Stoi tam w milczeniu, zamy?leniu, jak wartownik pilnuj?cy swojego stanowiska, ukazuj?c swoj? si?? podkre?la tragiczny sens historii i wywo?uje nasze najg??bsze t?sknoty zwi?zane z ?ydowskim losem.
To najbardziej znane miejsce w ca?ej Jerozolimie, jest symbolem, kt?ry g??boko rezonuje w sercu wszystkich tych, kt?rzy czuj? ciep?o jego dotyku.
Rzeczywi?cie, tym z nas, kt?rzy urodzili si? po niezwyk?ych wydarzeniach wojny sze?ciodniowej w 1967 roku, trudno jest wyobrazi? sobie czas, gdy ?ciana P?aczu by?a skalana, niedost?pna i marnia?a pod obcym panowaniem.
Odwiedzamy j?, gdy chcemy, mo?emy zmawia? ka?d? modlitw? i pochwa?? lub wyla? tyle ?ez, ile nasze serce zapragnie.
Niemniej jednak, by?o to zaledwie 48 lat temu, w dniu 28 dnia hebrajskiego miesi?ca Ijar, gdy ten staro?ytny relikt okresu ?wi?tyni wr?ci? do naszych r?k. To wydarzenie upami?tniamy ka?dego roku jako Jom Jeruszalaim (Dzie? Jerozolimy).
Ale na ile tak naprawd? doceniamy i piel?gnujemy t? ?cian? ?wi?tyni? Obawiam si? zada? to pytanie, czy przypadkiem nie zapominamy j? ceni??
Oczywi?cie, Wzg?rze ?wi?tynne, kt?re znajduje si? powy?ej muru, to nasze naj?wi?tsze z naj?wi?tszych ?wi?tych miejsc i przewy?sza swym znaczeniem sam? ?cian?. I musimy d??y? do dnia, gdy b?dziemy naprawd? swobodnie mogli wchodzi? tam, wolni od politycznych ogranicze?.
Dwa r??ne s?owa hebrajskie zazwyczaj s? t?umaczone jednym polskim s?owem ?zbawienie?; a mianowicie s?owo geula (?????) i s?owo jeszua (?????). Znaczenie s?owa geula jest bli?ej do polskiego s?owa ?ratowa??, jak na przyk?ad w wersecie ?? i wyswobodz? was ramieniem wyci?gni?tym?? (Ksi?ga Szemot 6; 6). W owym wersecie s?owo wyswobodz? jest w oryginalnym tek?cie jedn? z form odmiany s?owa geula.
Natomiast s?owo jeszua ma etymologicznie bardzo podobny korze? do s?owa jesza, co oznacza by? lub istnie?. Widzimy, ?e g??bsze zrozumienie s?owa jeszua nie zgadza si? z polsko-chrze?cija?skim zrozumieniem s?owa ?zbawienie?, kt?re jest zwi?zane z czym? bardzo podnios?ym i duchowym.
Hebrajskie s?owo jeszua konotuje prawid?owy poziom istnienia dla Narodu Izraela. Ten poziom obejmuje, ?e ca?y nar?d Izraela ?yje na Ziemi Izraela, ?e ?wi?tynia w Jerozolimie jest odbudowana, ?e G??wny S?d Rabinacki (Sanhedrin) urz?duje w swojej siedzibie na G?rze ?wi?tyni i pe?ni swoj? funkcj? lidersk? w zakresie Tory oraz, ?e kr?l namaszczony z linii kr?l?w Dawida i Salomona siedzi na swoim tronie w Jerozolimie. Te warunki istnienia stanowi? poziom normalny dla narodu Izraela, pomimo, ?e przez ponad 2000 lat nie jeste?my na tym poziomie. My modlimy si?, ?eby wr?ci? do tego poziomu, a m?wienie o ?yciu duszy po ?mierci jest w naszej tradycji znacznie mniej centralne. Oczywi?cie, ?e dusza ?yje dalej po ?mierci cia?a, ale nasze modlitwy odnosz? si? g?ownie do powrotu naszego narodu do swojego prawid?owego poziomu istnienia.
Wracaj?c do idei o geula chcia?bym r?wnie? nawi?za? do s?owa gila, kt?re jest z nim etymologicznie zwi?zane. Wyt?umacz? poni?ej hebrajskie s?owo gila na podstawie jego funkcji w psalmie 97.
Na pocz?tku parszy Bamidbar jest odliczanie. Co jest przyczyn? tego zdarzenia, kt?re dotyczy ca?ej parszy? Zdawa? by si? mog?o, ?e w obozie Izraela pojawi?a si? potrzeba podliczenia i spisu ludno?ci, ale nie takiego, kt?ry skupia si? na liczbach, lecz czego? o wiele bardziej znacz?cego.
W Talmudzie (traktat Ketubot, folio 104b-105a) jest napisane, ?e w Jerozolimie w owym czasie byli trzej s?dziowie upowa?nieni do decydowania w sprawach cywilnych. Talmud zwraca nasz? uwag?, ?e wy??cznie ci trzej byli upowa?nieni do decydowania w sprawach cywilnych, natomiast 394 s?dzi?w byli upowa?nieni do decydowania w sprawach rytualnych! Co mamy z tego wywnioskowa?? Czy prawo cywilne jest na tyle ci??sze do studiowania ni? prawo rytualne? Nie, nie ma takiej wielkiej r??nicy.
Ka?dy rozumie, ?e cz?owiek nie staje si? cadykiem z dnia na dzie?, ale jak dok?adnie wygl?da ten proces? Kr?l Dawid da? nam wskaz?wk?. W Psalmie 92, kt?ry recytujemy w ka?dy pi?tek wiecz?r, czytamy o instrumentach u?ywanych w ?wi?tyni. ?Na dziesi?ciostrunnym instrumencie, na lirze i przy d?wi?ku harfy? ? alei asor waalei nawel waalei higajon bechinor. Analiza imion tych trzech instrument?w pomo?e nam zrozumie?, jakie s? wymagane kroki do osi?gni?cia poziomu ewed Haszem ? s?uga Haszem. S?owo asor pochodzi oczywi?cie od s?owa eser, co oznacza dziesi??, a instrument z imieniem asor ma 10 strun. Ale asor wskazuje r?wnie? na 10 palc?w u r?k cz?owieka, co pokazuje nam pierwszy krok na drodze do s?u?by Haszem: totalne oddanie si? dla celu. Na pocz?tku drogi s?u?by dla Haszem cz?owiek musi jakby ?oprze? si? dwoma r?kami? w przekonaniu, ?e uda mu si? doj?? do celu. Zastanawianie si?, przemy?lanie i w?tpliwo?ci nie nale?? do pocz?tku drogi ? ich trzeba od?o?y? na p??niej.