{"id":136970,"date":"2021-05-27T15:18:25","date_gmt":"2021-05-27T13:18:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shavei.org\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/"},"modified":"2021-05-27T15:18:25","modified_gmt":"2021-05-27T13:18:25","slug":"paraszat-szlach-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/","title":{"rendered":"Paraszat Szlach"},"content":{"rendered":"

W Parszy na ten tydzie? Tora opowiada nam histori? o tym, jak Mosze wys?a? szpieg?w, by sprawdzili Ziemi? Izraela. Powr?ciwszy, szpiedzy oszkalowali urodzajn? i dobr? ziemi?. W mi?dzy czasie Tora pisze tak:
\n?Wtedy pr?bowa? Kaleb uspokoi? lud, [kt?ry zacz?? si? burzy?] przeciw Moj?eszowi, i rzek?: Trzeba ruszy? i zdoby? kraj – na pewno zdo?amy go zaj??. Lecz m??owie, kt?rzy razem z nim byli, rzekli: Nie mo?emy wyruszy? przeciw temu ludowi, bo jest silniejszy od nas. (Bamidbar 13:30-31)<\/p>\n

Raszi komentuje skargi szpieg?w:
\n?Silniejszy jest od nas ? jak by to by?o mo?liwe, oni powiedzieli to o Nim, Najwy?szym (Raszi, Bamidbar 13:31). (?Mimenu? odnosi si? nie do nas, ale do ?Niego?, to znaczy B-ga, jak gdyby mo?liwe by?o by ?miertelnicy mogli by? od Niego silniejsi).<\/p>\n

Innymi s?owy- szpiedzy uwa?ali, ?e lud zamieszkuj?cy Ziemi? Kanaan silniejszy jest od Haszem.<\/p>\n

Raszi zaczerpn?? inspiracj? swej my?li z Talmudu. Oto fragment Masechet Sota (daf 35\/a):
\nRabin Hanina ben Papa powiedzia?: powa?ne o?wiadczenie wydali oni w tym momencie ? Silniejszy jest od nas ? czytaj nie jako ?od nas?, ale ?od Niego? (pierwsza i trzecia osoba liczby mnogiej brzmi? w hebrajskim tak samo); to tak jakby powiedzie?, ?e w?a?ciciel domu nie mo?e go przemeblowa?. Nawet B-g jest bez si? przeciwko im.<\/p>\n

Rabin Izrael Neiman ? s?dzia i uczony w Torze z Krakowa-? w swej ksi??ce ?Gwurei Israel? stawia odno?nie s?du Rasziego dwa pytania:
\nPo pierwsze- kilka wers?w wcze?niej, Raszi opisuje szpieg?w w ten spos?b:
\n?Wszyscy oni [byli] wybitnymi lud?mi ? ?Anaszim? (Ludzie, u?yte jako przymiotnik, jak w naszym wersecie) w Tek?cie zawsze odnosi si? do os?b wybitnych. W czasie, w kt?rym zostali mianowani, byli lud?mi prawymi.<\/p>\n

Jak mo?liwe jest, ?e cadycy tego pokroju wysun?li tak absurdalne oskar?enia?<\/p>\n

Po drugie ? s?owo ?mimenu? interpretowa? mo?na na dwa sposoby: a) od nas, tj. wr?g silniejszy jest od nas- narodu Izraela, jest to proste znaczenie tego wersetu; b) od Niego, tj. wr?g silniejszy jest od Haszem, jest to interpretacja, kt?r? podaje Raszi.<\/p>\n

Nasuwa si? tu pytanie- sk?d ?w pomys? Rasziego, kt?ry z prostego znaczenia wersu zaproponowa? skomplikowan? i dziwn? interpretacj??<\/p>\n

Oto jak Rabin Izrael odpowiada na powy?sz? g??bok? ide? Rasziego:
\nNapisane jest w Zoharze:
\n?Kiedy dzieci Izraela wykonuj? z?e uczynki, os?abiaj?, tak jakby, si?? Najwy?szego, niech b?dzie B?ogos?awiony. Kiedy podejmuj? dobre zachowania, daj? oni moc i si?? Najwy?szemu, niech b?dzie B?ogos?awiony. W temacie tym, napisane jest: ?Dajcie si?? Elohim? (Tehilim 68:35). Jak mo?na da? si??? Poprzez dobre dzia?ania.? (Zohar, Targum HaSolam).<\/p>\n

Dalej uczy nas Zohar:
\nTak d?ugo jak istnieje Tora na tym ?wiecie i ludzie zaj?ci s? ni?, Najwy?szy, niech b?dzie B?ogos?awiony, raduje si?, w pewien spos?b, z pracy Swych r?k i raduje si? wszystkimi ?wiatami. A niebo i ziemia pozostaj? nietkni?te…Kiedy dzieci Izraela zaniedbuj? Tor? Jego si?a, w pewien spos?b, s?abnie, jak napisane jest: ?Gardzisz Ska??, co ciebie zrodzi?a? (Dwarim 32:18) (Zohar, Truma)<\/p>\n

Szpiedzy skar?yli si?- twierdzi Rabin Izrael- poniewa? uwa?ali, ?e gdyby lud Izrael by? silny tj. silny w Torze, i wykonywa? dobre dzia?ania, m?g?by on wtedy pokona? lud Kanaan, jako, ?e zar?wno lud Izraela jak i Haszem dysponowaliby si??. Tymczasem znali oni sw?j lud i wiedzieli, ?e nie wype?nia on we w?a?ciwy spos?b Tory, nie wykonuje on wystarczaj?co dobrych dzia?a? i w ten spos?b os?abia sam siebie, a tak?e, w pewien spos?b, tak?e Haszem. W ten spos?b zrozumie? mo?emy s?owa m?wi?ce o tym, ?e lud Kanaan silniejszy jest ?mimenu?- od ludu Izraela oraz od Haszem. Poniewa? obie te rzeczy ? si?a Haszem i si?a narodu Izraela ? zale?ne s? od siebie.<\/p>\n

To wszystko by?y by prawdziwe ? kontynuuje Rabin Izrael- gdyby nie istnia?a dana ludowi Izraela obietnica otrzymania Ziemi Izraela. Jednak obietnica ta zosta?a dana i owo zapewnienie Haszem nie jest zale?ne od dzia?a? ludzi.
\nNa tym polega? b??d szpieg?w.
\nWspania?a idea!
\nSzabat Szalom<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Parszy na ten tydzie? Tora opowiada nam histori? o tym, jak Mosze wys?a? szpieg?w, by sprawdzili Ziemi? Izraela. Powr?ciwszy, szpiedzy oszkalowali urodzajn? i dobr? ziemi?. W mi?dzy czasie Tora pisze tak: ?Wtedy pr?bowa? Kaleb uspokoi? lud, [kt?ry zacz?? si? burzy?] przeciw Moj?eszowi, i rzek?:…<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[286],"tags":[],"class_list":["post-136970","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-paraszat-haszawua"],"yoast_head":"\nParaszat Szlach - Shavei Israel<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Paraszat Szlach - Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W Parszy na ten tydzie? Tora opowiada nam histori? o tym, jak Mosze wys?a? szpieg?w, by sprawdzili Ziemi? Izraela. Powr?ciwszy, szpiedzy oszkalowali urodzajn? i dobr? ziemi?. W mi?dzy czasie Tora pisze tak: ?Wtedy pr?bowa? Kaleb uspokoi? lud, [kt?ry zacz?? si? burzy?] przeciw Moj?eszowi, i rzek?:...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-27T13:18:25+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"daniella\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\"},\"author\":{\"name\":\"daniella\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\"},\"headline\":\"Paraszat Szlach\",\"datePublished\":\"2021-05-27T13:18:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\"},\"wordCount\":721,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Paraszat Haszawua\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\",\"name\":\"Paraszat Szlach - Shavei Israel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-05-27T13:18:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Paraszat Szlach\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"description\":\"One nation, many faces. We help them all return.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"width\":300,\"height\":285,\"caption\":\"Shavei Israel\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\",\"name\":\"daniella\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"daniella\"},\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Paraszat Szlach - Shavei Israel","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Paraszat Szlach - Shavei Israel","og_description":"W Parszy na ten tydzie? Tora opowiada nam histori? o tym, jak Mosze wys?a? szpieg?w, by sprawdzili Ziemi? Izraela. Powr?ciwszy, szpiedzy oszkalowali urodzajn? i dobr? ziemi?. W mi?dzy czasie Tora pisze tak: ?Wtedy pr?bowa? Kaleb uspokoi? lud, [kt?ry zacz?? si? burzy?] przeciw Moj?eszowi, i rzek?:...","og_url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/","og_site_name":"Shavei Israel","article_published_time":"2021-05-27T13:18:25+00:00","author":"daniella","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":false,"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/"},"author":{"name":"daniella","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c"},"headline":"Paraszat Szlach","datePublished":"2021-05-27T13:18:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/"},"wordCount":721,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"articleSection":["Paraszat Haszawua"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/","name":"Paraszat Szlach - Shavei Israel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website"},"datePublished":"2021-05-27T13:18:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/paraszat-szlach-5\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.shavei.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Paraszat Szlach"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","name":"Shavei Israel","description":"One nation, many faces. We help them all return.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization","name":"Shavei Israel","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","width":300,"height":285,"caption":"Shavei Israel"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c","name":"daniella","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","caption":"daniella"},"url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136970\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}