Author: daniella

pesach?adna z plag, sprowadzonych przez B-ga na Egipt, nie dotkn??a narodu Izraela. Tora wielokrotnie wspomina, ?e cierpienia jakie spad?y na Egipcjan nie dotyczy?y ?yd?w. Je?li po?rednictwo poprzez kt?re B-g sprowadza plagi na Egipt, by?o w stanie odr??ni? ?yd?w od Egipcjan w przypadku pierwszych dziewi?ciu plag, czy lud Izraela naprawd? musia? oznaczy? drzwi swych dom?w krwi?? Czy si?a lub anio?, kt?ry sprowadzi? owe plagi, nie by? w stanie tym razem rozr??nia?? Czy istnieje pow?d dla kt?rego B-g m?wi nam, ?e w czasie wyst?pienia dziesi?tej plagi nikt nie mo?e wychodzi? z domu? R??ne teksty wskazuj? na to, ?e w przeciwie?stwie do pierwszych dziewi?ciu plag, kt?re zosta?y sprowadzone i zrealizowane przez anio??w, zabijanie pierworodnych przeprowadzono specjalnie pod auspicjami B-ga. Mo?na zasugerowa?, ?e podczas gdy anio?owie dokonali swej pracy dysponuj?c ograniczon? ilo?ci? energii, w zwi?zku z czym mogli si? skupi? jedynie na Egipcjanach, moc B-ga jest nieograniczona i moc ta nie odr??nia. Takie wyt?umaczenie jest jednak problematyczne, poniewa? rozr??niono przecie? pomi?dzy pierworodnymi a wszystkimi innymi Egipcjanami, i pomi?dzy domami oznaczonymi krwi? i domami bez oznaczenia. Ponadto teologicznie problematyczne jest by sugerowa?, ?e B-g ma ma mniejsz? zdolno?? do kontrolowania swej mocy, ni? stworzone przez siebie anio?y.
IMG_0817Cho? to oczywiste, ?e ca?a Tora i wszystko co si? w niej zawiera, posiada niezwyk?? warto??, wa?no?? dla ca?ego ?wiata, trudno nie zgodzi? si? z tym, ?e to Parsza na ten tydzie? jest najwa?niejsz? Parsz? dla ca?ego ?wiata zachodu. Dlaczego w?a?nie ona? Poniewa? znajduje si? tam Dziesi?? Przykaza?. Mimo, ?e Dziesie? Przykaza? przeznaczonych by?o tylko dla narodu Izraela, chrze?cija?stwo r?wnie? je przyj??o, to znaczy przynajmniej co? zbli?onego do Dziesi?ciu Przykaza?. St?d te? moralny fundament USA, Europy, Australii, Po?udniowej Ameryki, wielu kraj?w Azji czy ONZ, oparty jest na tegotygodniowej Parszy. Dlaczego wi?c nazwa tej Parszy brzmi Jitro? Czy nazw? nie powinno by? Dziesi?? Przykaza?? Lub mo?e ?Powiedzia? B-g?, czy przynajmniej ?Moj?esz otrzymuje Tor? na Synaju?? Dlaczego najwa?niejszy fragment Tory dla ca?ego ?wiata, nosi nazw? te?cia Moj?esza? Jaki jest zwi?zek pomi?dzy Jitro a Dziesi?cioma Przykazaniami?
Stanie na przeciw menory, recytowanie b?ogos?awie?stwa przed zapaleniem sz?stej ?wiecy chanukowej to dla rabina dosy? typowe zaj?cie, stanie obok biskupa ju? mniej. Zapalanie menory podczas gdy w wydarzeniu nie bierze udzia? ?aden ?yd, jest za to stuosobowy t?umek m?odych i starych, w??cznie z burmistrzem i honorowymi przedstawicielami ? to jest wyj?tkowo niespotykane. Ale okoliczno?ci te? s? wyj?tkowo rzadkie.
????Rabin Jonatan Grossman w biuletynie Herzog Collage Gush Etzion, zwraca uwag? na pewne paralele jakie znale?? mo?emy pomi?dzy wydarzeniem jakim by?o otrzymanie Tory, o kt?rym czytamy pod koniec naszej parszy (rozdzia? 24), a pomi?dzy wydarzeniem jakim by?o ?Akedat Icchak? (ofiarowanie Izaaka), o kt?rym czytamy w parszy Wajera. To bardzo wa?ne by?my zrozumieli owe podobie?stwa, a tak?e przeciwie?stwa pomi?dzy dwoma tymi tekstami, oraz przes?anie zawarte w grze s??w, maj?ce na celu przypomnie? nam o pierwszym wydarzeniu, w czasie gdy odwo?ujemy si? do drugiego wydarzenia. 1. W obu sytuacjach mamy do czynienia z grup? ludzi, kt?rzy stoj? obok g?ry, i cz??? z ludzi wchodzi na g?r? na spotkanie z Haszem a reszta zostaje. Nawet j?zyk opisuj?cy te sytuacje jest podobny: ?Oczekujcie nas tu p?ki nie powr?cim do was? i ?Zosta?ce tu przy o?le..i powr?cim do was?. 2. W Ksi?dze Szemot czytamy:?...a wy uk?onicie si? z dala?. W Ksi?dze Bereszit czytamy: ?I ujrza? miejsce one z daleka?.
[caption id="attachment_12944" align="alignleft" width="296"]Basia Wieczorek Basia Wieczorek[/caption] Jest to coraz bardziej powszechna historia w?r?d ?yd?w z Polski: dziadek lub babcia, le??c na ?o?u ?mierci, wyjawia wnukom szokuj?cy sekret - ?e jest, a w rezultacie r?wnie? i wnuk lub wnuczka, ?ydowskiego pochodzenia. Zjawisko to zacz??o by? tak cz?ste, ?e przybra?o miano "ukrytych" ?yd?w w Polsce. Basia Wieczorek jest jedn? z takich os?b. Wyja?nia, ?e polscy ?ydzi odnosz? si? do siebie jako cz??ci "pierwszego", "drugiego" lub "trzeciego" pokolenia od Zag?ady. To do kt?rej grupy nale?ysz mo?e mie? wielkie znaczenie dla twojej to?samo?ci. Basia to wie ? w?a?nie sko?czy?a pisanie pracy magisterskiej na kierunku Edukacja Medialna na Uniwersytecie Warszawskim. Jej tematem by?a ??ydowska to?samo?? trzeciego pokolenia Ocalonych?. Lada dzie? sko?czy studia i zaraz potem planuje zrobi? alij?. B?dzie ?y? w centrum nowych imigrant?w w Jerozolimie. Basia uwa?a, ?e obecna historia ?yd?w w Polsce to nie tylko ukrywanie przez dziadk?w ?ydowskich korzeni podczas II wojny ?wiatowej i po niej. Prawd? jest, ?e wielu ?yd?w - zw?aszcza dzieci - kt?rzy prze?yli Holocaust w rodzinach nie ?ydowskich mia?o trudno?ci i obawy przed powrotem do swojego ?ydowskiego ?ycia i wiary z przed wojny mimo tego, ?e nazi?ci zostali ostatecznie pokonani.
2W ci?gu ostatniej dekady Polska prze?ywa zjawisko, kt?re wielu nazywa ?ydowskim renesansem - nap?dzany przez nowe pokolenie, kt?re nieoczekiwanie odkrywa swoje ?ydowskie korzenie. Nigdzie nie jest to lepiej widoczne ni? na Kazimierzu - starej ?ydowskiej dzielnicy Krakowa. Do niedawna opuszczona okolica sta?a si? domem dla jednej z najmodniejszych i najbardziej t?tni?cych ?yciem europejskiej kawiarnianej i barowej sceny. Restauracje ze swoimi chlubnymi "koszernymi" menu oraz nazwami wypisanym wielkimi hebrajskimi literami wype?nione s? zar?wno turystami, jak i mieszka?cami Krakowa. Co lato dziesi?tki tysi?cy ludzi przyje?d?a na coroczny festiwal ?ydowskiej muzyki, teatru i filmu. Ale jak? rol?, je?li w og?le, odgrywa ?ydowska wiara w tym ca?ym nag?ym o?ywieniu? Centrum Spo?eczno?ci ?ydowskiej (JCC) zosta?o otworzone w 2008 roku. Obecnie oferuje mieszank? lekcji j?zyka hebrajskiego i jidysz, wst?pu do judaizmu, jak r?wnie? jogi, ch?ru, a nawet klubu dla 30-latk?w lokalnej spo?eczno?ci.
8093603150Zazwyczaj gdy pisz? moj? Dewrej Tora, staram si? znale?? uniwersalne duchowe przes?anie zawarte w Parszy na dany tydzie?. W tym tygodniu jednak, za waszym pozwoleniem porusz? kwesti? zwi?zan? bardziej z fizyczno?ci?. Przestrzegam ponadto i? moje s?owa mog? by? nieco szortskie. Parsza na ten tydzie? to Truma. S?owo to w danym kontek?cie oznacza ofiarowanie, we wsp??czesnym hebrajskim natomiast oznacza darowizn? (dotacj?). Raszi, Targum Oknoles i wielu wsp??czesnych komentator?w t?umaczy Truma jako co? co odk?adamy na bok i przeznaczamy na inny cel. S?owo TeRuMa pochodzi od czasownika liTRoM oznaczaj?cego podniesienie, wzniesienie. Stanowi to bardzo g??bok? i jasn? nauk? dla nas, m?wi?c? o tym, i? poprzez dobrowolne oddawanie czego?, sprawiamy, ?e wznosimy na wy?szy poziom zar?wno nas samych jak i rzecz, kt?r? dajemy.

Mieszkanie nale??ce do ?ydowskiej spo?eczno?? Shavei Israel w Katowicach teraz ma now? koszern? kuchni?. Miejsce, w kt?rym ?yj? trzy m?ode kobiety nosi nazw? si? ?Be?er Miriam? co w t?umaczeniu oznacza ??ciana Miriam?. Nazwa pochodzi od postaci Biblijnej Miriam. To ona w?a?nie skupi?a wok?? siebie spo?eczno??...

yom kipurCzyta?em ostatnio ksi??k?, kt?ra m?wi?a o tym, ?e podczas ostatniego tygodnia roku, powinni?my si? bardzo stara?, by ka?dy dzie? wype?nia? jak najwi?ksz? liczb? Micwot i by jak najwi?cej czasu przeznacza? na nauk? Tory. Ka?dy dzie? tego ostatniego tygodnia reprezentuje bowiem wszystkie te dane dni z poprzedniego roku. I tak te? ostatnia niedziela reprezentuje wszystkie pi??dziesi?t kilka niedziel, jakie mia?y miejsce tego up?ywaj?cego roku. Powinieniem wi?c wype?ni? t? niedziel? tak du?? ilo?ci? dobra jak to tylko mo?liwe, tak by rzuca?a ona ?wiat?o na wszystkie poprzednie niedziele. Istnieje podobna koncepcja dotycz?ca Eseret Jamej Tszuwa ? dziesi?ciu dni pokuty ? okresu czasu, kt?ry zaczyna si? wraz z Rosz Haszana i ko?czy Jom Kippur. Je?li odejmiemy dwa dni Rosz Haszany i jeden na Jom Kippur, pozostanie nam siedem dni , gdzie ka?dy z tych siedmiu dni reprezentuje wszystkie przesz?e dni roku. Nasz tradycja uczy nas o tym, ?e ka?dego dnia mamy szans?, by dokona? Tszuw? za wszystkie przewinienia, b??dy, zaniechania, kt?re zosta?y dokonane podczas tego konkretnego dnia (np. poniedzia?ek, czy wtorek) podczas ca?ego roku. Po Jom Kippur mamy jeszcze jedno ?wi?to ? siedmiodniowe Sukkot. W przypadku Sukkot tradycja uczy nas, ?e szcz??cie jakie kreujemy ka?dego dnia tego ?wi?ta, jest potem rezerwowane dla ka?dego z tych siedmiu dni na ca?? reszt? roku.
1?Nauk?, kt?r? przekaza? nam Moj?esz, jako dziedzictwo zgromadzenia Jak?ba. I tak sta? si? w Jeszurun kr?lem, gdy zebrali si? naczelnicy ludu, zgromadzi?y si? pokolenia Israela.? Jaka forma sprawowania w?adzy uwa?ana jest za najlepsz? przez judaizm? Monarchia, republika czy demokracja? Okazuje si?, ?e Tora nie ma wyra?nej jasnej preferencji w tym zakresie. Istnieje jedynie wym?g by rz?dy opiera?y si? na Torze i tradycji narodu Izraela, na podstawie praw Tory, zasad sprawiedliwo?ci i moralno?ci. Tak dowodzi Rabin Josef Dov, rabin Briska, na podstawie omawianych przez nas werset?w. Oto spos?b w jaki komentuje on nasz werset ? ?I tak sta? si? w Jeszurun kr?lem? ? to rz?dy kr?lewskie, monarchia. ?Gdy zebrali si? naczelnicy ludu? ? to republika parlamentarna, gdzie ?naczelnicy ludu? i ich przedstawiciele spotykaj? si? i podejmuj? decyzje.