{"id":136449,"date":"2021-05-27T15:10:16","date_gmt":"2021-05-27T13:10:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shavei.org\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/"},"modified":"2021-05-27T15:10:16","modified_gmt":"2021-05-27T13:10:16","slug":"liszma-i-lo-liszma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/","title":{"rendered":"?Liszma? i ?lo liszma?"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

Jak uczy? si? Tory prawid?owo? Jak odpowiednio trzyma? micwot? Czy ka?da metoda uczenia si? Tory i ka?dy spos?b przestrzegania micwot jest dobra?<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Istnieje ambiwalencja w stosunku do uczenia si? Tory ?nie dla samego uczenia? tj. dla uczenia si?, kt?re mia?oby s?u?y? jakiemu? innemu celowi. Podobnie z przestrzeganiem micwot.<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Z jednej strony istnieje wiele tekst?w podkre?laj?cych obowi?zek studiowania Tory i trzymania micwot, jako celu samego w sobie i okre?laj?cych nauk? Tory dla samej siebie jako przykazanie oraz neguj?cych zajmowanie si? Tor? w inny spos?b.<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Z przeciwnej strony, istniej? podej?cia rozumiej?ce sens uczenia si? Tory w innym celu, ni? nauka b?d?ca celem sama w sobie, tak?e je?li nie jest ona celem ale ?rodkiem do jakiego? innego celu, a tak?e je?li nauka ta s?u?y dotarciu do nauki samej ?dla siebie?.<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Je?li chodzi o dok?adn? definicj? ?nauki Tory dla samej siebie? to istnieje wiele idei i podej??. Jednak nie b?dziemy rozwija? tego tematu tym razem. Poni?ej kilka przyk?ad?w z Talmudu i p??niejszych komentator?w dotycz?cych ?nauki nie b?d?cej celem samym w sobie?. <\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

1)????? <\/span><\/span><\/span>„Rabbi Judah powiedzia? w imieniu Rabbiego: Cz?owiek powinien w ka?dej chwili zajmowa? si? Tor? i dobrymi uczynkami, nawet je?li nie dla samych siebie (?Szelo Liszma?), poprzez robienie dobrych uczynk?w ze wzgl?du na ukryty motyw przychodzi robienie dobra, jako celu samego w sobie („Liszma).”<\/span><\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

2)????? <\/span><\/span><\/span>” Raba sprzeciwi? si?: Napisane jest, „Mi?osierdzie jest wielkie do niebios? (<\/span><\/span>Ps. 57, 11)<\/span>;<\/span> tymczasem napisane jest r?wnie?<\/span>, „Mi?osierdzie jest wielkie ponad niebiosami”<\/span>(<\/span> Ps. 108,5)?<\/span> Jak si? to t?umaczy? ? Tutaj odnosi si? to do tych, kt?rzy wykonuj? ( boskie rozkazy) dla samego wykonywania <\/span>(<\/span> dla nich, jego mi?osierdzie jest wielkie ponad niebiosa).<\/span> Dla tych, kt?rzy wykonuj?c je z innego motywu ( mi?osierdzie jest wielkie tylko do niebios).<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Raba zilustrowa? owe s?owa przyk?adem odnosz?cym si? do kobiet mieszkaj?cych w jego mie?cie (mie?cie Mahuza), tak opisa? ?w przypadek z ironi?:<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Raba powiedzia?: Je?li chodzi o owe kobiety z Mahuza, mimo ?e nie pracuj? one w wiecz?r Szabatu, jest tak poniewa? przyzwyczajone s? one do lenistwa, nie pracuj? bowiem tak?e w inne dni. Mimo tego, nazywamy je, leniwymi osobami, z kt?rych jest po?ytek.)<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

W Gemarze, masechet Brachot, znajdujemy sugesti? r??nych rabin?w by do ?modlitwy osobistej? doda?, u jej ko?cowi, ustalony tekst z modlitwy Szmone Esre. Pomi?dzy r??nymi propozycjami znajduje si? propozycja rabina Safry. <\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Rabin Safra, na zako?czenie swojej modlitwy doda? takie s?owa: Niech b?dzie Twoj? wol?, Panie nasz Bo?e, by ustanowi? si? pok?j pomi?dzy cz?onkami niebia?skiej rodziny, (Anio?y chroni?ce r??ne narody) i pomi?dzy cz?onkami ziemskiej rodziny (z kontekstu wydaje si?, ?e odnosi si? to do narod?w ziemi. Raszi, jednak, uwa?a ?e oznacza to zgromadzenie uczonych) i pomi?dzy uczniami, kt?rzy zajmuj? si? studiowaniem Tory ? czy to samej Tory czy z innych motyw?w i niech b?dzie Twoj? wol?, by wszyscy ci, kt?rzy robi? to z powodu innych motyw?w zacz?li j? studiowa? tylko dla niej samej!<\/span><\/p>\n

?<\/span><\/p>\n

Widzimy wi?c, ?e Hazal pozwoli? r?wnie? na nauk? motywowan? inaczej, ni? tylko z powodu warto?ci jak? jest studiowanie Tory samo w sobie, jednak nie uwa?a tego za najlepszy spos?b. <\/span><\/p>\n

Z jakich powod?w Hazal otwarty by? na r??ne sposoby? <\/span>(motywy) studiowania Tory? <\/span><\/p>\n

W jednym z midraszy czytamy: „Wola?bym, by nar?d Izraela opu?ci? mnie ( B-ga) ni? mia?by opu?ci? moj? Tor?, poniewa? kiedy oni (?ydzi) zajmuj? si? Tor?, jej ?wiat?o b?dzie kierowa?o ich dobr? drog?.? <\/span><\/p>\n

Raw Huna i Raw Jeremia w imieniu rav Hija bar Aba? <\/span>powiedzieli, napisane jest: ?<\/span>i oddawali cze??, a ode Mnie odeszli i nie zachowywali mojego Prawa<\/span>? <\/span><\/p>\n

Innymi s?owy- istnieje ukryta wewn?trzna si?a, energia w Torze, wywieraj?ca wp?yw na ucz?cych si? Tory, w ten spos?b, ?e oczyszcza ona cz?owieka i jego intencje, doprowadzaj?c go do czystej motywacji studiowania. <\/span><\/p>\n

W naszej tradycji znale?? mo?emy inne opinie wielkich rabin?w na ten temat. Kilka z nich przedstawi? nast?pnym razem.<\/span><\/p>\n<\/div>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak uczy? si? Tory prawid?owo? Jak odpowiednio trzyma? micwot? Czy ka?da metoda uczenia si? Tory i ka?dy spos?b przestrzegania micwot jest dobra? ? Istnieje ambiwalencja w stosunku do uczenia si? Tory ?nie dla samego uczenia? tj. dla uczenia si?, kt?re mia?oby s?u?y? jakiemu? innemu celowi….<\/p>\n","protected":false},"author":31,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"give_campaign_id":0,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6192],"tags":[],"class_list":["post-136449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-judaizm"],"yoast_head":"\n?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak uczy? si? Tory prawid?owo? Jak odpowiednio trzyma? micwot? Czy ka?da metoda uczenia si? Tory i ka?dy spos?b przestrzegania micwot jest dobra? ? Istnieje ambiwalencja w stosunku do uczenia si? Tory ?nie dla samego uczenia? tj. dla uczenia si?, kt?re mia?oby s?u?y? jakiemu? innemu celowi....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Shavei Israel\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-05-27T13:10:16+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"daniella\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\"},\"author\":{\"name\":\"daniella\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\"},\"headline\":\"?Liszma? i ?lo liszma?\",\"datePublished\":\"2021-05-27T13:10:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\"},\"wordCount\":720,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Judaizm\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\",\"name\":\"?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-05-27T13:10:16+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"?Liszma? i ?lo liszma?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"description\":\"One nation, many faces. We help them all return.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#organization\",\"name\":\"Shavei Israel\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg\",\"width\":300,\"height\":285,\"caption\":\"Shavei Israel\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c\",\"name\":\"daniella\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"daniella\"},\"url\":\"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel","og_description":"Jak uczy? si? Tory prawid?owo? Jak odpowiednio trzyma? micwot? Czy ka?da metoda uczenia si? Tory i ka?dy spos?b przestrzegania micwot jest dobra? ? Istnieje ambiwalencja w stosunku do uczenia si? Tory ?nie dla samego uczenia? tj. dla uczenia si?, kt?re mia?oby s?u?y? jakiemu? innemu celowi....","og_url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/","og_site_name":"Shavei Israel","article_published_time":"2021-05-27T13:10:16+00:00","author":"daniella","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":false,"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/"},"author":{"name":"daniella","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c"},"headline":"?Liszma? i ?lo liszma?","datePublished":"2021-05-27T13:10:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/"},"wordCount":720,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"articleSection":["Judaizm"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/","name":"?Liszma? i ?lo liszma? - Shavei Israel","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website"},"datePublished":"2021-05-27T13:10:16+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/2021\/05\/27\/liszma-i-lo-liszma\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.shavei.org\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"?Liszma? i ?lo liszma?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#website","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","name":"Shavei Israel","description":"One nation, many faces. We help them all return.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.shavei.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#organization","name":"Shavei Israel","url":"https:\/\/www.shavei.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.shavei.org\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/shavei-logo.jpg","width":300,"height":285,"caption":"Shavei Israel"},"image":{"@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/628be1364b127546c700d93458cf9e4c","name":"daniella","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.shavei.org\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/bf8b97193609e61ba4fd9bacc2cb0ef6ed3fbf5eb2df25350c1e263020233ff8?s=96&d=mm&r=g","caption":"daniella"},"url":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/blog\/author\/daniella\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=136449"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/136449\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=136449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=136449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shavei.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=136449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}