Mariusz Robert Opa?ko, trzymaj?cy zw?j Tory i\nMichael Freund przy ?cianie P?aczu w Jerozolimie. Izrael 9 czerwca 2013 roku.\nMatka Opa?ko powiedzia?a mu umieraj?c, ?e jest ?yd?wk?.<\/p>\n\n\n\n
Za kilka miesi?cy Simone Azoubel zrealizuje\nmarzenie ?ycia i przeprowadzi si? z m??em do Izraela.<\/p>\n\n\n\n
Azoubel, 56-letnia ?yd?wka z Recife w p??nocnej\nBrazylii ?wiczy sw?j izraelski slang, przygotowuj?c si? do zrobienia aliji –\nhebrajskiego s?owa oznaczaj?cego imigracji ?yd?w do Izraela.<\/p>\n\n\n\n
Przygotowania s? gor?czkowe, ale Azoubel\nznajduje czas, by zastanowi? si?, jak wiele z jej obecnej to?samo?ci zawdzi?cza babci. To mianowicie,\npo dziesi?cioleciach oboj?tno?ci i tradycji prze?ladowa?, wyznanie umieraj?cej\nstarszej kobiety dotycz?ce jej w?asnego ?ydowskiego pochodzenia sprawi?y, ?e\nAzoubel w?a?nie si? pakuje.<\/p>\n\n\n\n
?Moja babka ze strony matki, Raquel,\npowiedzia?a mi, ?e chce zosta? pochowana wraz ze swoim ludem, a nie blisko\nswojego nie?ydowskiego m??a i ?e nie chce kwiat?w na nagrobku? – powiedzia?\nAzoubel, przypominaj?c sobie rok 1999.<\/p>\n\n\n\n
Ta niezwyk?a pro?ba postawi?a Simone, wychowan?\nw chrze?cija?stwie, na drodze po??czenia si? z judaizmem i doprowadzi?a j? i\nkilku innych cz?onk?w rodziny do przynale?no?ci do kurcz?cej si? spo?eczno?ci\n?ydowskiej w Recife.<\/p>\n\n\n\n
To, ?e Raquel, potomkini sefardyjskich ?yd?w,\nkt?rzy uciekli z hiszpa?skiej inkwizycji do Turcji, a nast?pnie przenie?li si?\ndo Brazylii, powr?ci?a do judaizmu nie jest wyj?tkowe.<\/p>\n\n\n\n
Podobne wydarzenia, do tych kt?re spotka?y\nRaquel, ukszta?towa?y niezliczone ilo?ci ludzi, kt?rzy identyfikuj? si? jako\n?ydzi w miejscach w kt?rych takie pochodzenie by?o niebezpieczne.<\/p>\n\n\n\n
Holenderski naczelny rabin Binyomin Jacobs,\npedagog i doradca ds. Zdrowia psychicznego, powiedzia?, ?e rozmawia? z wieloma\nosobami, kt?re prze?y?y Holokaust i kt?re ujawni?y swoje ?ydowskie pochodzenie,\ngdy zbli?a?y si? do ostatnich dni.<\/p>\n\n\n\n
Dla niekt?rych z tych, kt?rzy s? na ?o?u\n?mierci, potrzeba ponownego po??czenia si? z judaizmem jest wewn?trzna,\nnap?dzana przez ich w?asne poczucie przynale?no?ci.<\/p>\n\n\n\n
?Zbli?aj?ca si? ?mier? sprawia, ?e ??cz?owiek\nskupia si? na tym, co jest dla niego naprawd? wa?ne, co cz?sto jest ich\nto?samo?ci?? – powiedzia? Jacobs. I podczas gdy umieranie jest ?przera?aj?ce\ndla wielu ludzi, a jednocze?nie jest tak?e uwolnieniem od innych l?k?w, kt?re\nnie mog? ju? zrani?? – powiedzia?.<\/p>\n\n\n\n
Jeden holenderski ocala?y z Holokaustu, kt?ry\nzmar? w 2014 r., doda? ?Cohen? do swojego nazwiska na kr?tko przed ?mierci?.\n?To by?a bomba dla jego nie?ydowskiej ?ony i dzieci? – powiedzia? Jacobs. Ocala?y przyzna?, ?e przez\nlata ukrywa? swoj? ?ydowsk? to?samo??, aby chroni? najbli?szych.<\/p>\n\n\n\n
Dla innych, kt?rzy decyduj? si? umieraj?c\nwyzna? prawd? o ?ydowskim pochodzeniu motywacja jest zakorzeniona w pragnieniu\nuwolnienia si? od ci??aru niesienia tajemnicy lub poprowadzenia potomk?w z\npowrotem do kr?gu judaizmu.<\/p>\n\n\n\n
Mariusz Robert Opa?ko, 70-letni prawnik z\nKrakowa, jest tak?e kohenem, potomkiem kasty kap?a?skiej, cho? odkry? j?\ndopiero 20 lat temu. W 1999 roku, w szpitalu na kilka dni przed w?asn?\n?mierci?, jego matka Halina powiedzia?a mu, ?e ona i jego ojciec byli oboje\nocala?ymi z Holokaustu, kt?rych rodziny zosta?y prawie zniszczone. Ujawni?a, ?e\n??jego ojciec jest kohenem, a ich prawdziwym imieniem jest Lederman.<\/p>\n\n\n\n
W wywiadzie dla izraelskiej gazety Makor Rishon\nOpa?ko przypomnia? jej s?owa: ?Jestem ?yd?wk? i ty te?. Je?li chcesz by? ?ydem,\nb?d? ?ydem. Je?li nie, to nie. Bycie ?ydem w Polsce jest bardzo trudne. ?<\/p>\n\n\n\n
D?ugo przed ?mierci? poprosi?a swojego brata,\nr?wnie? ocala?ego z Holokaustu, by je?eli sama z jaki? powod?w nie da rady on\nprzekaza? prawd? siostrze?cowi.<\/p>\n\n\n\n
Odkrycie mia?o tak wielki wp?yw na Opa?ko, ?e\nzacz?? praktykowa? judaizm. W 2013 r. Shavei Israel, organizacja z siedzib? w\nJerozolimie, po?wi?cona pomocy ?ydom takim jak Opa?ko, zorganizowa?a mu\nsp??nion? bar micwe przy ?cianie P?aczu.<\/p>\n\n\n\n
?Najpierw poprosi?a mnie, ?ebym usiad?, a potem\npowiedzia?a mi, kim jestem? – wspomina?, susz?c ?zy podniecenia, w wywiadzie\ndla Shavei Israel po ceremonii. Opa?ko uczestniczy? w kursie judaizmu\nzorganizowanym przez Shavei Israel.<\/p>\n\n\n\n
To, co pozosta?o z polskiego ?ydostwa, mo?e\ndzi? kwitn??, chocia? ?ydzi cierpieli w Polsce prze?ladowania nawet po\nHolokau?cie, pod rz?dami komunist?w. Ojciec Mariusza zosta? zwolniony z pracy w\n1956 r., by? mo?e dlatego, ?e by? znany jako ?yd.<\/p>\n\n\n\n
Dopiero po wyznaniach Haliny Mariusz – kt?ry\nprzyj?? ?ydowskie imi? Moshe – zacz?? sk?ada? r??ne fragmenty z historii swojej\nrodziny.<\/p>\n\n\n\n
Przypomnia? sobie, ?e kiedy by? dzieckiem,\ndw?ch wujk?w co roku odwiedza?o ich dom w grudniu i rozmawia?o z rodzicami po\nniemiecku podczas kolacji przy ?wiecach. Dopiero z perspektywy czasu zda? sobie\nspraw?, ?e wizyty by?y wsp?lnym obchodzeniem ?wi?ta Chanuka, a j?zykiem\nm?wionym by? j?zyk jidysz.<\/p>\n\n\n\n
Ale to, co matka Mariusza powiedzia?a mu\np??niej, by?o jeszcze bardziej zdumiewaj?cym odkryciem: jego ?ona, Maria, by?a\ntak?e ?yd?wk? i r?wnie? nie mia?a ?wiadomo?ci swojego pochodzenia. Maria, kt?ra\nzmar?a w 2003 r., zaraz po opowie?ciach swojej te?ciowej potwierdzi?a\ndoniesienia u swojej rodziny. Maria i\nMariusz maj? syna Radka, kt?ry zosta? obrzezany, gdy mia? 25 lat, zaraz po tym\njak si? dowiedzia?, ?e i jego ojciec i matka s? ?ydami przez co i on jest ?ydem.<\/p>\n\n\n\n
?Jestem bardzo podekscytowany z powodu tego,\njak przez ca?e ?ycie rodzice bali si? mi powiedzie?, kim s?? – powiedzia?\nOpa?ko na ceremonii bar micwa, kt?ra by?a tak?e jego pierwsz? wizyt? w Izraelu.<\/p>\n\n\n\n
Wyjawienie sekret?w rodzinnych cz?sto\ntowarzyszy ?mierci. Mo?e dlatego, ?e umieraj?cy nie chce by? ostatnim ogniwem w\njudaizmie? – powiedzia? Michael Freund, za?o?yciel Shavei Israel.<\/p>\n\n\n\n
?Ko?cowe s?owa mog? s?u?y? jako rodzaj\nostatniej woli i testamentu i mog?<\/p>\n\n\n\n
powodowa? g??bokie zmiany w ?yciu potomk?w\nzmar?ego? – powiedzia? Freund. Jego grupa wsp??pracowa?a z dziesi?tkami ludzi,\nw wi?kszo?ci z Europy Wschodniej, kt?rzy dowiedzieli si? o swoim pochodzeniu od\numieraj?cego rodzica lub dziadka.<\/p>\n\n\n\n
Mimo to Freund widzia? wiele przypadk?w, w\nkt?rych tylko niekt?rzy potomkowie s? poruszeni \nwyznaniami krewnych podczas gdy ich rodze?stwo pozostaje oboj?tne.\nFreund podkre?la to, jak wyznania na ?o?u ?mierci s? dla potomk?w tylko\npocz?tkiem podr??y, kt?rej trajektoria zale?y od indywidualnych okoliczno?ci –\nw tym od tego, jak inni ?ydzi reaguj? na to odkrycie.<\/p>\n\n\n\n
?Nawet po Holokau?cie i dziesi?cioleciach\nrepresji komunistycznych ?ydowska iskra odmawia ?mierci? – powiedzia? Freund.\n?Dzielenie si? takimi odkryciami i wyj?cie na ?wiat mo?e by? onie?mielaj?ce w\nczasach, gdy wzrasta antysemityzm. Naszym zadaniem jest wyci?gn?? r?k? i\npomocn? d?o?. ?<\/p>\n\n\n\n