Author: daniella

Na czym polega?a wielko?? Abrahama? Co spowodowa?o, ?e uwa?amy Abrahama za wielce zas?u?onego? Pierwsze wyja?nienie, kt?re mi si? nasuwa, to fakt, ?e by? on "pierwszym ?ydem" oraz, ?e uzna? Boga w czasie, gdy jeszcze o nim nie s?yszano na ?wiecie. Zwykle to uwa?a si? za jego najwi?ksz? zas?ug?. Ale czy to jest pe?ny obraz? Czy to naprawd? ju? ca?y jego wk?ad w spo?ecze?stwo? Owszem Abraham by? pierwszym, ale czy to w?a?nie czyni go niezwyk?ym? Bilaam rozpozna? Boga ale by? z?y. Noe zna? Boga; wiele wspania?ych osobisto?ci biblijnych mia?o ?wiadomo?? istnienia Boga, wi?c dlaczego uwa?a si?, ?e to jest kluczowe osi?gni?cie Abrahama?

Kiedy otwieram ksi??k? i czytam w pierwszym wersie ??ycie Sary? czego oczekuj?? Opowie?ci o ?yciu Sary. Zamiast tego co jest napisane w pierwszym wersie parszy Chajej Sara? Pojawia si? wiadomo?? ?e Sara umar?a. To znaczy, ?e ?ycie Sary rozpocz??o si? po jej ?mierci. A to dlatego, ?e ?mier? Sary wyra?a w pewien spos?b jej zwyci?stwo. Wiemy, ?e Awraham ma sk?onno?? kosmopolityczne. Nie sk?ania si? ku ?adnemu narodowi ani ?adnej wybranej ziemi. Wraz ze ?mierci? Sary wszystko si? zmienia. Pojawia si? potrzeba kupienia ziemi na miejsce poch?wku. Ten zakup to s? w?a?nie korzenie wielkiej zmiany. Np. w kulturze chi?skiej nie pytaj? ci? gdzie si? urodzi?e? lub sk?d pochodzisz, ale gdzie s? pochowani twoi przodkowie. Jest powiedzenie, kt?re m?wi, ?e lepsze jest ?ycie dzieci ni? groby ojc?w, ale tak na prawd? tam gdzie nie ma grob?w ojc?w tam dzieci nie maj? ?ycia. To znaczy groby ojc?w s? ?r?d?em naszego istnienia. Id?my troch? dalej.

Nie jest zbyt sympatycznym fakt, ?e pierwsze posiadanie Ziemi Israela to w?a?nie miejsce na gr?b. ?adniej by brzmia?o gdyby Awraham kupi? sad, pole lub ?r?d?o, co? ?ywego. Ale jest w tym co? g??bszego. Je?eli cz?owiek kupuje pole lub sad to po to, by go uprawia?. Gdy jednak nic z ziemi? nie robi i le?y ona od?ogiem to cz?owiek dopuszcza si? zaniedbania. Pojawia si? wtedy pewien problem musaryczny: ten cz?owiek nie zajmuje si? w ?adnen spos?b ulepszaniem ?wiata cho? ma takie mo?liwo?ci. A co jest wymaganie od cz?owieka, kt?ry zamieszkuje gr?b? Nic. Nie musi on robi? nic poza tym co robi teraz.

  Czym zajmowa? si? Icchak (Izaak) za ?ycia? Tora wspomina w rozdziale 26, ?e Icchak wykopywa? studnie. Min??o ju? sporo czasu od kiedy zmar? Abraham i studnie te zosta?y zasypane. Icchak mia? ambicj? odkopania i nazwania ich, w taki sam spos?b jak nazwa? je uprzednio jego ?wi?ty ojciec Abraham. Tora opisuje te wody jako "beer majim Chayim? - studnie wody ?ycia. W ten spos?b Tora podkre?la duchowe i polityczne znaczenie tych studzienek. ?r?d?o Tory, tworzenie politycznego status quo, zaopatrzenie narodu w wod? i zapewnienie mu przysz?o?ci, roszczenie prawa do swego dziedzictwa ? to powody, dla kt?rych Izaak po?wi?ca sw?j czas i wysi?ek na wykopywanie studni. Jednak sprawa nabiera swoistej wymowy. Gdziekolwiek jego s?udzy wykopuj? studni?, tam pojawiaj? si? polityczne kontrowersje. Jego s?siedzi z Gerar s? gotowi uderzy? w ob?z Icchaka, gdy tylko Izraelici os?abn?. Nomen omen, bo nazwa pierwszej studni to "Esek?- ?Zmaganie si??. Druga studnia to "sitna? - ?nienawi???. O co chodzi? Dlaczego nie mo?e to si? odbywa? w pokojowej atmosferze?
Nikogo nie zaskakuj? opowie?ci o przedwojennym ?yciu ?yd?w we W?oszech ? od wiek?w byli oni cz??ci? bogatego rozdzia?u ?ydowskiej historii. Wystarczy wspomnie? takie osoby jak luminarz, s?ynny ?redniowieczny my?liciel Leone Ebreo (Don Yehuda Abarbanel), uczony i kabalista, kt?rego pisma nadal ?wiec? po?r?d my?li ?ydowskiej - rabin Mosze Chaim Luzzatto lub w?oski ?yd, kt?ry prze?y? Holokaust i opowiedzia? ?wiatu o swoich do?wiadczeniach - Primo Levi. ?Ale jak cz?sto s?yszymy o potomkach spo?eczno?ci, kt?ra zosta?a zniszczona, kt?rej ludzie zostali wygnani kilkaset lat temu? Jak cz?sto zdarza nam si? pozna? historie kogo? kogo przodkom uda?o si? prze?y?, kto wr?ci? do religii, wr?ci? do swoich korzeni? Dok?adnie to dzieje si? z W?oskimi ?ydami na Sycylii ? wyspie na po?udniu W?och, kt?ra nale?a?a niegdy? do Emirat?w Arabskich. W ramach "Europejskich Dni Kultury ?ydowskiej" trzysta os?b, a w?r?d nich potomkowie Bnei Anusim, zebrali si? 18 wrze?nia w Palermo, na Sycylii, by razem ?wi?towa? wydarzenia zwi?zane z kultur? ?ydowsk?. W tym roku tematem przewodnim by? ?J?zyk hebrajski i jego dialekty?. Imprezy towarzysz?ce mia?y miejsce w 70 miastach. W mie?cie Palermo odbywa?o si? zwiedzanie ?ydowskich miejsc, koncerty z ?ydowsk? muzyk? oraz konferencje. Na spotkaniach po?wi?conych wydarzeniu nie brakowa?o wys?annika Shavei Israel na po?udniowe W?ochy i Sycyli? rabina Pinchasa Punturello. Rabin z kilkoma innymi wyk?adowcami prowadzi? r?wnie? zaj?cia w dziedzinie j?zykoznawstwa oraz znaczenia j?zyka hebrajskiego we w?oskim pa?stwie.
rabbi-steinsaltzW 2010 roku rabin Adin Steinsaltz, kt?rego t?umaczenie Talmudu jest najbardziej znane i kt?re nosi jego imi?, wymy?li? coroczne mi?dzynarodowe wydarzenie: ?wiatowy Dzie? ?ydowskiej Nauki. W tym dniu od roku 2013 uczestniczy r?wnie? ma?a spo?eczno?? Bnei Anousim z Belmonte z Portugalii, kt?r? prowadzi i opiekuje si? wys?annik Shavei Israel rabin Elisha Salas. Tegoroczna impreza skupi?a si? na temacie "Pod tym samym niebem - Ziemia jest pe?na Twych stworze?." Ten cytat jest fragmentem, kt?ry pochodzi z Ksi?gi Psalm?w (104: 24) i jest jednym z wielu wzmianek w tekstach ?ydowskich na temat pi?kna i ogromu ?wiata i natury.
W tej paraszy spis ka?dego pokolenia jest poprzedzony nazw? plemiennego wodza. Gdy tekst podlicza plemi? Lewiego (Lewity) stwierdza: "S? oni potomkami Aarona i Moj?esza". Nast?pnie wymienia syn?w Aarona. Raszi wnioskuje st?d, ?e je?li uczysz kogo? Tory stajesz si? jego ojcem. Jest to pi?kne wyt?umaczenie, dlaczego Moj?esz jest wymieniony jako ojciec syn?w Aarona podczas, gdy nie ma tu spisu dzieci samego Moj?esza. Moj?esz i Aaron reprezentuj? dwa r??ne rodzaje przyw?dztwa. Jako arcykap?an Aaron musi by? moralnym wzorem narodu. Jego obowi?zkiem jest reprezentowanie czysto?ci w oczach wszystkich. Czysto?? jest trudn? cech? do osi?gni?cia i przekazania, ale ostatecznie jest ona dost?pna dla wszystkich, kt?rzy s? gotowi wykona? w tym kierunku sporo pracy. Te cechy przyw?dcze, kt?re Aaron posiada? mo?na przekaza? z pokolenia na pokolenie. Przyw?dztwo Moj?esza wywodzi si? z zupe?nie innego ?r?d?a ni? przyw?dztwo jego brata Aarona. Kiedy by? m?ody i ?y? jak ksi??? w pa?acu faraona Moj?esz zobaczy? jak egipski nadzorca bezlito?nie bije ?ydowskiego niewolnika. Wiedzia?, ?e to, co zobaczy? jest niemoralne i dlatego Moj?esz uderzy? i zabi? nadzorc?. To doprowadzi?o do jego ucieczki do Midian, a tam zosta? wezwany przez Boga, by wyprowadzi? syn?w Izraela na wolno??.
Maja, aktualno?ci z ?odzi: ogniska, rabini i siostra Stevena Spielberga Ogniska jak r?wnie? wizyta naczelnego rabina Izraela oraz inicjatywa filmowa siostry Stevena Spielberga: to tylko niekt?re z wydarze?, kt?re zapewni?y zaj?cie spo?eczno?ci ?ydowskiej w ?odzi w ostatnim czasie. Emisariusze Shavei Izrael na ??d? Miriam i rabin Dawid Szychowski, zadbali o to, by niemal codziennie by?a oferta w programie wydarze? spo?eczno?ci ?ydowskiej w ?odzi - w tym polskim mie?cie, kt?re niegdy? liczy?o sobie drug? co do wielko?ci w kraju spo?eczno?? ?ydowsk?, zaraz po Warszawie. [caption id="" align="alignleft" width="300"] Dzieci z Gan Matanel odwiedzi?y Skansen - Muzeum Ludowe[/caption] Gdy rodzina Szychowskich przyby?a w sierpniu 2015 do ?odzi, zaj?li si? ju? na samym pocz?tku przywr?ceniem edukacji ?ydowskiej w ?odzi. Gan Matanel "przedszkole", kt?re prowadzi Miriam edukuje 6 dzieci. Na wielkim wydarzeniu Chanukowym w ?odzi na kt?re przysz?o 300 os?b, Miriam przestawi?a prezentacj? z Gan Mandel oraz m?wi?a o Shavei Israel. Dzieci odwiedzi?y ostatnio skansen architektury ludowej ? st?d t?? s? zdj?cia.