaki jest cel dekretu eiruw? Celem jest, ?eby zach?ci? ?yd?w do zamieszkania razem i tym sposobem wzmocni? spo?ecze?stwa ?ydowskie. W ka?dym miejscu gdzie mieszka wielu ?yd?w konstruuje si? eiruw, bo brak eiruw bardzo utrudnia ?ycie cz?owieka przestrzegaj?cego Szabat. W ka?dym miejscu w Izraelu jest eiruw, jak r?wnie? np. w ?ydowskich dzielnicach Londynu, Nowego Jorku, Sydney, itd. Je?li jest wystarczaj?ca ilo?? ch?tnych to spo?ecze?stwo zapewni, ?eby istnia? eiruw. Natomiast w ma?ych gminach jak w Polsce ?ydzi cierpi? z braku eiruw. W taki spos?b ten dekret s?u?y, ?eby zach?ci? ?yd?w do mieszkania razem w tej samej miejscowo?ci.

Sukot to wyj?tkowo wspania?e ?wi?to; tak wiele micw i tradycji spotyka si? w jednym miejscu i czasie. Wreszcie po ponad miesi?cu pracy nad sob? i sprostowaniem naszych czyn?w i wykrocze? oraz po dniu postu wychodzimy na zewn?trz siebie i swoich dom?w, by rozpocz?? budow?. Jeszcze...

Jest taka pi?kna i cenna ?ydowska tradycja, kt?ra nakazuje nam zar?wno zako?czenie i rozpocz?cie czytania Tory samego dnia. Simchat Tora pokazuje nam, ?e w nauce Tory nie ma ko?ca ani pocz?tku, za to jest nieprzerwana podr?? ku wiecznej opowie?ci oraz nieustaj?cego ?r?d?a ?wiat?a. Gdy tylko...

Nasza parasza ju? w pierwszym pasuku m?wi nam, ?e Noe bohater naszej opowie?ci by? idealnym cadykiem w swoim pokoleniu. Podczas gdy wi?kszo?? komentator?w zgadza si? co do poj?cia i znaczenia sformu?owania "idealny cadyk", to nadal trwa zaci?ta walka o znaczenie kwalifikatora "w swoim pokoleniu". Gemara daje...

Pisz? ten artyku? w czasie, kiedy codziennie arabscy muzu?manie dokonuj? atak?w terrorystycznych w Izraelu. Rani? i zabijaj?. W ostatnim czasie ataki te s? cz?sto bardziej ?amatorskie? ni? przedtem. Teraz terrory?ci najcz??ciej u?ywaj? no?y, kiedy? mieli pistolety, co ogranicza?o ilo?? atak?w. Dzisiaj s? no?e, co oznacza,...