{"id":137336,"date":"2021-05-27T15:22:50","date_gmt":"2021-05-27T13:22:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shavei.org\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/"},"modified":"2021-05-27T15:22:50","modified_gmt":"2021-05-27T13:22:50","slug":"tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/","title":{"rendered":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki"},"content":{"rendered":"\n

Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez\n?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Na ?wi?to Szabat ludzie zazwyczaj gotowali:<\/p>\n\n\n\n

– barszcz<\/p>\n\n\n\n

– kugel \/ ushnik \/ lapshevnik (wyja?nienie poni?ej)<\/p>\n\n\n\n

– blintsy (nale?niki)<\/p>\n\n\n\n

– mi?so<\/p>\n\n\n\n

– izvar (sok)<\/p>\n\n\n\n

– pieczona dynia lub s?odkie buraki na parze<\/p>\n\n\n\n

W dawnych czasach i do lat 80. ubieg?ego wieku mieszka?cy wsi Vysoki przygotowywali jedzenie w rosyjskich piecach, kt?re by?y w ka?dym domu. W pi?tek rano ludzie podgrzewali piec i gotowali na nim specjalne szabatowe jedzenie. Do gotowania u?ywano ?eliwnych garnk?w i patelni o r??nych rozmiarach. Potrawy pozostawiono w garnku w piekarniku, aby nie ostyg?o a? do ko?ca Szabasu.<\/p>\n\n\n\n

Wie? mia?a swojego w?asnego rzezaka (szoicheta), kt?ry nazywa?\nsi? Ananii Efimovich Gridnev. Wraz z innymi lud?mi z Vysoky na pocz?tku lat 30.\nubieg?ego wieku studiowa? prawa Tory w jesziwie w mie?cie Konotop w regionie\nCharkowa. Przed Szabatem mieszka?cy wioski zbierali si? w jego domu, a on\nzarzyna? ptaki: kurczaki, kaczki i g?si ? wszystkie zgodnie z instrukcjami\nTory. Byd?o by?o ubijane bli?ej zimy. Ty? zwierz?cia by? sprzedany na rynku, a\njego przedni? cz??? zjadano.<\/p>\n\n\n\n

Przepisy na niekt?re szabatowe potrawy:<\/p>\n\n\n\n

1. Kugel (ilo?? produkt?w jest podana w przybli?eniu)<\/p>\n\n\n\n

– zetrzyj obrane surowe ziemniaki na tarce<\/p>\n\n\n\n

– pokr?j cebul?<\/p>\n\n\n\n

– pokr?j surowe mi?so na kostki<\/p>\n\n\n\n

– dodaj t?uszcz, s?l, m?k?, wod?<\/p>\n\n\n\n

– wymieszaj wszystko, w??? do ?elaznego garnka i gotuj w gor?cym\npiekarniku przez 2-3 godziny<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj to danie jest nadal przyrz?dzane.  Jednak stare piekarniki zast?puje si? piecem\ngazowym lub elektrycznym.<\/p>\n\n\n\n

2. Ushnik<\/p>\n\n\n\n

– 1 szklanka zielonej gryki (niepra?ona gryka)<\/p>\n\n\n\n

– 3 szklanki bulionu<\/p>\n\n\n\n

– posiekane gotowane mi?so<\/p>\n\n\n\n

– t?uszcz<\/p>\n\n\n\n

– w??? wszystko do ?elaznego garnka i gotuj w gor?cym piekarniku<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj to danie jest nadal przyrz?dzane.  Jednak stare piekarniki zast?puje si? piecem\ngazowym lub elektrycznym.<\/p>\n\n\n\n

3. Twarde lapshevniki<\/p>\n\n\n\n

Lapshevnik by? roso?em zrobionym z domowym makaronem z odrobin?\nsoli i t?uszczu. Do tego dania ludzie przygotowywali makaron samodzielnie przed\nSzabasem.<\/p>\n\n\n\n

Na makaron:<\/p>\n\n\n\n

– przesiej m?k? pszenn? do du?ej miski i zr?b w niej dziur?<\/p>\n\n\n\n

– rozbij 5 jajek do dziury i dodaj 0,5 litra wody, wyrabiaj\nciasto, aby nie przyklei?o si? do r?k i sto?u<\/p>\n\n\n\n

– podziel ciasto na kilka cz??ci i rozwa?kuj na cienkie okr?g?e\nwarstwy<\/p>\n\n\n\n

– po??? ciasto na tkaninie do wyschni?cia, pozostaw przez p??\ngodziny<\/p>\n\n\n\n

– zwi? wyschni?t? warstw? w rulon i potnij na cienkie paski o\nszeroko?ci 0,5 cm lub cie?sze<\/p>\n\n\n\n

– w??? otrzymany d?ugi makaron na patelni? i na kilka minut\nwsad? do pieca. Ci?gle trzeba si? upewni?, ?e makaron nie jest spalony.<\/p>\n\n\n\n

4. Blintsy (nale?niki)<\/p>\n\n\n\n

Ciasto nale?y zagnie?? w du?ym pojemniku.<\/p>\n\n\n\n

W tym celu:<\/p>\n\n\n\n

– zagotuj 1, 5 litra wody i pozw?l jej ostygn??<\/p>\n\n\n\n

– dodaj troch? soli<\/p>\n\n\n\n

– dodaj 3 pe?ne gar?cie m?ki i zagnie? ciasto lekko je\nrozci?gaj?c, dobrze wymieszaj, aby nie by?o grudek<\/p>\n\n\n\n

– dodaj do ciasta 5 surowych jaj i wszystko wymieszaj, a? stanie\nsi? g?adkie<\/p>\n\n\n\n

– dodaj ?y?k? oleju ro?linnego do ciasta i wszystko wymieszaj\nponownie<\/p>\n\n\n\n

– wcze?niej przegotowan? wod? zacznij dodawa? do ciasta cienkim\nstrumieniem, ci?gle mieszaj?c, a? osi?gnie grubo?? kremu<\/p>\n\n\n\n

Kiedy? nale?niki pieczono w patelniach w piekarniku, a dzi?\nzwykle u?ywa si? piec?w lub kuchenek gazowych. Mo?na je?? nale?niki smaruj?c je\nolejem ro?linnym i posypuj? cukrem. Mo?na r?wnie? dodawa? do nich r??ne\nwype?nienia.<\/p>\n\n\n\n

5. Mi?so<\/p>\n\n\n\n

Mi?so gotowano w ?elaznym garnku, a? do uzyskania bulionu\nmi?snego. Barszcz robiono na tym rosole. Tak samo jak ushnik i lapshevnik.\nGotowane mi?so krojono w plasterki i duszono z cebul? i marchewk? w ma?ej\nmisce.<\/p>\n\n\n\n

Ta potrawa jest dzi? r?wnie popularna.<\/p>\n\n\n\n

6. Izvar (sok)<\/p>\n\n\n\n

Gotowano go z suszonych lub ?wie?ych owoc?w. A w odleg?ych\nczasach, kiedy nie by?o cukru, robiono wywar z burak?w cukrowych, dodawano do\nniego suszone owoce i gotowano do po??danego stanu.<\/p>\n\n\n\n

Dzisiaj danie to nazywa si? kompotem i jest gotowane w ka?dym\ndomu co tydzie?.<\/p>\n\n\n\n

7. Dynia<\/p>\n\n\n\n

Warzywo by?o pieczone w rosyjskich du?ych piecach.<\/p>\n\n\n\n

Przed pieczeniem dynia by?a myta. W g?rnej cz??ci dyni wycinano\nma?y otw?r, a nasiona i d?ugie w??kna by?y usuwane z wn?trza przez ten otw?r.\nOdci?ta cz??? by?a obierana, krojona na ma?e kawa?ki i wk?adana do dyni.\nNast?pnie dynia by?a umieszczana na patelni z wyci?tym otworem i umieszczana w\ngor?cym piecu na taganoku (specjalnym stojaku \/ uchwycie) a? do szabatu.<\/p>\n\n\n\n

Po wyci?gni?ciu by?a czarna, zw?glona na zewn?trz. Sk?ra ?atwo\nschodzi?a, a ?rodek by? miekki i s?odki. S?u?y? jako deser.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie proces gotowania dyni r??ni si? nieco od pieczenia w\npiekarniku. Ale okazuje si?, ?e jest to bardzo smaczny przysmak, uwielbiany\nprzez mieszka?c?w wioski Vysoki:<\/p>\n\n\n\n

– umyj dyni?, pokr?j na ma?e kawa?ki, obierz ze sk?ry i\nwyci?gnij nasiona<\/p>\n\n\n\n

– pokr?j dyni? na ma?e kawa?ki i u??? w rondelkach (je?li\nchcesz, aby dynia by?a s?odka posyp j? cukrem)<\/p>\n\n\n\n

– polej troch? wody na dno patelni i zagotuj j?, by powsta? sok\nz dyni<\/p>\n\n\n\n

– gotuj dynie przez 30-40 minut, a? stanie si? mi?kka;<\/p>\n\n\n\n

– usu? pozosta?y p?yn, umie?ci? dyni? na blasze do pieczenia i\nw??? do gor?cego piekarnika na 30 minut, aby dynia nieco wysch?a.<\/p>\n\n\n\n

Dni powszednie<\/p>\n\n\n\n

Galuszki (kluski) zazwyczaj gotowano na wieczorny\nposi?ek w dni powszednie<\/p>\n\n\n\n

– wlej troch? wody do garnka lub na patelni?<\/p>\n\n\n\n

– dodaj troch? surowych pokrojonych w kostk?\nziemniak?w i cebuli<\/p>\n\n\n\n

– dodaj troch? soli i gotuj, a? warzywa b?d?\nmi?kkie<\/p>\n\n\n\n

Podczas gotowania warzyw mo?na zrobi? ciasto na\npierogi:<\/p>\n\n\n\n

– w??? m?k? do du?ej miski, dodaj s?l, wod? i\nwyrabiaj ciasto, a? b?dzie mo?na je po?o?y? na stole<\/p>\n\n\n\n

– zwi? ciasto w warstw? o grubo?ci 1 cm<\/p>\n\n\n\n

– pokr?j t? warstw? na paski o szeroko?ci 1 cm za\npomoc? no?a<\/p>\n\n\n\n

– posyp je m?k? i pokr?j w 1 cm kostki, mieszaj?c\nje z m?k? i formu?uj?c kluski<\/p>\n\n\n\n

– po??? kluski na sicie i usu? dodatkow? m?k? z\npierog?w<\/p>\n\n\n\n

– w??? kluski do ugotowanego roso?u z ziemniakami\ni cebul? i gotuj przez 5 minut<\/p>\n\n\n\n

– wylej nadmiar wody z patelni, dodaj surowe jajko\ni olej ro?linny, wymieszaj wszystko<\/p>\n\n\n\n

– umie?? patelni? z knedlami na 1-2 minuty w\ngor?cym miejscu, aby jajka mog?y si? ?ci??<\/p>\n\n\n\n

Kolacja jest gotowa. To danie jest nadal popularne\nw?r?d mieszka?c?w Vysoki.<\/p>\n\n\n\n

?wi?to Chanuka<\/p>\n\n\n\n

Podczas Chanuki ludzie piekli nale?niki z m?ki\njaglanej, kt?ra by?a domowej roboty.<\/p>\n\n\n\n

Aby przygotowa? m?k? jaglan? nale?y:<\/p>\n\n\n\n

– 2-3 razy wyp?uka? proso gor?c? wod? w rondlu<\/p>\n\n\n\n

– wla? proso na sito, aby usun?? wod?<\/p>\n\n\n\n

– wysypa? proso na obrus i poczeka?, a? ca?kowicie\nwyschnie<\/p>\n\n\n\n

– przygotowa? drewnian? stup? (mo?dzierz) i\ntolkach (t?uczek)<\/p>\n\n\n\n

– w?o?y? wysuszone proso do mo?dzierza i ubija?\nt?uczkiem, a? pojawi si? m?ka na dnie<\/p>\n\n\n\n

– wyj?? m?k? z mo?dzierza i przesia? przez sito<\/p>\n\n\n\n

– wybra? pozosta?e ziarna prosa z powrotem do\nmo?dzierza i kontynuowa? ich m??cenie, a? pojawi si? nowa porcja m?ki<\/p>\n\n\n\n

– proces trzeba wykona? tyle razy, a? ca?e ziarno\nzamieni si? w m?k?<\/p>\n\n\n\n

– nale?niki ugniata si? z m?ki jaglanej z\ndodatkiem dro?d?y i piecze w rosyjskim piecu lub na kuchence gazowej.<\/p>\n\n\n\n

Pieczenie macy na Pesach<\/p>\n\n\n\n

Do pieczenia macy ludzie z wioski Vysoki u?ywali\nspecjalnych akcesori?w, kt?re zwykle by?y ukryte w sekretnym miejscu a? do\nnadej?cia ?wi?ta.<\/p>\n\n\n\n

Do wyj?tkowych naczy? nale?a?y:<\/p>\n\n\n\n

– dwie szerokie i d?ugie, dobrze strugane deski<\/p>\n\n\n\n

– maszyna do robienia ciasta ? by?a umieszczana\nmi?dzy deskami na jednym ko?cu,  na\npozosta?ej wolnej cz??ci desek wieszano cienkie p?aty ciasta<\/p>\n\n\n\n

– 2 miski, du?e i ma?e, do wyrabiania ciasta<\/p>\n\n\n\n

– miarka do wody<\/p>\n\n\n\n

– wiadro na wod?<\/p>\n\n\n\n

– pestrilki (kilofy do robienia dziur w surowym\narkuszu macy)<\/p>\n\n\n\n

– kr?tkie wa?ki do ciasta<\/p>\n\n\n\n

– n?? do krojenia ciasta<\/p>\n\n\n\n

– drewniana ?opata do w?o?enia surowej macy do\npiekarnika i wyj?cia stamt?d wypalonej macy<\/p>\n\n\n\n

Aby przygotowa? matz?, kilka rodzin spotyka?o si?\ni zajmowa?o si? m??ck? przez kilka dni. Poniewa? rodziny by?y du?e, a ?wi?ta\npesach by?y d?ugie, musieli piec du?? ilo?? macy. Dawniej me?czy?ni z Vysokiego\nudawali si? do Worone?a i piekli matz? z miejscowymi rodzinami ?ydowskimi.<\/p>\n\n\n\n

W wiosce Vysoki mace pieczono w rosyjskich piecach\nna str?ku (pozioma powierzchnia w piecu na opa?). Aby to zrobi?, ludzie\nwk?adali drewno opa?owe do pieca i rozgrzewali je do bardzo gor?ca. Nast?pnie\nca?y opa? i popi?? by?y z pieca usuwane. \nZwijano mokr? szmatk? na d?ugim kiju i wycierano resztki zabrudzenia.\nMyto szmat? i kilkakrotnie powtarzano czynno??, by piekarnik by? czysty i\ngotowy do pieczenia macy.<\/p>\n\n\n\n

Surow? mac? gotow? do pieczenia k?adziono na\n?opat? i wsadzano do pieca na str?ku zape?niaj?c ca?y obszar kilkoma p?atami.\nPo upieczeniu macy wyci?ga?o si? j? t? sam? ?opat?. Po tym, jak ostyg?a\nwk?adano j? do bawe?nianych toreb.<\/p>\n\n\n\n

Jak tylko piec ostyg? na nowo go rozgrzewano.\nNast?pnie wycierali popi?? i kontynuowali pieczenie.<\/p>\n\n\n\n

Nieco p??niej ludzie zacz?li piec matz? nie tylko\nw piecu, ale tak?e na patelniami. Piec by? ogrzewany, ale ciep?o nie\nutrzymywa?o si? d?ugo w ?rodku. Przenosi?o si? na boki. 3 uchwyty umieszczano w\nr??nych miejscach pieca. Surow? mac? umieszczono na patelni i wk?adano za\npomoc? chaplya (specjalnego urz?dzenia do wk?adania i wyjmowania patelni z\npieca) na taganoku (stojak, uchwyt) do pieca. Tak samo by?o ze wszystkimi\ntrzema patelniami. Po zapieczeniu macy patelni? wyjmowano z pieca za pomoc?\nchaplya. Upieczon? matz? zast?powano surow? i znowu na patelni wsadzano do\npiekarnika. Taki cykl trwa? do momentu wypalenia ca?ej macy.<\/p>\n\n\n\n

Aby zagnie?? ciasto na mac?, potrzebna by?a woda i\nm?ka. Woda by?a przygotowywana wcze?niej w wiadrze: przed zachodem s?o?ca dnia\npoprzedzaj?cego dzie? pieczenia. Trzeba by?o przesia? m?k? do du?ej miski,\nzrobi? w niej dziur?, zala? wod? i zagnie?? ciasto. Nast?pnie ciasto by?o\numieszczane pod drewnianym ubijakiem, gdzie dwie osoby ugniata?y je na g?adko.<\/p>\n\n\n\n

Jedna osoba podnosi?a i opuszcza?a uchwyt do\nubijania i wciska?a je na ciasto; druga osoba obraca?a kulk? ciasta, kt?ra by?a\npod nim.<\/p>\n\n\n\n

Ca?o?? odbywa?a si? do momentu, a? ciasto by?o mi?kkie,\nelastyczne, jednorodne. Potem ciasto ci?to na ma?e kawa?ki robi?c z nich\ncienkie arkusze surowej macy. Nast?pnie ludzie robili dziury w tych arkuszach\n(u?ywaj?c specjalnych kostek) i wsadzali je do piekarnika.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie mieszka?cy Vysoki nie piecz? macy samodzielnie, ale\nkupuj? j? z pomoc? spo?eczno?ci ?ydowskiej w Worone?u. Mimo, ?e maca nie jest\nju? domowej roboty niekt?rzy ludzie wci?? trzymaj? akcesoria do jej\nprzygotowywania.<\/p>\n\n\n\n

Z przyjemno?ci? dzielimy si? z Wami kilkoma zdj?ciami.<\/p>\n\n\n\n

Te deski by?y u?ywane do ubijania i rozwijania arkuszy macy.<\/p>\n\n\n\n

S? to wa?ki do ciasta i pestrilki (kilofy do dziur w arkuszach\nmacy).<\/p>\n\n\n\n

Materia? ten przygotowa?a Maria Leonovna Gridneva z Vysoki,\nwykorzystuj?c wspomnienia swojej matki, Diny Isaevny Gridnevy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki Na ?wi?to Szabat ludzie zazwyczaj gotowali: – barszcz – kugel \/ ushnik \/ lapshevnik (wyja?nienie poni?ej) – blintsy (nale?niki) – mi?so – izvar (sok) – pieczona dynia lub s?odkie buraki na parze W…<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6494],"tags":[6495],"class_list":["post-137336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-radziecki","tag-radzieckishavei-israelvysoki"],"yoast_head":"\nTradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki Na ?wi?to Szabat ludzie zazwyczaj gotowali: – barszcz – kugel \/ ushnik \/ lapshevnik (wyja?nienie poni?ej) – blintsy (nale?niki) – mi?so – izvar (sok) – pieczona dynia lub s?odkie buraki na parze W...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-27T13:22:50+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"daniella\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\"},\"author\":{\"name\":\"daniella\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\"},\"headline\":\"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki\",\"datePublished\":\"2021-05-27T13:22:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\"},\"wordCount\":1993,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"keywords\":[\"Radziecki|Shavei Israel|Vysoki\"],\"articleSection\":[\"Radziecki\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\",\"name\":\"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-05-27T13:22:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"description\":\"One nation, many faces. We help them all return.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"width\":300,\"height\":285,\"caption\":\"Shavei Israel\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\",\"name\":\"daniella\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"daniella\"},\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel","og_description":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki Na ?wi?to Szabat ludzie zazwyczaj gotowali: – barszcz – kugel \/ ushnik \/ lapshevnik (wyja?nienie poni?ej) – blintsy (nale?niki) – mi?so – izvar (sok) – pieczona dynia lub s?odkie buraki na parze W...","og_url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/","og_site_name":"Shavei Israel","article_published_time":"2021-05-27T13:22:50+00:00","author":"daniella","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":false,"Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/"},"author":{"name":"daniella","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c"},"headline":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki","datePublished":"2021-05-27T13:22:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/"},"wordCount":1993,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"keywords":["Radziecki|Shavei Israel|Vysoki"],"articleSection":["Radziecki"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/","name":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki - Shavei Israel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website"},"datePublished":"2021-05-27T13:22:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/tradycyjne-jedzenie-gotowane-dzi-i-w-przeszoci-przez-ydowskich-mieszkacw-wsi-vysoki\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.shavei.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tradycyjne jedzenie gotowane dzi? i w przesz?o?ci przez ?ydowskich mieszka?c?w wsi Vysoki"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","name":"Shavei Israel","description":"One nation, many faces. We help them all return.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization","name":"Shavei Israel","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","width":300,"height":285,"caption":"Shavei Israel"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c","name":"daniella","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","caption":"daniella"},"url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=137336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/137336\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=137336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=137336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=137336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}