Author: daniella

Parasza na ten tydzie? przedstawia dwa wyra?ne przyklady postaci naszych praojc?w. Pierwszym z nich jest Icchak, kt?ry powiadamia mieszka?c?w Gerar o tym, ?e Rywka jest jego siostr?; drugim jest Jakow, kt?ry m?wi Icchakowi, ?e jest Esawem. Ramban wskazuje na to, ?e k?amstwo Icchaka podobne jest do sytuacji w jakiej znajdowa? si? wcze?niej Abraham. Obawiaj?c si? o swoje ?ycie, Abraham m?wi dw?m r??nym kr?lom, i? Sara jest jego siostr?. Istniej? komentatorzy, kt?rzy ?twierdz?, ?e Sara i Abraham pochodzili z tej samej wielkiej rodziny i ?e tego typu pokrewie?stwo mo?na okre?li? mianem brata i siostry. Ramban podkre?la, ?e w przypadku Icchaka, r?wnie? istnia?o prawdopodobie?stwo, ?e ludzie zechc? go zabi? i zabra? jego ?on?. Cho? k?amstwo jest grzechem, wszyscy Rabini zgadzaj? si? co do tego, ?e dla Pikuach Nefesz ? ratowania ?ycia ? mo?na uchyli? zakaz k?amania. K?amstwo Jakowa w stosunku do ojca od pocz?tku jednak ?niepokoi?o komentator?w i teolog?w. Jak Jakow m?g? ok?ama? ojca? Jak jeden Cadik mo?e k?ama? drugiemu? Kiedy Icchak poprosi? swego syna, by ten powiedzia? mu kim jest, Jakow odpowiedzia?: "Jam Esaw, pierworodny tw?j". Raszi i Ibn Ezra sugeruj?, ?e Jakow zastosowa? gr? s??w. Powiedzia? co? w stylu: "To ja, kt?ry przyni?s? ci twoje jedzenie - Esaw jest twoim pierworodnym".
Tora opowiada w parszy na ten tydzie? o dw?ch synach-bli?niakach Icchaka ? Jakubie i Esawie: ?I podrastali ch?opcy; i sta? si? Esaw m??em bieg?ym w my?listwie, m??em pola, a Jak?b m??em skromnym, przebywaj?cym w namiotach.? (Bereszit 25:27) Raszi wyja?nia ? ?I podrastali ch?opcy, i sta? si? Esaw: Dop?ki byli mali, nie odr??niali si? swymi czynami, i nikt nie analizowa? ich pod k?tem charakter?w. Jak tylko sko?czyli trzyna?cie lat, jeden zabra? si? za studiowanie, drugi zabra? si? za ba?wochwalstwo.? (Raszi Bereszit 25:28) Raszi opar? sw? ide? na s?owach Midrasz Raba, w kt?rym czytamy ? ??I podrastali ch?opcy? . Rabin Lewi twierdzi: Jak mirt i myszop?och kolczasty, rosn?ce obok siebie; gdy dojrzeli i zakwitli, jeden z nich wyda? aromat a drugi ciernie. Przez trzyna?cie lat razem chodzili do szko?y i wracali ze szko?y, [lecz] po uko?czeniu tego wieku, jeden uda? si? do domu studi?w a drugi do ba?wochwalczych ?wi?ty?.? (Midrasz Raba Bereszit 63:10) Midrasz natychmiast dodaje- ?Rabin Eliezer powiedzia?: Cz?owiek musi opiekowa? si? synem do trzynastego roku ?ycia, po trzynastu latach ma powiedzie?: ?B?ogos?awiony jest On, kt?ry zwolni? mnie z kary za tego?.? (Midrasz Raba Bereszit 63:11)
Tora nakazuje odda? jedn? dziesi?t? ?zbior?w z pola na cedak? na rzecz tych ludzi w spo?ecze?stwie, kt?rzy sa w potrzebie: dla Lewich i dla biednych ? Tak pisze Tora ? ?Oddzielaj dziesi?cin? ze wszelkiego plonu wysiewu twego, co przychodzi z pola rokrocznie.? (Dwarim 14:22) Za wype?nienie tego zobowi?zania przys?uguje nagroda ? tak twierdzi Gemara w Ksi?dze Taanit: ?R. Jochanan powiedzia?: Jakie jest znaczenie wersetu ?Aser Teaser? (?oddzielaj dziesi?cin??)? ? Oddawaj dziesi?cin?, tak by? si? wzbogaci? (gra s??w ?aser ? oddawa? dziesi?cin?, teaser ? bogaci? si?).? (Taanit 8b-9a) Innymi s?owy, dzi?ki oddawaniu dziesi?ciny powinni?my si? wzbogaci?.

Mimo ?e Jakow by? m?odszym bratem, m?odszym o kilka minut, Esaw nieustannie uczy? si? od niego.

Jednak pomimo uczenia si? od Jakowa, Esaw trzyma? si? uparcie w?asnych cech charakteru, spo?r?d kt?rych najbardziej widoczn? by?a jego powierzchowno??. Tak wi?c, gdy Jakow zapyta? ojca: jak oddzieli? dziesi?? procent swojego maj?tku na cele charytatywne, Esaw zada? jedynie pytania dotycz?ce bycia zwolnionym z obowi?zku dawania cedaki; kiedy Jakow wyruszy? na poszukiwanie kandydatki na ?on? i znalaz? sprawiedliw? ?on? z rodziny swej matki, Esaw znalaz? sobie ?on? z moralnie problematycznej rodziny swego wuja Iszmaela. Nawet gdy Esaw na?laduje Jakowa, ujawnia si? jego niegodziwo??. Widzimy podobny problem na pocz?tku naszej Parszy. Przed spotkaniem brata, pierwszym spotkaniem od ponad trzydziestu lat, Jakow wysy?a Esawowi du?? ilo?? hodowlanych zwierz?t. Po spotkaniu, Esaw oferuje Jakowowi prezent, jakim ma by? zwr?cenie Jakowowi wszystkich dar?w,kt?re Esaw od niego otrzyma?. Ostatecznie oferuje Jakowowi wojskow? eskort?, Jakow si? temu jednak przeciwstawia.
?I zosta? Jak?b sam jeden, i pasowa? si? kto? z nim a? do wzej?cia jutrzenki. A widzia?, ?e nie podo?a mu, - a dotkn?? by? stawu biodra jego, i zwichn?? si? staw biodra Jak?ba podczas pasowania si? z nim. I rzek? ? ?Pu?? mnie, bo wzesz?a jutrzenka!? I odpowiedzia? ? ?Nie puszcz? ci?, p?ki nie pob?ogos?awisz mnie!? I rzek? do niego: ?Jakie imi? twoje?? I odpowiedzia? ? ?Jak?b.? I rzek?: ?Nie Jak?b b?dzie nazywane odt?d imi? twoje, ale Israel; gdy? walczy?e? z istot? bosk? i lud?mi, i przemog?e??.? (Bereszit 32: 25-29) Jaki sekret kryje imi? Izrael? ReMa wyja?nia ? Imi? ?Jak?b? wskazuje na niedoko?czono??. Imi? ?Izrael? wskazuje na pe?ni?, ca?kowito?? . Imi? ?Jak?b? przypisane jest osobie prywatnej, tej kt?ra si? z imieniem tym urodzi?a. Imi? ?Izrael? przypisane jest ojcu narodu Izraela.
?A Israel mi?owa? Josefa nad wszystkich syn?w swoich, gdy? synem staro?ci jego by?; i sprawi? mu p?aszcz strojny. A widz?c bracia jego, i? go mi?owa? ojciec ich nad wszystkich braci jego, - znienawidzili go, i nie mogli m?wi? z nim uprzejmie.? (Bereszot 38: 3-4) Tora zabrania by nienawidzi?. Powiedziane jest ? ?Nie miej w nienawi?ci brata twojego w sercu twoim.? (Wajikra 18:17) Czy bracia przekroczyli ?w zakaz, dokonali przewinienia?
Tora opowiada - ?I sta?o si? po up?ywie dw?ch lat, ?e Faraonowi si? ?ni?o: a niby stan?? nad rzek?.? (Bereszit 41:1) Tora przedstawia nast?pnie o czym ?ni? Faraon, tj. o krowach i o k?osach, a na ko?cu ? ?I sta?o si? z rana, zaniepokoi? si? duch jego: i pos?a? i zwo?a? wszystkich wr??bit?w Micraimu, i wszystkich m?drc?w jego: i opowiedzia? im Faraon sny swoje: lecz nie by?o nikogo, kt?ryby je wyt?umaczy? Faraonowi.? (Bereszit 41:8) *
?Nie oszukujcie jeden drugiego?, m?wi parsza; i natychmiast dodaje, zaznaczaj?c sk?d pochodzi to przykazanie: ?Bom ja Wiekuisty, B?g wasz!? Koncepcja oszustwa w Torze jest bardzo szeroka ? dotyka ona ?ydowskiej moralno?ci, w r??nych jej przejawach, obejmuje oszustwo dobrowolne lub nie, z premedytacj? czy te? nie, oszustwo ma miejsce nawet je?li nie chodzi o fa?szowanie rzeczywisto?ci.
Emor to ciekawa nazwa dla Parszy.Podczas gdy zazwyczaj nazwa Parszy pochodzi od charakterystycznego wyrazu otwieraj?cego dany rozdzia? i opisuj?cego tre?? w rodziale tym zawart?, Emor jest jednym z najcz??ciej u?ywanych s??w w Torze. Kiedy B-g zwraca si? do Moj?esza, zwykle m?wi mu, by Moj?esz przekaza? swe instrukcje Aronowi (Arcykap?anowi) lub ca?emu narodowi izraelskiemu. W tym tygodniu mamy do czynienia z wyj?tkow? sytuacj?, B-g nakazuje Moj?eszowi, by przekaza? wszystkie s?owa synom Arona.
Gdyby synowie Izraela nie poszli prost? ?cie?k? Tora przygotowa?a dla nich ca?? seri? przekle?stw. Jest jednak te? nadzieja na dobro, kt?re przyjdzie wraz ze skruch?. Jednym z krok?w w skrusze jest rozpoznanie i wyznanie grzechu: ?Je?eli wtedy wyznawa? b?d? win? swoj? i win? ojc?w swoich, ?e za przeniewierstwo ich, kt?rem przeniewierzyli si? Mnie, i za to, ?e post?powali ze mn? w przekorze.? (Wajikra 26, 40 t?um. Dr Cylkow) Gdyby synowie Izraela nie poszli prost? ?cie?k? Tora przygotowa?a dla nich ca?? seri? przekle?stw. Jest jednak te? nadzieja na dobro, kt?re przyjdzie wraz ze skruch?. Jednym z krok?w w skrusze jest rozpoznanie i wyznanie grzechu: ?Je?eli wtedy wyznawa? b?d? win? swoj? i win? ojc?w swoich, ?e za przeniewierstwo ich, kt?rem przeniewierzyli si? Mnie, i za to, ?e post?powali ze mn? w przekorze.? (Wajikra 26, 40 t?um. Dr Cylkow) Gdyby synowie Izraela nie poszli prost? ?cie?k? Tora przygotowa?a dla nich ca?? seri? przekle?stw. Jest jednak te? nadzieja na dobro, kt?re przyjdzie wraz ze skruch?. Jednym z krok?w w skrusze jest rozpoznanie i wyznanie grzechu: ?Je?eli wtedy wyznawa? b?d? win? swoj? i win? ojc?w swoich, ?e za przeniewierstwo ich, kt?rem przeniewierzyli si? Mnie, i za to, ?e post?powali ze mn? w przekorze.? (Wajikra 26, 40 t?um. Dr Cylkow)