{"id":136705,"date":"2021-05-27T15:13:38","date_gmt":"2021-05-27T13:13:38","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shavei.org\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/"},"modified":"2021-05-27T15:13:38","modified_gmt":"2021-05-27T13:13:38","slug":"innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/","title":{"rendered":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz?"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

?ycie w Krakowie i pracowanie jako rabin jest bardzo nietypow? rzecz? dla ?yda. W ?wiadomo?ci wi?kszo?ci os?b Auschwitz oznacza masowy mord. Odwiedzenie tego miejsca bez ogl?dania kom?r gazowych, bez wchodzenia do jakichkolwiek koszar i nie wspominanie ?mierci wydaje si? bezsensowne. Mimo tego dok?adnie to zrobili?my w zesz?ym tygodniu. By?a to niezapomniana wycieczka.<\/p>\n

\n

<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nasza podr?? rozpocz??a si? od wizyty w mie?cie Auschwitz, a raczej w O?wi?cimiu. Tomasz Kuncewicz, absolwent Brandeis University, jest dyrektorem Centrum ?ydowskiego w O?wi?cimiu od jego powstania w 2000 roku. Centrum obejmuje Muzeum ?ydowskie, synagog? i centrum edukacyjne. Cho? Tomasz nie jest ?ydem, po?wi?ci? wiele lat na budow? Centrum i muzeum. S? one niezwyk?ym historycznym reliktem kwitn?cej niegdy? spo?eczno?ci ?ydowskiej, kt?ry pozostaje w cieniu obozu koncentracyjnego utworzonego przez hitlerowc?w tylko kilka kilometr?w dalej. Centrum pomog?o przywr?ci? jedyn? zachowan? synagog? z po?r?d 20 istniej?cych w mie?cie z czas?w przedwojennych.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nowa wystawa o nazwie Oszpicin (nazwa miasta O?wi?cim \/ Auschwitz w j?zyku jidysz), kt?ra zostanie otwarta 18 maja opowiada? b?dzie histori? 500 lat obecno?ci ?yd?w w mie?cie. W g??wnej cz??ci muzeum znajdzie si? wiele artefakt?w znalezionych dziesi?? lat temu podczas poszukiwa? w Wielkiej Synagodze w O?wi?cimiu. Inicjatywa zosta?a podj?ta, aby dokopa? si? do fundament?w parku. Znaleziono wtedy menory, lampki wiecznego ?wiat?a, cz??? ?cian, p?ytek i ksi??ek z tej synagogi. W muzeum b?dzie r?wnie? wystawa na temat ?ycia ?yd?w w O?wi?cimiu po wojnie. G??wnymi bohaterami b?dzie jedna z rodzin, kt?ra mieszka?a w tym mie?cie a? do 1962 kiedy to zrobi?a alij?. Innym bohaterem wystawy b?dzie Szymon Kluger, kt?ry przeni?s? si? do O?wi?cimia w 1962 roku i pozosta? w swoim domu a? do ?mierci w 2000 roku. Krewni zmar?ego przekazali dom, by sta? si? jednym z budynk?w kompleksu muzealnego.<\/p>\n

W wielu miastach i gminach Polski nadal s? ludzie, kt?rzy odkrywaj? swoje korzenie i przesz?o?? zwi?zan? z Auschwitz. Tomek opowiada? nam o jednej kobiecie, kt?ra mimo mieszanego ma??e?stwa musia?a si? ukrywa? i dzi?ki temu prze?y?a. Po wojnie nadal ?y?a z m??em, dochowa?a si? 6 c?rek i wnuczek, kt?re nadal ?yj? w O?wi?cimiu. Ka?da z nich jest m??atk? i ma dzieci. To nasuwa pytanie „ilu jest jeszcze ?yd?w w Polsce??<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Synagoga jest miejscem spotka? dla grup, kt?re podczas wizyty w Auschwitz jako obozu ?mierci, te? chc? upami?tni? Auschwitz jako miasto ?ydowskie, gdzie ?ycie ?yd?w toczy?o si? przez setki lat, by zosta? wyci?te ledwie w dzie?. Grupy mog? przyj?? i modli? si? w autentycznej synagodze z pocz?tku XX wieku zwanej „Hevre Misznajot”. Bo?nica pe?na jest pi?trowych rega??w, na kt?rych stoj? modlitewniki, chumasze i Tory ufundowane przez ?ydowsk? spo?eczno?? z Cleveland i z mojego rodzinnego miasta Great Neck w Nowym Jorku! Inne grupy zwiedzaj?ce mog? korzysta? z synagogi jako o?rodka nauki przed lub po wizycie w miejscu zbrodni. Tu mog? modli? si?, ?wi?towa??<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ko?cowym budynkiem w Muzeum jest dom rodziny Kluger. Mieszkanie zosta?o przekazane Centrum i dzi?ki ogromniej pracy i wielkiemu wysi?kowi Tomka oraz wielu dotacjom, oryginalna konstrukcja zosta?a uratowana od zniszczenia i na wiosn? zostanie otwarta w niej kawiarnia. Miejmy nadziej?, ?e znajdzie si? w niej r?wnie? koszerne jedzenie. Kawiarnia b?dzie miejscem dla turyst?w, aby mogli odpocz?? i dowiedzie? si? wi?cej o ?yciu ?yd?w w mniej formalnej i przyjemniejszej atmosferze. W piwnicy budynku b?d? odbywa? si? zaj?cia i imprezy sponsorowane przez Centrum ?ydowskie w O?wi?cimiu. O ?ydowskiej spo?eczno?ci mo?esz dowiedzie? si? wi?cej na?www.oshpitzin.pl<\/a>. A o samym centrum na?www.ajcf.org<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Druga po?owa dnia dotyczy?a samego haniebnego muzeum. Przejechali?my kilka kilometr?w, by przej?? u?wi?con? ziemi? prowadz?c? do natarczywego znaku. Min?li?my napis ?Arbeit Macht Frei?, baraki i komory gazowe, by doj?? od razu do g??wnej sali wyk?adowej. Kolejne trzy i p?? godziny zosta?y wype?nione naszym nauczaniem, a nie nasz? nauk?. Przekazali?my du?o m?dro?ci, nie prze?ywaj?c burzy emocjonalnej, kt?ra zazwyczaj towarzyszy temu miejscu. Zaproszenie dla mnie i Jonathana Ornsteina, dyrektora Centrum Spo?eczno?ci ?ydowskiej w Krakowie pochodzi?o od Tomasza Michaldo, kt?ry jest odpowiedzialny za metodologi? w Muzeum. Zaproponowa? nam poprowadzenie wyk?adu dla ponad 150 przewodnik?w. Tematem by? judaizm, odnowienie spo?eczno?ci ?ydowskiej w Polsce w og?le, a w Krakowie w szczeg?lno?ci.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

280 przewodnik?w s?u?y 1.4 milionom turyst?w, kt?rzy odwiedzaj?c Auschwitz \/ Birkenau ka?dego roku sp?dzaj? trzy do czterech godzin na zwiedzaniu. Aby zosta? przewodnikiem trzeba podj?? intensywny kurs, nauczy? si? ka?dego szczeg??u o wojnie, o ?yciu po za i w obozie, spotka? si? z osobami, kt?re prze?y?y pobyt w obozie, obejrze? zdj?cia z tego okresu i czyta? ksi??ki na temat Holocaustu oraz przyswoi? mn?stwo szczeg???w i detali. Ale na pytanie, ile wiedzy na temat judaizmu musi przyswoi? sobie przysz?y przewodnik odpowied? pad?a: zero. Praktycznie ca?? formaln? wiedz? jak? uzyskali ci nie?ydowscy przewodnicy po Auschwitz dotycz?cej ?yd?w zaczerpn?li tylko z mojego wyk?adu.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Potem zapyta?em, jaki procent odwiedzaj?cych Auschwitz s? ?ydzi? 10-15%! Och, dopiero teraz zda?em sobie spraw?, ?e podczas gdy ?ydzi w tragiczny spos?b ?zas?u?yli? na nazywanie obozu ?w?asnym? ze wzgl?du na piek?o jakie prze?yli nasi przodkowie w tym miejscy, to nie my jeste?my dominuj?c? publiczno?ci?. Tak naprawd? najwi?cej odwiedzaj?cych to Polacy (610,000 rocznie), w wi?kszo?ci to studenci. Tylko 70,000 Izraelczyk?w przybywa tu co roku.<\/p>\n

Wi?c Auschwitz ?nale?y? do ?yd?w, ale r?wnie? do Polak?w. Wi?kszo?? odwiedzj?cych to nie ?ydzi. Je?li tak jest, to dlaczego w zesz?ym tygodniu dyrektor Edukacyjnej Metodologii Muzeum Birkenau w O?wi?cimiu zadzwoni? do rabina w Krakowie z pro?b?, by przez dziewi??dziesi?t minut naucza? przewodnik?w podstaw judaizmu?<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Odpowied? jest jasna -Auschwitz i ?ydzi niestety id? w parze, tak jak Holokaust i ?ydzi. Taki by? plan nazist?w, w taki spos?b zosta? zrealizowany i tak zosta? zapisany w historii. Musimy zachowa? pami??, chroni? integralno?? i przypomina? ?wiatu, ?e najbardziej przera?aj?ce miejsce XX wieku zosta?o przeznaczone do zwalczania i zag?ady narodu ?ydowskiego i ten plan nie powi?d? si?! Kiedy grupy turystyczne przyje?d?aj? do Auschwitz mog? dowiedzie? si? o setkach tysi?cy Polak?w nie-?yd?w, kt?rzy zgin?li z g?odu, chor?b i niedo?ywienia, ale ?yd?w dotkn??o ludob?jstwo. Odwiedzaj?cy mog? dowiedzie? si? o wi??niach politycznych lub eksperymentach medycznych, ale dla ?yd?w by? to plan ich ca?kowitego wymordowania. Postawa nazist?w wobec ?yd?w by?a „inna” ni? wobec Polak?w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Dlatego na przewodnikach Auschwitz spoczywa odpowiedzialno??, by znali histori? ludzi, dla kt?rych ta diaboliczna fabryka zosta?a stworzona do masowego zab?jstwa. Kim s? ?ydzi? Sk?d pochodzimy? Kim byli ?ydzi z Polski? Co by?o w tych ?ydach, ?e spowodowali taki gniew w?r?d nazist?w? To by?a istota mojej wypowiedzi w Auschwitz, to by? impuls naszej podr??y tego dnia. M?wi?em przez dziewi??dziesi?t minut o historii narodu ?ydowskiego, trzymaj?c Tor? w r?ce i u?ywaj?c jej jako mojego osobistego przewodnika po naszej fizycznej, intelektualnej, religijnej i politycznej historii. Przenios?em si? z czas?w biblijnych w er? post- biblijn? podczas kt?rej to ?ydzi byli zsy?ani w du?ych ilo?ciach do okolicznych ziem i daleko po za nie. Nawi?za?em do opowie?ci o J?zefie, jak r?wnie? Mordechaja i Estery ? wydarze?, kt?re mia?y miejsce tysi?ce lat p??niej. Zauwa?y?em d?ug? histori? obecno?ci ?yd?w w Polsce (1000 lat!). Zwr?ci?em uwag? na wzloty i upadki spo?eczno?ci ?ydowskich podczas tego okresu. Stamt?d przenios?em si? do czas?w nowo?ytnych, do ?wi?t ?ydowskich, om?wi?em r??ne nurty judaizmu i wsp??czesne problemy ?ycia w dzisiejszym Izraelu.<\/p>\n

Odwa?y?em si? nie wspomina? ani o Holokau?cie, ani o Auschwitz. Zosta?em zaproszony, by uczy? przewodnik?w podstaw judaizmu, aby mogli lepiej s?u?y? tym, kt?rzy odwiedzaj? ob?z i by mogli jeszcze lepiej zrozumie? ogrom tragedii jaka wydarzy?a si? w tym miejscu. Przylgn??em do historii ?ydowskiej, festiwali, Szabatu, filozofii ?ydowskiej i r??nych od?amach w judaizmie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nast?pnie, po streszczeniu historii narodu ?ydowskiego od Abrahama a? do zag?ady spo?eczno?ci ?ydowskiej w Polsce, Jonathan wsta? i m?wi? jeszcze przez dziewi??dziesi?t minut. Jaki by? jego temat? Odnowienie spo?eczno?ci ?ydowskiej w Polsce!<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

?ycie w Krakowie i pracowanie jako rabin jest bardzo nietypow? rzecz? dla ?yda. W ?wiadomo?ci wi?kszo?ci os?b Auschwitz oznacza masowy mord. Odwiedzenie tego miejsca bez ogl?dania kom?r gazowych, bez wchodzenia do jakichkolwiek koszar i nie wspominanie ?mierci wydaje si? bezsensowne. Mimo tego dok?adnie to zrobili?my…<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6193],"tags":[],"class_list":["post-136705","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktywnoci"],"yoast_head":"\n?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"?ycie w Krakowie i pracowanie jako rabin jest bardzo nietypow? rzecz? dla ?yda. W ?wiadomo?ci wi?kszo?ci os?b Auschwitz oznacza masowy mord. Odwiedzenie tego miejsca bez ogl?dania kom?r gazowych, bez wchodzenia do jakichkolwiek koszar i nie wspominanie ?mierci wydaje si? bezsensowne. Mimo tego dok?adnie to zrobili?my...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-27T13:13:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"daniella\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"daniella\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\"},\"headline\":\"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz?\",\"datePublished\":\"2021-05-27T13:13:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/\"},\"wordCount\":1523,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.timesofisrael.com\\\/blogs\\\/uploads\\\/2014\\\/02\\\/DSC_0075.jpg\",\"articleSection\":[\"Aktywno?ci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/\",\"name\":\"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.timesofisrael.com\\\/blogs\\\/uploads\\\/2014\\\/02\\\/DSC_0075.jpg\",\"datePublished\":\"2021-05-27T13:13:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/cdn.timesofisrael.com\\\/blogs\\\/uploads\\\/2014\\\/02\\\/DSC_0075.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/cdn.timesofisrael.com\\\/blogs\\\/uploads\\\/2014\\\/02\\\/DSC_0075.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/2021\\\/05\\\/27\\\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"description\":\"One nation, many faces. We help them all return.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#organization\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/shavei-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/10\\\/shavei-logo.jpg\",\"width\":300,\"height\":285,\"caption\":\"Shavei Israel\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\",\"name\":\"daniella\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"daniella\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.shavei.org\\\/pl\\\/blog\\\/author\\\/daniella\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel","og_description":"?ycie w Krakowie i pracowanie jako rabin jest bardzo nietypow? rzecz? dla ?yda. W ?wiadomo?ci wi?kszo?ci os?b Auschwitz oznacza masowy mord. Odwiedzenie tego miejsca bez ogl?dania kom?r gazowych, bez wchodzenia do jakichkolwiek koszar i nie wspominanie ?mierci wydaje si? bezsensowne. Mimo tego dok?adnie to zrobili?my...","og_url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/","og_site_name":"Shavei Israel","article_published_time":"2021-05-27T13:13:38+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"daniella","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":false,"Szacowany czas czytania":"8 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/"},"author":{"name":"daniella","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c"},"headline":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz?","datePublished":"2021-05-27T13:13:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/"},"wordCount":1523,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg","articleSection":["Aktywno?ci"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/","name":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz? - Shavei Israel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg","datePublished":"2021-05-27T13:13:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#primaryimage","url":"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg","contentUrl":"https:\/\/cdn.timesofisrael.com\/blogs\/uploads\/2014\/02\/DSC_0075.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/innego-rodzaju-wyprawa-do-auschwitz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.shavei.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"?Innego rodzaju wyprawa do Auschwitz?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","name":"Shavei Israel","description":"One nation, many faces. We help them all return.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization","name":"Shavei Israel","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","width":300,"height":285,"caption":"Shavei Israel"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c","name":"daniella","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","caption":"daniella"},"url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136705","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136705"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136705\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136705"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136705"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136705"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}