Author: daniella

Siedem jest wa?n? liczb? w tradycji ?ydowskiej. Nasz czas odznaczamy w cyklu siedmiu. Odpoczywamy co siedem dni, ziemia odpoczywa co siedem lat, a po siedmiu cyklach siedmiu lat ca?e spo?ecze?stwo si? odnawia (cykle szmita i Jovel). Siedem reprezentuje objawienie si? Boga w ?wiecie przyrody, a osiem reprezentuje nadprzyrodzone, transcendentne si?y ?wiata przyrody. Istnieje ogromna moc i ?wi?to?? w koncepcji o?miu. Z tego powodu, B?g celowo wybra? ?smy dzie?, aby wype?ni? miszkan swoj? obecno?ci?. Moc o?miu jest moc? odrodzenia i regeneracji. Proces gojenia si?, kt?ry uwa?amy za oczywisty, w rzeczywisto?ci jest zjawiskiem nadprzyrodzonym. Gdy poruszamy si? w cyklu siedmiu a nast?pnie o?miu, oznacza to jedno i to samo. Je?li Szabat jest si?dmym dniem tygodnia, to ?smym dniem jest niedziela, a zarazem jest to pierwszy dzie? tygodnia. Szabat jest niezwykle wa?ny i ma ogromne znaczenie, ale jak trudno nam powstrzyma? wszystko na 25 godzin i o ile? trudniej jest zacz?? wszystko od nowa w niedziel? rano. Ka?dego roku jesieni? obchodzimy zako?czenie czytania ca?ej Tory w ?wi?to Simchat Tora. Co robimy, gdy tylko przeczytamy ostatni werset w ostatniej cz??ci Tory? Zaczynamy od nowa.
Jaka jest nasza misja? Co my tu robimy na tym ?wiecie? Chwil? przed objawieniem si? Boga na Synaju, otrzymujemy przynajmniej jedno z wyja?nie?. ?Teraz, je?eli pilnie s?ucha? b?dziecie g?osu mojego i przestrzega? mojego Przymierza, b?dziecie szczeg?ln? Moj? w?asno?ci? po?r?d Wszystkich Lud?w, bo moja jest ca?a ziemia. A wy b?dziecie mi kr?lestwem kap?a?skim i narodem ?wi?tym. Takie s? s?owa, Kt?re powiesz synom izraelskim?. (Szemot 19) Naszym powo?aniem jest reprezentowanie Boga jako kap?ani i ?wi?ci: Rabin Owadia Sforno wyja?nia: ?A wy b?dziecie mi kr?lestwem kap?a?skim?. - I zostaniecie wybrani jako kr?lestwo kap?an?w by wyja?nia? ca?ej ludzko?ci, i wymawia? imi? Pana i s?u?y? mu. Tak jak zosta?o to przepowiedziane przez Izajasza ?z Syjonu wyjdzie na ?wiat Tora??. W jaki spos?b mo?emy osi?gn?? tak wznios?y poziom? Gdzie mo?emy znale?? przyk?ad jak osi?gn?? tak wznios?y cel jak zosta? przedstawicielem Boga? Odpowied? znowu jest zawarta w naszej ?wi?tej Torze i t? odpowiedzi? my?l?, ?e jest ca?a Ksi?ga Kap?a?ska (Wajikra). Ksi?ga ta jest po?wi?cona wyja?nieniu dw?ch wa?nych poj?? takich jak ?wi?to?? i kap?a?stwo. Opisuje ona charakterystyk? kap?an?w, kap?an?w ludu i odnosi si? do r??nych definicji ?wi?to?ci, do kt?rych nale?y aspirowa? w naszym ?yciu. Ka?da rodzina to dom ojca, ma?e plemi?, kt?rego zadaniem jest stworzenie r?wnowagi pomi?dzy ?ask? a prawd?, sacrum i profanum, Tor? i prac?. Ka?da rodzina do??cza wraz z innymi rodzinami by stworzy? ?wi?t? wsp?lnot? - miasto, miasta, pa?stwa i narody. Ka?da ma?a rodzina ? mama i tata to przyw?dcy i naszym zadaniem jest poprowadzenie naszych dzieci na ?wiecie, omija? przeszkody i wznosi? siebie i nasze rodziny.
Mam przywilej nauczania wszelkiego rodzaju ludzi mieszkaj?cych w Krakowie: ?yd?w, nie-?yd?w, starych, m?odych, tych, kt?rzy zawsze wiedzieli, ?e s? ?ydami i tych, kt?rzy dowiedzieli si? o swoim pochodzeniu nagle. Jedna z moich studentek, Aliza Schwartzman, ma niezwyk?? histori?, kt?r? chcia?bym si? z wami podzieli?.download Odk?d by?am dzieckiem, wiedzia?am, ?e jestem ?yd?wk?. Wiedzia?am te?, ?e nigdy nie ujawni? swojej ?ydowskiej to?samo?ci. Trudno uwierzy?, ?e w XXI wieku ?yd nadal musi ukrywa? swoj? ?ydowsko??. Ale dok?adnie to przesz?am dorastaj?c w Dniepropietrowsku na Ukrainie w ci?gu ostatnich 20 lat. Oficjalnie istnieje ?ycie ?ydowskie na Ukrainie, gdzie ?yje tysi?ce ?yd?w. Chodz? do synagog, obchodz? ?wi?ta. W moim rodzinnym miasteczku by?o wiele Centr?w Kultury ?ydowskiej. Ale dziesi?tki tysi?cy ludzi wci?? obawia si? nast?pstw ujawniania ?wiatu zewn?trznemu, ?e s? ?ydami. Moja historia jest jedn? z nich. Dopiero, gdy przeprowadzi?am si? do Polski i zamieszka?am w Krakowie zrozumia?am jak dziwna i niepoj?ta by?a moja sytuacja. W tym wieku, w tych czasach nie mia?am prawa zdradza? nikomu swojego sekretu! Co si? wydarzy?o w Krakowie? To dobre zako?czenie smutnej historii, o kt?rym opowiem p??niej.
Je?eli zrobisz wszystko, co opisano poni?ej, wype?nisz wymagania sederu pesachowego. Najlepiej by?oby, gdyby ka?dy postara? si? przeczyta? ca?? Hagad? i wykona? wszytko to, czego wymaga od nas tradycja. Poniewa? nale?y jednak zadba? o r?wnowag? pomi?dzy potrzebami ludzi obecnych na sederze, a tradycj?, mamy nadziej?, ?e nasz przewodnik pomo?e w realizacji tego zadania. Numery stron podane poni?ej, odpowiadaj? Hagadzie pesachowej wydanej przez Austeri?. Kidusz ? ka?dy ma obowi?zek wypi? pierwszy kielich ( str. 7-10). Urchac ? myje si? r?ce bez wypowiadania b?ogos?awie?stwa. Wystarczy, ?eby r?ce umy? tylko prowadz?cy seder (str. 10). Karpas ? odmawia si? b?ogos?awie?stwo ko?cz?ce si? s?owami ?Borei Pri Hadama.? Ka?dy moczy warzywo w s?onej wodzie i zjada je (str. 10-11). Jachac ? ?amie si? ?rodkow? mac? z talerza sederowego. Wi?ksz? cz??? odk?ada si? na Afikomen (str. 11).
W tym tygodniu parasza omawia proces oczyszczania ?mecora? ? czyli osoby, kt?r? dotkn??a choroba ?carat?. W ubieg?ym tygodniu czytali?my o tym, jak rozpozna? t? dolegliwo?? poprzez odbarwienie sk?ry, w?os?w, brody lub ubrania. Ta diagnoza musi by? przeprowadzona przez jednego z kohen?w (kap?an?w) ? czyli takich duchowych technik?w naszego narodu. Po wielu barwnych szczeg??ach z ostatniego tygodnia, teraz zajmujemy si? procesem oczyszczania. Dowiadujemy si? w jaki spos?b kap?an mo?e stwierdzi?, ?e ?mecora? jest ju? wyleczony oraz w jaki spos?b ta osoba mo?e zako?czy? proces swojego oczyszczenia poprzez mycie, ofiary i modlitwy. Po tych wszystkich wyja?nieniach nasz tekst przyjmuje ciekawy obr?t i opisuje now? kategori? ?carat? ? carat domu. Opis domu dotkni?tego przez ?carat? zaskakuje, poniewa? wydawa?oby si?, ?e mamy ju? za sob? temat tej dolegliwo?ci. W dodatku w przeciwie?stwie do wszystkich opisanych powy?ej przypadk?w nie sk?adamy ofiary do ?wi?tyni, by oczy?ci? dom z ?carat?. Dlaczego? Oczywist? odpowiedzi? wydaje si? to, ?e dom nie mo?e przecie? przynie?? ofiary. W zwi?zku z tym dom musi przej?? przez inny proces, kt?ry jest odpowiednikiem ofiary sk?adanej przez chorego cz?owieka.
Psalm 115 1 Nie nam, Panie, nie nam, lecz Twemu imieniu daj chwa?? za Twoj? ?askawo?? i wierno??! 2 Czemu maj? m?wi? poganie: ?A gdzie? jest ich B?g?? 3 Nasz B?g jest w niebie; czyni wszystko, co zechce. 4 Ich bo?ki to srebro i z?oto, robota r?k ludzkich. 5 Maj? usta, ale nie m?wi?; oczy maj?, ale nie widz?. 6 Maj? uszy, ale nie s?ysz?; nozdrza maj?, ale nie czuj? zapachu. 7 Maj? r?ce, lecz nie dotykaj?; nogi maj?, ale nie chodz?; gard?em swoim nie wydaj? g?osu. 8 Do nich s? podobni ci, kt?rzy je robi?, i ka?dy, kt?ry im ufa. 9 Dom Izraela pok?ada ufno?? w Panu, On ich pomoc? i tarcz?. 10 Dom Aarona pok?ada ufno?? w Panu, On ich pomoc? i tarcz?. 11 Boj?cy si? Pana, pok?adaj? ufno?? w Panu, On ich pomoc? i tarcz?. 12 Pan o nas pami?ta: niech nam b?ogos?awi; niech b?ogos?awi domowi Izraela, niech b?ogos?awi domowi Aarona; 13 niech b?ogos?awi boj?cym si? Pana, zar?wno ma?ym jak i wielkim! 14 Niech Pan was rozmno?y, was i syn?w waszych! 15 B?ogos?awieni jeste?cie przez Pana, co stworzy? niebo i ziemi?. 16 Niebo jest niebem Pana, synom za? ludzkim da? ziemi?. 17 To nie umarli chwal? Pana, nikt z tych, kt?rzy zst?puj? do Szeolu, 18 lecz my b?ogos?awimy Pana odt?d i a? na wieki.
Zbli?a si? Pesach, wi?c spo?eczno?ci z ca?ego ?wiata wspierane przez Shavei Israel, przygotowuj? si? na to ?wi?to! Oto co maj? zaplanowane w okresie przygotowa? do ?ydowskiego ?wi?ta narodowego wyzwolenia. Bnei Menasze Unknown-1-1-300x225 Unknown-1-169x300Najm?odsi cz?onkowie spo?eczno?ci Bnei Menasze ?yj?cy w Twerii i G?rnym Nazarecie zaznali macy wcze?nie w tym roku. Mamy kilka zdj?? dzieci Bnei Menasze (niekt?re z ich wraz z rodzicami) wa?kuj?, ugniataj?, piek? i jedz? mac?. A tam w Indii, prawie 7000 Bnei Menasze w oczekiwaniu na swoj? kolej na Alij?, b?dzie uczestniczy? w r??nych pesachowych wydarzeniach takich jak grupowe i rodzinne Sedery.
Po ?mierci przychodzi ?ycie; po ciemno?ci ?wiat?o. Po ?mierci dw?ch syn?w Aarona mogliby?my si? spodziewa?, ?e obie strony odsun? si? od siebie. Mo?na by uwierzy?, ?e B?g po ukaraniu dw?ch kap?an?w za ich straszne i niedozwolone dzia?anie, nie b?dzie ju? sk?onny do ?adnych gest?w wobec swojego narodu, a w szczeg?lno?ci wobec tej grzesznej rodziny. Oczywiste by by?o dla nas, ?e Aaron i jego pozostali synowie w zwi?zku ogromnym nieszcz??ciem jakie ich spotka?o, pogr??eni w mieszanych uczuciach smutku, gniewu i poczucia winy, nie b?d? ju? zainteresowani rozwa?aniem w jaki spos?b i kiedy nale?y powr?ci? do ?ask Bo?ych. Tego by?my si? spodziewali, taka by?aby naturalna ludzka reakcja - ale tu jeste?my w b??dzie. Tora przekazuje nam bezcenn? lekcj?, jak reagowa? na tragedi?: po okresie ?a?oby nale?y powsta?, powr?? i zacz?? odbudow?. W naszej paraszy Aron dost?pi? ponownej szansy zbli?enia si? do Boga. Otrzymuje instrukcje o naj?wi?tszym do?wiadczeniu w judaizmie, o spotkaniu z Bogiem w naj?wi?tszym miejscu i w naj?wi?tszym dniu. Aaron, kt?ry cierpi z powodu straty po?owy swojego potomstwa, nadal jest otwarty na studiowanie i przyjmowanie nowych zasad, by sta? si? gotowym na spotkanie z Naj?wi?tszym i na odpokutowanie za grzechy syn?w Izraela.
Nasz kalendarz balansuje pomi?dzy s?o?cem a ksi??ycem. D?ugo?? miesi?ca bazuje na cyklu ksi??yca, ka?dy n?w ksi??yca oznacza pocz?tek kolejnego miesi?ca. W sumie w roku jest dwana?cie miesi?cy. Jednak?e czasami musimy doda? jeden miesi?c, by miesi?ce i ?wi?ta pozosta?y w ich w?a?ciwym sezonie. To z kolei wp?ywa na nasz cykl cotygodniowych odczyt?w Tory. Prawie za ka?dym razem, gdy mia?em do czynienia z parasz? Kedoszim by?a ona jedynie przy??czona do paraszy z poprzedniego tygodnia, czyli do paraszy Acharej Mot. Czyli zazwyczaj parasza ta wyst?powa?a jako niby mniejsza, a przecie? w ko?cu m?wi?ca o ?wi?to?ci. Co takiego jest w paraszy Kedoszim, ?e tak ?atwo si? o niej zapomina? Wi?kszo?? tutaj podanych praw, zosta?o ju? nam przekazane, a inne pojawiaj? si? w tej paraszy dwukrotnie. Chocia? powt?rzenie ma s?u?y? jako pomoc dla naszej pami?ci, w rezultacie jednak w kontek?cie innych parasz, ta parasza na pierwszy rzut oka prezentuje si? niezbyt interesuj?co. W tym tygodniu wyj?tkowo czytamy Kedoszim zupe?nie osobno i dzi?ki temu mog?em sobie u?wiadomi? jak wiele skarb?w kryje w sobie j?zyk i budowa tej paraszy. Dlaczego pojawia si? tyle powt?rze?? W rzeczywisto?ci tylko dla niewprawnego oka wygl?da to na powt?rzenia. S? dwa powody, dla kt?rych nale?y uzna?, ?e ta parasza nie zawiera powt?rze?: Po pierwsze, niekt?re prawa tu podane owszem s? do siebie podobne, ale jednak r??ni? si? od siebie na przyk?ad: "Nie kradnij"; (Vajikra 19:11), kt?re ju? s?ysza?em w Dziesi?ciu Przykazaniach. Raszi wyja?nia, ?e z kontekstu dowiadujemy si?, ?e w Dziesi?ciu Przykazaniach zakaz dotyczy kradzie?y osoby, a tu chodzi o przedmiot. Po drugie to, co przekazuje nam parasza, nie jest w swojej istocie zakazem, lecz raczej wyja?nieniem, z jak? kar? spotka si? to niew?a?ciwe post?powanie. Te dwa rozr??nienia ucz? nas dw?ch wa?nych poj??. Po pierwsze, ?e ka?de dzia?anie, cho? mo?e by? podobne do poprzedniego dzia?ania, przynosi jednak swoje w?asne konsekwencje, kt?re s? bezpo?rednim wynikiem tego dzia?ania. To mo?e wydawa? si? oczywiste, ale ta prawda informuje nas o tym, co oznacza nasza wolna wola i jak? odpowiedzialno?? niesie to ze sob? wobec innych. Mo?e wydaje si? to nieco sprzeczne, bo albo ka?de dzia?anie powoduje osobne konsekwencje, albo te? wszystko wynika z poprzednich dzia?a?.