Humasz, kt?rego lektur? rozpoczynamy w tym tygodniu nazywa si? ?Szemot?, podobnie jak parsza na ten tydzie?, otwieraj?ca t? ksi?g? Tory. ?Szemot? (w t?umaczeniu na polski: ?imiona?) zawdzi?cza sw? nazw? imionom Jakuba i jego syn?w, kt?re wymienione s? w pierwszych s?owach parszy ?
?Oto imiona syn?w Izraela, przyby?ych do Micraim: z Jak?bem, ka?dy z domem swoim, weszli: Reuben, Szymon, Lewii Jehuda; Isachar, Zebulun i binjamin; Dan i Naftali, Gad i Aszer.? (Szmot 1:1-4)
Zgodnie z tym co m?wi? Chazal (nasi uczeni m?drcy), ka?de z imion posiada znaczenie. Oto wereset z Ksi?gi Psalm?w -
?Przyjd?cie, zobaczcie dzie?a Haszem,
dzie?a (?szamot?) zdumiewaj?ce, kt?rych dokonuje na ziemi.? (Tehilim 46:9)
?I stanie si?, gdy wejdziesz do ziemi, kt?r? Wiekuisty, B?g tw?j, oddaje ci w udziale, aby? j? posiad?, i zamieszkasz w niej. We?miesz wtedy z pierwocin wszystkich p?od?w ziemi, kt?re otrzymasz z ziemi twojej, kt?r? Wiekuisty, B?g tw?j, oddaje ci, i w?o?ysz w kosz, i udasz si? na miejsce, kt?re wybierze Wiekuisty, B?g tw?j, aby ustanowi? imi? Swoje tam. I przyjdziesz do kap?ana, kt?ry b?dzie pod?wczas, i powiesz mu: o?wiadczam dzisiaj przed Wiekuistym, Bogiem twoim, ?em wszed? do ziemi, o kt?rej zaprzysi?g? Wiekuisty ojcom naszym, i? j? odda nam. We?mie wtedy kap?an kosz z r?ki twojej i postawi go orzed o?tarzem Wiekuistego, Boga twojego...? (Dwarim 26: 1-4)
Tora ko?czy omawianie owej micwy s?owami ?
?I b?dziesz si? weseli? wszystkim dobrem, kt?re da? Wiekuisty, B?g tw?j, tobie i domowi twojemu...? (Dwarim 26:11)
Rabin Szlomo Hacohen, rabin z Radomska, wyja?nia ?w werset w nast?puj?cy spos?b ?
Cz?owiek, kt?ry otrzyma? prezent od kr?la, raduje si? z faktu otrzymania prezentu, lecz to co go najbardziej cieszy, to nie sam otrzymany przedmiot, lecz fakt dostania prezentu od kr?la, poniewa? to, ?e kr?l da? mu prezent wskazuje na znaczenie tego cz?owieka w oczach kr?la, na mi?o?? kr?la do tej osoby. Owo ?wiadectwo wa?niejsze jest, w oczach osoby kt?ra otrzyma?a prezent, od tego jak? warto?? posiada otrzymany przedmiot. ?Gdy tedy przyjd? na ci? wszystkie te rzeczy, b?ogos?awie?stwo i przekle?stwo, kt?rem przed?o?y? tobie, - a we?miesz je do serca swego po?r?d wszystkich narod?w, mi?dzy kt?re rzuci?by ci? Wiekuisty, B?g tw?j. I nawr?cisz si? do Wiekuistego, Boga twojego, i pos?uchasz g?osu Jego, we wszystkim, co...
Jeste?my uprzywilejowani! Dlaczego? Dlatego, ?e urodzili?my si? w Ziemi Izraela lub wr?cili?my do tej ziemi (marzenie pokole? dw?ch tysi?cy lat zi?ci?o si? w?a?nie w naszych czasach), dlatego ?e urodzili?my sie ?ydami dumnymi z naszej bogatej tradycji, z dobrymi referencjami, lub przyj?li?my judaizm w procesie konwersji, gdy? zdecydowali?my si? wej?? pod skrzyd?a Szechiny ? Boskiej Obecno?ci i do??czy? do narodu Izraela. Byli?my przekonani, ?e droga ta zosta?a nam z g?ry przypisana, otrzymali?my j? jako prawo przypadaj?ce nam z tytu?u pochodzenia naszych ojc?w. Uwa?ali?my, ?e jest to prawo nam przyrodzone, prowadz?ce nas spokojnie drog? ku przysz?o?ci. Lecz byli?my w b??dzie! Prawda jest taka, ?e droga ta jest bardzo daleka i wszystkie przywileje nie s? w stanie zwolni? nas z pracy jak? musimy podj??, pracy na rzecz doskonalenia siebie i doskonalenia naszego otoczenia. Aby zas?u?y? sobie na bycie ?ydem, trzeba ci??ko pracowa? i nie mo?na zak?ada?, ?e przywilej ten nam si? poprostu nale?y, bo tak zadecydowa?a historia.
Dwaj rabini, kt?rzy mieli chyba najwi?kszy wp?yw w temacie haszkafa (ideologia judaizmu) w 20-ym wieku to Rabbi Josef Dov Soloveitchik (1903-1993) i Rabbi Awraham Icchak Kook (1865-1935), oby pami?? cadyk?w by?a dla nas b?ogos?awie?stwem. Oboje cz?sto s? opisywani jako przeciwstawne bieguny haszkafy, maj?c na przyk?ad diametralnie r??ne style przekazywania swoich pogl?d?w i interpretacji. Rabbi Soloveitchik znany jest ze swojego niezwykle zwi?z?ego sposobu nauczania i pisania; natomiast Rabbi Kook za sw?j poetyczny, bogaty i wielos?owny spos?b pisania. Oboje byli potomkami wielkiego m?drca Rabbi Chaim Soloveitchik; Rabbi Kook by? jego studentem przez pare lat (nie by? potomkiem biologicznym), a Rabbi Josef Dov Soloveitchik by? jego wnukiem i mia? okazj? przebywa? w obecno?ci swojego dziadka do pi?tnastego roku swojego ?ycia, kiedy Rabbi Chaim Soloveitchik umar? (w 1918 roku). Rabbi Chaim Soloveitchik od wiek?w by? uwa?any za najwi?kszego geniusza w interpretowaniu Talmudu i przypisany jest mu spos?b studiowania Talmudu zwany ?drog? Brisk? [brisker derech]. Do dnia dzisiejszego wszystkie jesziwy ?wiata u?ywaj? albo pr?buj? u?ywa? tego sposobu studiowania i interpretowania Talmudu. [Ten artyku? nie ma na celu, aby wyt?umaczy?, na czym polega droga Brisk]. Rabbi Chaim Soloveitchik mia? ogromny wp?yw na ca?y ?wiat studiowania Talmudu, niemniej jednak niewiele zostawi? nam spisane. Jedyna ksi?ga napisana jego r?k? jest cienk? ksi?g? rozmaitych nowych wgl?d?w do ksi?g Maimonidesa [Chiduszei Rabbeinu Chaim al ha-Rambam]. Z jego wnukiem Rabbim Josef Dov Soloveitchik by?o podobnie. Rabbi Soloveitchik naucza? Talmudu wed?ug sposobu swojego dziadka i mia? wi?cej student?w ni? jakikolwiek inny rabin 20-ego wieku, ale r?wnie? bardzo ma?o opublikowa?; wy??cznie kilka eseji. Rabbi Kook, kt?ry by? studentem Rabbiego Chaim Soloveitchika przez jaki? czas w jesziwie w Wo?oszynie, pozostawi? po sobie inne dziedzictwo. Wpierw kontynuowa? drog? swojego nauczyciela i bardzo ma?o pisa? i publikowa?. Wszystko jednak zmieni?o si? po tym, jak zrobi? alij? do Ziemi Izraela w 1904 roku. W Ziemi Izraela Rabbi Kook zacz?? pisa? i sta? si? bardzo p?odnym pisarzem; napisa? i opublikowa? wiele ksi?g. Co si? sta?o? Dlaczego Rabbi Kook zmieni? spos?b wp?ywania na ?wiat ?ydowski po swoim przeprowadzeniu si? do Ziemi Izraela?
10 marca 2015 roku trzydzie?cioro ocala?ych z Holocaustu, cz?onk?w JCC Krak?w, wyjecha?o z Krakowa w Polsce do Izraela na specjaln? tygodniow? wycieczk?. Pieni?dze na wypraw? uda?o si? zebra? w wyniku pierwszego Rajdu ?ywych (Ride of the Living) ? rajdu rowerowego, w kt?rym cz?onkowie Centrum Spo?eczno?ci ?ydowskiej w Krakowie, jechali na rowerach z O?wi?cimia do Krakowa. ?Rajd? mia? odzwierciedla? koncepcj?, ?e judaizm nie sko?czy? si? na ?mierci i zniszczeniu w Auschwitz, ale niezwykle przetrwa? i skupia si? teraz na ?yciu i odrodzenia. Druga cz??? pieni?dzy pochodzi z hojnych datk?w, m.in. ?ydowsko-polskiego filantropa Zygmunta Rolata.
Jonathan Ornstein, dyrektor JCC Krak?w zaznaczy?, ?e "Dzieci Holokaustu? posiadaj? bardzo szczeg?lne miejsce w jego sercu. Wed?ug Jonathana stanowi? oni dusz? spo?eczno?ci ?ydowskiej w Krakowie. U?atwienie im bezp?atnej wycieczki do Izraela by?o nie obowi?zkiem, ale przywilejem.
W ci?gu tego tygodnia mia?em okazj? rozmawia? z wieloma uczestnikami i wys?ucha?em nie jednej fascynuj?cej historii. Dowiedzia?em si? jaka jest ich postawa wobec Izraela i czego do?wiadczaj? podczas wizyty na tej ziemi, w?r?d Izraelczyk?w.
Zosia prze?y?a Holokaust przyjmuj?c nie?ydowsk? to?samo??. Auschwitz to ostatnie miejsce pobytu jej ojca, ale nie Zosi. Ona, podobnie jak wiele tysi?cy ocala?ych w Polsce, odbudowa?a swoje ?ycie, za?o?y?a i obserwowa?a dorastaj?ce wnuki. Teraz jako ?yd?wka ma znacz?c? rol? w Krakowie. Jest jednym z aktywniejszych cz?onk?w klubu Seniora w JCC. Co tydzie? daj? Dvar Tor? przy szabatowym stole. Co ma do powiedzenia na temat parszy mo?na r?wnie? ogl?da? na nagrywanym regularnie przez JCC specjalnym filmie.
Mama Zosi nie zabra? jej nigdy do Izraela, ale historia tej ziemi oraz jej tradycja by?y w rodzinnym domu zawsze wa?ne i stawa?y si? coraz wa?niejsze przez kolejne lata. Zosia studiuje hebrajski i uczy si? o wielu aspektach Ziemi Obiecanej, jej mieszka?cach, oraz o ?ydowskim dziedzictwie. Dzi?ki temu, ?e odwiedzi?a Izrael kilkakrotnie nie czuje si? w tym pa?stwie obco.
Komentatorzy debatuj? odno?nie tego, czy Parszat Nicawim zawiera jakie? Micwot (przykazania). Dyskusja dotyczy g??wnie jednego wersetu. Kiedy Moj?esz m?wi: ?Gdy? przykazanie to, kt?re ci przykazuj? dzisiaj? (Dwarim 30:11)czy ma on na my?li wszystkie przykazania, tj. ?przykazanie to? oznaczaj?ce og?lny nakaz pod??ania za Tor?; czy...
Megilat Taanit, Ksi?ga Post?w, by?a pierwsz?, najwcze?niej spisan? cz??ci? Tory Ustnej. Zosta?a opracowana w pierwszym wieku Wsp?lnej Ery, ponad sto lat przed opracowaniem Miszny. Megilat Taanit to kalendarz ?wi?t, jakie obowiazuj? w ci?gu roku, ?wi?t podczas kt?rych zabronione jest po?ci?. ?wi?ta te upami?tniaj? radosne dni,...
Ju? za chwil? sta? wszyscy b?dziemy i czeka? na d?wi?k szofaru. Przygotujemy si? do do?wiadczenia, kt?re b?dzie mia?o na nas wp?yw na tysi?clecia, i kt?re porusza ka?dego ?yda na ca?ym ?wiecie ? do?wiadczenie s?uchania szofaru. Ka?dego roku jestem podekscytowany perspektyw? us?yszenia szofaru, i ka?dego roku...