Author: daniella

Olga dorasta? w Polsce jako chrze?cijanka bez ?adnego powi?zania z judaizmem, a? odkry?a swoje ?ydowskie korzenie w wieku 12 lat. Od tego momentu Olga posz?a drog? swoich ?ydowskich korzeni, znajduj?c wsparcie spo?eczne, duchowe i fizyczne w Centrum Spo?eczno?ci ?ydowskiej w Krakowie. Odk?d si? znamy, czyli...

W dawnych czasach chrze?cija?stwo nazywa?o ?yda ?wiecznym tu?aczem?. W ?redniowieczu mo?na przeczyta? u pewnych chrze?cija?skich teolog?w opowie?? o ?ydzie, kt?ry kpi w Jezusa po drodze do krzy?a i jako kar? ma tu?a? si? wiecznie a? Jezus wr?ci z powrotem. Podkre?lam, ?e to jest wy??cznie chrze?cija?ska...

W dawnych czasach chrze?cija?stwo nazywa?o ?yda ?wiecznym tu?aczem?. W ?redniowieczu mo?na przeczyta? u pewnych chrze?cija?skich teolog?w opowie?? o ?ydzie, kt?ry kpi w Jezusa po drodze do krzy?a i jako kar? ma tu?a? si? wiecznie a? Jezus wr?ci z powrotem. Podkre?lam, ?e to jest wy??cznie chrze?cija?ska...

imagesJaki zwi?zek ??czy Miszkan i Szabat? Jaka jest relacja pomi?dzy Synagog? a dniami przeznaczonymi na przyj?cie i modlenie si? w Synagodze? Pytanie to w dosy? szokuj?cy spos?b pojawia si? przy okazji tego tygodniowej Parszy. Parsza zajmuje si? wyra?nie jednym tematem ? budow? Miszkanu. Ka?dy werset skupia si? na pewnym aspekcie przygotowa? i/lub wykonania planu budowy Miszkanu. Jest jednak jeden werset, na pocz?tku Parszy, wyr??niaj?cy si? mocno na tle pozosta?ych werset?w. Dziwna to sprawa.
1Wi?kszo?? ?yd?w ?yj?cych w naszych czasach mierzy si? z wyzwaniem, jakim jest posiadanie kilku, czasami sprzecznych ze soba to?samo?ci. Podam siebie jako przyk?ad: Jestem ?ydem, lecz urodzi?em si? w Szwecji. Urodzi?em si? w Szwecji, ale moi rodzice urodzili si? w Polsce i w Rosji. Moi rodzice urodzili si? w Polsce i w Rosji, lecz tr?jka moich dziadk?w urodzi?a si? na Litwie (Wilno i Kowno). Kim wi?c jestem? Wiem, ?e jestem ?ydem, lecz kt?ra cz??? mnie jest szwedzka, polska, rosyjska lub litewska? Czy powinieniem pr?bowa? ?doda?? owe to?samo?ci do mojej ?ydowskiej to?samo?ci? Powinienem to zrobi?, czy nie? Nie jest moim celem udzieli? jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Zamierzam natomiast spojrze? w g??b Tory, u?ywaj?c s??w B-ga i prostej hebrajskiej etymologii, poszukuj?c w ten spos?b inspiracji, kt?ra mo?e pom?c ka?demu z nas z osobna w odnalezieniu naszej w?asnej odpowiedzi.
????G?ra Synaj znajduje sie po?rodku pustyni. Jak czytamy w Ksi?dze Bereszit 1:2, pustynia to pustka (tohu) i jest bezkszta?tna (vohu). Nie istnieje na niej ?adna wielka cywilizacja, ani nie zobaczymy tam ?adnej wspania?ej flory czy fauny. Zasadniczo jest to poprostu opuszczone pustkowie. Podobnie jak B?g stworzy? ?wiat z tej chaotycznej przestrzeni, tak Izrael stworzony jest r?wnie? z chaosu. Inni komentatorzy wskazuj? na to, ?e Tora zosta?a dana w miejscu nie maj?cym w?a?ciciela. Umo?liwiaj?c w ten spos?b wszystkim narodom ?wiata do??czenie si? do potomk?w Jakuba i uznanie Tory za ich w?asn?. W istocie nasza tradycja uczy, ?e wielu z tych, kt?rzy obecni byli przy nadaniu Tory nie nale?eli do Domu Izraela, lecz byli Egipcjanami i by? mo?e przedstawicielami jeszcze innych lud?w, wierz?cych w Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba, pragn?cych pozostawi? za sob? sw? przesz?o?? i zapisa? sw?j udzia? w ?wiecie Tory. Owi ludzie mogli przy??czy? si? do nas w otrzymaniu Tory i stali si? oni w pe?ni zintegrowanymi cz?onkami ludu Izraela.
loving couple holding red heartsTora pe?na jest cud?w; odk?d rozpocz?li?my czytanie od Ksi?gi Bereszit, mamy do czynienia z dziesi?tkami zar?wno ukrytych jak i ujawnionych cud?w. W czasie kiedy Tora zosta?a napisana, podczas gdy Nar?d Izraela mieszka? na pustyni, cudowne dostarczanie po?ywienia i wody by?o codzienno?ci?. ?yjemy jednak w ?wiecie, w kt?rym, jak to opisuje Tora, cudy s? raczej wyj?tkiem a nie regu??. Ani micwot ani proces opisany w Torze nie dostarcza nam zapewnienia, ?e B?g b?dzie dla nas dokonywa? cud?w. Gdziekolwiek pojawia si? jaka? przes?anka co do mo?liwo?ci wyst?pienia cud?w, taka jak np. wystarczaj?ca ilo?? po?ywienia podczas roku szmity, chodzi o cud ukryty a nie objawiony. Nigdzie w Torze nie czytamy o tym, ?e naturalny porz?dek zostanie dla nas odwr?cony w zamian za to, ?e ?yjemy wed?ug Halachy. Nigdzie, z jednym wyj?tkiem ? poza nasz? Parsz?.

Zagrajmy w skojarzenia ? uwaga podam s?owo: G?ra?. Jestem pewien, ?e powiedzieli?cie, Synaj. Mo?e nawet Moria. Ale Gerizim (Garazim)? W?tpi?. I nie bez powodu! G?ra Synaj (Har Sinai) ma fundamentalne znaczenie dla naszej religii i historii. R?wnie? g?ra Moria odgrywa wa?n? rol? w naszej historii, poniewa? uto?samia...

W traktacie Szabat, folio 53b, jest napisane: ?Rav Jehuda powiedzia?: Chod? i zobacz jak ci??ko jest dla Haszem [zapewni?] konieczne potrzeby cz?owieka [mezonot], bo dla nich zosta?y zmienione prawa natury. Rav Nachman powiedzia?: Masz wiedzie?, ?e cud mo?e si? [?atwiej] wydarzy?, a konieczne potrzeby cz?owieka [jednak] nie stworz? si? [tak ?atwo].? (Wyraz mezonot w Talmudzie wskazuje na poziom bogactwa materialnego cz?owieka.) Dziwny fragment Talmudu i ci??ki do zrozumienia. Przedstawi? interpretacj? m?drca Maharal z Pragi, wielki rabin i kabalista 17-ego wieku. Zrozummy najpierw, ?e mezonot obejmuje wszystkie rzeczy w ?wiecie fizycznym, kt?re potrzebne s? dla ?ycia cz?owieka. Czyli, jedzenie, picie itp.
BDHalichotDuchowe dobro narodu zale?y od jako?ci spo?ecze?stwa. Gdy sprawiedliwo?? jest wypaczona to i duchowy wzrost jest nieosi?galny. W zwi?zku z tym Paraszat Szoftim jest jedn? z najbardziej istotnych Paraszy. S?u?enie B-gu poprzez d??enie do sprawiedliwo?ci i akt?w mi?uj?cej dobroci jest du?o wa?niejsze ni? s?u?enie Bogu poprzez rytua?. Jest to wyra?nie podkre?lone na pocz?tku naszej Paraszy. Zanimj nast?puje wyliczanie szczeg???w na temat o?tarza, warunk?w jakie musz? spe?nia? ofiary w ?wi?tyni oraz zanim pojawiaj? si? pouczenia o karach dla wielbi?cych bo?ki, B-g poucza nas wyra?nie jak sprawiedliwie ocenia? bli?niego. Judaizm uwa?a utworzenie s?d?w jako jeden z najwa?niejszych projekt?w realizowanych przez wszelk? cywilizacj?. Spo?ecze?stwo obywatelskie jest niemo?liwe, gdy nie istnieje prawo oraz w?adza, kt?ra je egzekwuje. Jedno z siedmiu praw udzielonych wszystkim narodom, to przykazanie, aby ustanowi? system sprawiedliwo?ci. Ponadto Miszna m?wi: "M?dlcie si? o dobro dla rz?dz?cej w?adzy, bo bez niej cz?owiek ?ywcem po?kn??by swojego s?siada" (Awot 3:2)